Mae dŵr yn hanfodol i fywyd.  Ei yfed, golchi ein dillad, dyfrio cnydau, nofio ynddo; ni allem fyw hebddo.

O’r cylch dŵr i sut i hidlo dŵr, mae’r dudalen hon yn cynnwys adnoddau, nodiadau gwybodaeth a chynlluniau gweithgareddau sy’n caniatáu dysgwyr o bob oed i ddysgu am bob agwedd ar yr adnodd naturiol a phwysig hwn.

Cynhwysir dolenni i’r cwricwlwm yn y dogfennau a bydd pob gweithgaredd yn gymorth i chi gyflawni sawl agwedd o’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol (LRC).

Tai Chi y cylch dŵr

Drwy gyfuno ymlacio a symudiadau llyfn, mae ein gweithgaredd Tai Chi Cylch Dŵr yn arddangos sut mai’r cylch dŵr yw’r broses lle mae dŵr yn symud o’r tir i’r awyr ac yn ôl eto.

Tai Chi Cylch Dŵr (cynllun gweithgaredd)

Deall systemau afonydd

Mae gan bob afon ei chymeriad a’i siâp arbennig ei hun ond mae pob system o afonydd yn rhannu nifer o nodweddion sylfaenol. Mae ein gweithgaredd ‘Deall systemau afonydd’ yn rhoi cyfleoedd i ddysgwyr archwilio prosesau a thirffurfiau afonydd. O lifgloddiau i ystumllynnoedd, yn fuan bydd eich dysgwyr yn gallu adnabod y nodweddion hyn, byddant yn deall sut y maen nhw’n ffurfio a byddant yn gallu defnyddio geirfa systemau afonydd yn rhugl. 

Cynllun gweithgaredd – Deall system afon
Cardiau adnodd – Deall system afon
Diagram – System afon
Diagram gydag atebion – System afon

Eisiau dŵr glan? Pridd, yn enwedig pridd mawn yw hidlydd naturiol natur

Darganfyddwch sut y mae mawn a phridd gwahanol yn helpu i gadw a hidlo dŵr yn naturiol a rhowch gynnig ar wneud eich hidlydd dŵr eich hunan gyda ein her hidlo dŵr ‘Mae Mawn yn Anhygoel’.

Her hidlo dŵr ‘Mae Mawn yn Anhygoel’ (cynllun gweithgaredd)
Her hidlo dŵr ‘Mae Mawn yn Anhygoel’ (taflen waith)

Llygredd dŵr - Canolbwyntio ar lygrwyr sy’n broblem

O garthion amrwd i wastraff amaethyddol, os na chânt eu rheoli a’u storio yn gywir, gall y llygrwyr hyn lygru ein dyfrffyrdd a chael effaith negyddol ar fywyd gwyllt ac ansawdd dŵr. Darganfyddwch pa un yw’r llygrwr gwaethaf a chrëwch eich enghreifftiau ffug eich hunain gyda’n cynllun gweithgaredd a’n cardiau adnoddau.

Llygrwyr sy’n broblem (cynllun gweithgaredd)
Llygrwyr sy’n broblem (cardiau adnoddau)

Gêm geirfa llygrwyr sy’n broblem

Ddim yn gwybod y gwahaniaeth rhwng eich elifiant bragu a’ch elifiant silwair? (mae pechaduriaid llygru eraill ar gael). Rydym wedi dyfeisio gêm i’ch sbarduno a dysgu’r eirfa.

Gêm geirfa llygrwyr sy’n broblem (cynllun gweithgaredd)
Gêm geirfa llygrwyr sy’n broblem (cardiau adnoddau)

Effeithiau tywydd sych

Ydych chi erioed wedi dyfalu pa fathau o sychder yr ydym yn eu cael yn y DU a pha effaith y maent yn ei gael ar yr amgylchedd naturiol? Mae DRY: Diary of a Water Superhero yn llyfr sydd wedi ei greu gan y Ganolfan Ddŵr, Cymunedau a Gwytnwch ym Mhrifysgol Gorllewin Lloegr, Bryste (UWE) ac wedi ei ariannu gan y Cyngor Ymchwilio Amgylchedd Naturiol (NERC). Mae’n annog trafodaeth ar sut y gallwn baratoi ar gyfer cyfnodau o dywydd sych a beth allwn ni ei wneud fel unigolion i arbed dŵr.

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi bod yn aelod o brosiect DRY (Drought Risk and You) ar lefel y DU ac yn gysylltiedig â gwaith crynhoi ar gyfer Ebwy.

Llyfr stori - Dry: Diary of a Water Superhero
Nodiadau athro - Dry: Diary of a Water Superhero

Ocsigen wedi ei doddi mewn dŵr

Mae ocsigen wedi ei doddi yn ffordd o fesur faint o ocsigen sydd wedi ei doddi mewn dŵr. Mae’r nodyn gwybodaeth hwn yn archwilio pam ei fod yn bwysig, sut mae’n mynd mewn i ddŵr ac yn archwilio pa ffactorau all ddylanwadu ar lefelau o ocsigen sydd wedi toddi.

Ocsigen wedi toddi (nodyn gwybodaeth)

Tyrfedd dŵr

Tyrfedd yw ffordd o fesur pa mor gymylog, brwnt neu fwll yw corff o ddŵr. Darganfyddwch pam ei bod yn bwysig a chrëwch eich mesurydd tyrfedd eich hun er mwyn dod o hyd i lefelau tyrfedd eich tarddiad dŵr.

Tyrfedd dŵr (nodyn gwybodaeth)
Mesur tyrfedd dŵr (cynllun gweithgaredd)
Mesur tyrfedd dŵr (cardiau adnoddau)

Beth yw ansawdd dŵr?

Gall dŵr yfed ac ymdrochi o ansawdd gwael beryglu iechyd dynol ac ecosystemau. Mae’r nodyn gwybodaeth hwn yn diffinio ansawdd dŵr ac yn disgrifio’r gwahanol fathau o lygredd dŵr sy’n gallu halogi ein cyflenwad dŵr.

Ansawdd dŵr (nodyn gwybodaeth)

Ymchwil ar ddysgu yn yr awyr agored

Eisiau dysgu am fuddion dysgu yn yr awyr agored ar gyfer iechyd a lles? Angen cyfiawnhau mynd â'ch dysgwyr i'r awyr agored? Cymerwch olwg ar ein posteri gwybodaeth.

Mannau eraill yng Adnoddau dysgu - chwiliwch yn ôl pwnc

Diweddarwyd ddiwethaf