Gwarchodfa Natur Genedlaethol Craig Cerrig Gleisiad a Fan Frynych, ger Aberhonddu

Tirwedd mynyddig garw ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog

Beth sydd yma

Diweddariad Coronafeirws

 

Mae'r llwybrau cerdded ar agor.

 

Rydym yn gweithio'n galed i ddarparu profiad diogel a chroesawgar wrth i'n safleoedd ailagor ar ôl y cyfnod clo.

 

Cymerwch gyfrifoldeb personol am eich diogelwch, os gwelwch yn dda, gan wneud paratoadau ychwanegol cyn eich ymweliad a chadw at y mesurau diogelwch sydd ar waith.

 

Rydym wedi newid trywydd arferol rhai o'n llwybrau er mwyn eich helpu i gadw pellter cymdeithasol – dilynwch yr arwyddion ar y safle, os gwelwch yn dda.

 

Gweld ein cynghorion ar sut i gynllunio ar gyfer ymweliad diogel.

Croeso

Ychydig gannoedd o fetrau o'r A470 brysur, fe gewch eich amgáu mewn amffitheatr gysgodol, atmosfferig a grëir gan glogwyni uchel, creigiog Craig Cerrig-gleisiad.

Beth am roi cynnig ar ein llwybrau arwyddbost, i gael blas ar y warchodfa? I’r rheiny sy’n gallu darllen map ac a hoffai fynd am dro hirach, ceir llwybrau sy’n arwain i fyny i rostir uchel Fan Frynych a throsodd i Graig Cwm Du.

Ceir safle picnic gerllaw wrth ochr mynedfa'r warchodfa.

Mae toiledau a chaffi yng Nghanolfan Ymwelwyr Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yn Libanus, sy’n daith fer yn y car o’r warchodfa, ac yn y maes parcio gyferbyn â chanolfan addysg awyr agored Storey Arms.

Llwybrau cerdded

Mae arwyddbyst ar y llwybrau cerdded o’r dechrau i’r diwedd.

Chwiliwch am y panel gwybodaeth ar ddechrau’r llwybrau.

Dysgwch beth yw ystyr graddau’r llwybrau cerdded.

Llwybr Dan y Clogwyn

  • Gradd: cymedrol
  • Pellter: 1½ milltir/2.5 cilomedr (yno ac yn ôl)
  • Cyfanswm y dringo: 400 troedfedd/120 metr
  • Amser: 1 awr
  • Gwybodaeth am y llwybr: Mae’r llwybr yn anwastad ac yn culhau ac yn dod yn fwy serth ac yn dychwelyd ar hyd yr un ffordd. Mae gwartheg, defaid a merlod mynydd yn pori yn y warchodfa – cofiwch gadw cŵn dan reolaeth ac yn agos atoch.

Cewch brofiad o’r tirwedd mawreddog ar y daith gerdded hon ar hyd yr afon hyd at droed llethrau creigiog Craig Cerrig Gleisiad.

Llwybr y Cerrig Gleisiad 

  • Gradd: anodd
  • Pellter: 2¼ milltir/3.5 cilomedr
  • Cyfanswm y dringo: 860 troedfedd/260 metr
  • Amser: 1½ awr
  • Gwybodaeth am y llwybr: Mae’r llwybr yn culhau ac yn dod yn fwy serth a cheir cerrig rhydd a thir anwastad dan draed. Mae’n dychwelyd i lawr ar hyd llethr glaswellt serth a cheir cerrig sarn i groesi nant. Mae gwartheg, defaid a merlod mynydd yn pori yn y warchodfa – cofiwch gadw cŵn dan reolaeth ac yn agos atoch

Cewch syniad gwych o uchder creigiog Craig Cerrig-gleisiad, o bell ac agos, ar y llwybr cylchol hwn.

Mae’n cychwyn ar hyd ymyl yr afon ac yn dringo’n serth drwy’r grug a’r llus tuag at garnedd.

Ceir golygfeydd ardderchog i gyfeiriad Pen y Fan ar y ffordd yn ôl.

Llwybrau cerdded eraill

Mae llwybrau troed yn arwain i fyny i gopa gwastad Fan Frynych ac ar draws i Graig Cwm Du.

Efallai na fydd y rhain wedi’u harwyddo ac felly rydym yn awgrymu eich bod yn mynd a map gyda chi.

Ffordd y Bannau

Mae Ffordd y Bannau yn dilyn ymyl ffin y warchodfa.

Mae’r llwybr hir hwn - 99 milltir (159 cilometr) -yn mynd drwy dir anghysbell a garw ac nid oes llawer o arwyddion, yn arbennig mewn ardaloedd o fryniau agored a rhostir.

Dangosir y llwybr ar fap yr Arolwg Ordnans (OS) neu gallwch ddod o hyd i fap o’r llwybr yn siop ar-lein Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.

Er mwyn cael rhagor o wybodaeth am Ffordd y Bannau ewch i wefan Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.

Beth sydd i’w weld ar y Warchodfa Natur Genedlaethol

Tirwedd ddramatig a grëwyd gan rewlifoedd

Cerfiwyd y cwm hwn gan rewlif yn ystod yr oes iâ ddiwethaf.

Wrth i’r iâ doddi, tua 18,000 o flynyddoedd yn ôl, daeth waliau creigiog serth Craig Cerrig-gleisiad i’r golwg.

Beth amser yn ddiweddarach daeth tirlithriad trychinebus â miliynau o dunelli o’r graig i lawr y llethrau.

Dengys olion archeolegol bod pobl wedi byw yn ardal y warchodfa ers miloedd o flynyddoedd.

Mae olion ffordd Rufeinig a ffermydd diweddarach i’w gweld yn ogystal â chytiau o’r Oes Haearn.

Amrywiaeth gyfoethog o blanhigion

Mae'r llethrau creigiog serth, y sgarpiau miniog a’r creigiau’n gartref i blanhigion arctig-alpaidd prin. Dyma’u lleoliad mwyaf deheuol yn y DU ac nid ydynt i’w canfod eto tan yr Alpau.

Mae blodau gwyllt arctig-alpaidd yn tyfu ar y clogwyni creigiog sy'n wynebu'r gogledd. Mae’r rhain yn cynnwys y tormaen glasgoch, y tormaen mwsoglaidd, glesyn y gaeaf danheddog a’r dduegredynen werdd.

Mae'r clogwyni yn goetir fertigol i bob pwrpas, gyda choed a llwyni drain, criafol, onnen a’r gerddinen wen brin.

Mae yna hefyd amrywiaeth rhyfeddol o gyfoethog o flodau gwyllt a llawer o wahanol fwsoglau a llysiau'r afu.

Pigion tymhorol

Mae'r cyfnod o ddechrau’r gwanwyn hyd ganol haf yn amser gwych i fwynhau amrywiaeth ysblennydd y warchodfa o flodau gwyllt ac adar, gan gynnwys yr hebog tramor, y cudyll coch, y rugiar goch a’r fwyalchen y mynydd brin.

Yn ystod mis Awst a Medi mae'r bryniau'n ddisglair o flodau’r grug.

Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol yng Nghymru

Mae dros 70 o Warchodfeydd Natur Cenedlaethol yng Nghymru.

Mae Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol yn lleoedd sydd â rhai o'r enghreifftiau gorau o gynefinoedd bywyd gwyllt a nodweddion daearegol.

Dysgwch fwy am Warchodfeydd Natur Cenedlaethol.

Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog

Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Craig Cerrig Gleisiad a Fan Frynych ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.

Mae’r Parc Cenedlaethol yn ymestyn dros ardal o tua 520 milltir sgwâr o fynyddoedd a rhostir yn Ne a Chanolbarth Cymru.

Er mwyn cael rhagor o wybodaeth am Fannau Brycheiniog ewch i wefan Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.

Sut i gyrraedd yma

Lleoliad

Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Craig Cerrig-gleisiad a Fan Frynych tua saith milltir i'r de o Aberhonddu.

Map Arolwg Ordnans

Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Craig Cerrig-gleisiad a Fan Frynych ar fap Arolwg Ordnans (AR) OL 12.

Y cyfeirnod grid OS yw SN 971 222.

Cyfarwyddiadau

Cilfan fawr gerllaw'r A470 yw’r man gorau i ddechrau eich ymweliad, tua saith milltir i'r de o Aberhonddu – chwilwch am arwydd gwybodaeth yn union tu draw i’r giât ger mynedfa’r warchodfa.

O Aberhonddu: Dilynwch yr A470 i gyfeiriad Merthyr Tudful ac mae’r gilfan ar y dde, yn union ar ôl mynd heibio hostel ieuenctid ar y chwith.

O Ferthyr Tudful: Dilynwch yr A470 i gyfeiriad Aberhonddu ac mae'r gilfan ar y chwith, ddwy filltir i'r gogledd o ganolfan weithgareddau awyr agored Storey Arms.

Trafnidiaeth gyhoeddus

Mae bysiau sy’n teithio rhwng Merthyr Tudful ac Aberhonddu yn stopio ar yr A470, ger mynedfa’r warchodfa.

Er mwyn cael manylion cludiant cyhoeddus ewch i wefan Traveline Cymru.

Parcio

Mae cilfan fawr ger mynedfa’r warchodfa.

Cau a dargyfeirio

  • Weithiau bydd angen inni gau neu ddargyfeirio llwybrau er mwyn eich diogelwch chi tra byddwn yn gwneud gwaith cynnal a chadw neu weithgareddau eraill.
  • Efallai y bydd yn rhaid inni gau safle yn ystod tywydd eithafol, megis gwyntoedd cryfion neu rew ac eira, oherwydd y risg o anafiadau i ymwelwyr neu staff.
  • Dylech bob amser ddilyn unrhyw gyfarwyddiadau ar y safle ac unrhyw arwyddion dargyfeirio dros dro.

Manylion cyswllt

0300 065 3000

ymholiadau@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk

Lawrlwythiadau dogfennau cysylltiedig

Archwilio mwy