Trwyddedu Gwiwerod Coch a Llwyd

Mae’r wiwer goch wedi’i gwarchod yn llawn o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 (fel y’i diwygiwyd). Nid yw’r wiwer lwyd yn rhywogaeth frodorol ac mae’n anghyfreithlon rhyddhau un i’r gwyllt. Rydym yn rhoi trwyddedau at ddibenion penodol er mwyn i chi allu gweithio o fewn y gyfraith

Yn yr adran hon

 

Gwybodaeth am y coronafirws

 

Ni ddylid gwneud unrhyw waith arolygu a gynlluniwyd gennych fel rhan o gais am drwydded rhywogaeth oni bai fod hynny'n gwbl angenrheidiol yn dilyn y canllawiau diweddaraf a gafwyd gan y llywodraeth ar gyfer ymbellhau cymdeithasol.

 

  • Os na allwch weithio o’ch cartref dylech ddarllen y canllawiau diweddaraf a ddarparwyd gan fusnesau amgylcheddol megis Ymddiriedolaeth Adara Prydain (BTO), RSPB neu Sefydliad Siartredig Ecoleg a Rheolaeth Amgylcheddol (CIEEM).
  • Gan na fydd efallai’n bosibl diweddaru eich arolygon y tymor hwn, eleni byddwn yn ymestyn hyn ac yn derbyn arolygon o'r tair blynedd diwethaf.
  • Dylech gwblhau eich arolwg cyn gynted ag y cewch gyfle a phan fo’n briodol unwaith y bydd y cyfyngiadau wedi eu codi.

 

Os oes gennych gwestiynau pellach gallwch gysylltu â’n tîm rhywogaethau drwy e-bost trwyddedrhywogaeth@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk.

 

Er mwyn cael rhagor o wybodaeth gweler ein prif dudalen ar y coronafirws.

Y wiwer goch

Mae’r wiwer goch yn brin yng Nghymru. Mae’r prif boblogaethau ar Ynys Môn, yng nghoedwig Clocaenog ac yng nghanolbarth Cymru, ond fe’i gwelir mewn ambell fan arall hefyd. Mae’r wiwer goch dan fygythiad oherwydd y wiwer lwyd, sy’n lledaenu clefyd (firws brech y wiwer) ac yn cystadlu am yr un bwyd.

Mae Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 (fel y’i diwygiwyd) yn rhoi gwarchodaeth lawn i wiwerod coch o dan Atodlen 5.

Mae’r canlynol yn droseddau yn achos rhywogaethau Atodlen 5:

  • Cymryd, lladd neu anafu’n fwriadol
  • Difa neu ddinistrio ei man cysgodi / llochesu’n fwriadol / ddi-hid
  • Tarfu ar y rhywogaeth yn ei man cysgodi / llochesu’n fwriadol / ddi-hid
  • Rhwystro mynediad at ei man cysgodi / llochesu’n fwriadol / ddi-hid
  • Gwerthu, neu gynnig / rhoi i’w gwerthu
  • Meddu

Mae’r wiwer goch hefyd wedi’i rhestru ar Atodlen 6, sy’n gwahardd rhai dulliau o ddal a lladd, sy’n cael eu rhestru yn Adran 11. Maen nhw’n cynnwys defnyddio’r canlynol:

  • Unrhyw drap neu fagl, dyfais electronig neu sylwedd gwenwynig / sy'n achosi i'r anifail gysgu
  • Unrhyw rwyd
  • Unrhyw arf awtomatig neu led-awtomatig
  • Unrhyw ddyfais ar gyfer goleuo targed / dyfais anelu
  • Unrhyw ddyfais dallu
  • Unrhyw nwy neu fwg
  • Unrhyw recordiad sain fel anifail denu
  • Unrhyw gerbyd mecanyddol

Os ydych chi'n gosod trapiau i ddal rhywogaethau sy'n bla (fel y wiwer lwyd), neu dan drwydded gan Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC), dylech ddarllen y nodiadau canllaw canlynol: 'Trapio anifeiliaid Atodlen 5 ac Atodlen 6 yn ddamweiniol' ac 'Adrannau Perthnasol Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981'.

Os ydych chi am gynnal arolygon / ymchwil ar wiwerod coch a fyddai'n golygu eich bod yn cyflawni troseddau dan y ddeddfwriaeth hon, rhaid i chi wneud cais am drwydded gan CNC. Gweler ‘Gwybodaeth gyffredinol am wneud cais am drwydded gan CNC’ a ‘Ffurflen gais Atodlen 5 a 6’ am ragor o wybodaeth.

Y wiwer lwyd

Daeth y wiwer lwyd i Brydain o Ogledd America. Mae wedi’i rhestru ar Atodlen 9 Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad, sy’n ei gwneud hi’n anghyfreithlon i’w rhyddhau neu adael iddyn nhw ddianc i’r gwyllt. Os ydych chi’n trapio gwiwer lwyd, ni ddylech ei rhyddhau i’r gwyllt oni bai eich bod wedi cael trwydded gan CNC. Gan fod gwiwerod coch yn dal yn bresennol mewn sawl man ledled Cymru y duedd yw peidio â rhoi trwyddedau o’r fath. Dim ond os gellir dangos na fyddai unrhyw fygythiad i wiwerod coch y rhoddir trwydded. Mae’n rhaid cael gwared ar wiwerod llwyd mewn modd trugarog.

Os ydych chi’n trapio gwiwerod llwyd mewn ardal lle mae yna wiwerod coch, dylech gymryd camau i sicrhau na fydd gwiwerod coch yn cael eu dal yn ddamweiniol a chymryd mesurau bioddiogelwch priodol i atal clefyd rhag lledaenu o’r gwiwerod llwyd i’r gwiwerod coch.