Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy ddal ati i bori neu drwy glicio, “Parhau” byddwch yn cytuno i storio cwcis parti cyntaf a thrydydd partïon ar eich dyfais i wella’r broses o lywio’r safle, dadansoddi’r defnydd o’r safle, a chynorthwyo yn ein hymdrechion marchnata. Polisi cwcis.

Trwyddedu Llygoden Bengron y Dŵr

Mae Llygoden Bengron y Dŵr wedi’i gwarchod yn llawn o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 (fel y’i diwygiwyd). Mae gan hyn oblygiadau i ddatblygwyr a chynllunwyr sydd am wneud gwaith lle mae yna lygod pengrwn y dŵr yn bresennol


O dan Adran 9 Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 (fel y’i diwygiwyd) mae’n anghyfreithlon:

  • Lladd, anafu neu gymryd unrhyw lygoden bengron y dŵr yn fwriadol. 9(1)
  • Meddu ar neu reoli unrhyw lygoden bengron y dŵr fyw neu farw neu unrhyw ran, neu unrhyw beth sy’n deillio o anifail o’r fath. 9(2)
  • Difrodi neu ddinistrio’n fwriadol neu’n ddi-hid unrhyw strwythur neu fan y mae llygoden bengron y dŵr yn ei ddefnyddio i gysgodi neu lochesu. 9(4)(a)
  • Tarfu’n fwriadol neu’n ddi-hid ar unrhyw anifail tra ei fod yn byw mewn strwythur neu fan y mae’n ei ddefnyddio at y diben hwnnw. 9(4)(b);
  • Rhwystro mynediad at unrhyw strwythur neu fan y mae unrhyw lygoden bengron y dŵr yn ei ddefnyddio i gysgodi neu lochesu, boed yn fwriadol neu’n ddi-hid. 9(4)(c)
  • Gwerthu, cynnig neu roi i werthu, neu feddu ar neu gludo ar gyfer gwerthu, unrhyw lygoden bengron y dŵr fyw neu farw, unrhyw ran, neu unrhyw beth sy’n deillio o anifail o’r fath. 9(5)(a)
  • Cyhoeddi neu achosi cyhoeddi unrhyw hysbyseb sy’n debygol o gyfleu eich bod yn prynu neu’n gwerthu, neu’n bwriadu prynu neu werthu, unrhyw un o’r pethau hyn. 9(5)(b)

Eithriadau i’r uchod

Mae’n gyfreithlon i chi ofalu am lygoden bengron y dŵr sy’n sâl neu wedi brifo gyda’r bwriad o’i rhyddhau pan fydd wedi gwella, neu ladd llygoden bengron y dŵr sydd wedi brifo’n ddifrifol ac nad oes ganddi unrhyw obaith rhesymol o wella (Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 10(3)(a) a (b)).

Cosbau

Y gosb uchaf ar gyfer troseddau o dan adran 9 Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 (fel y’i diwygiwyd) yw carchar am hyd at 6 mis neu ddirwy nad yw’n uwch na lefel 5 (£5,000 ar hyn o bryd), neu’r ddau. Yn ogystal, gall y llysoedd wneud gorchymyn i atafaelu unrhyw gerbyd neu unrhyw beth arall a ddefnyddiwyd i gyflawni’r drosedd.

Trwyddedau

Rhoddir trwyddedau i ganiatáu gwaith a fyddai’n anghyfreithlon fel arall. Mae’n rhaid eu rhoi at ddiben y gweithgarwch arfaethedig. Rhoddir trwyddedau ar gyfer ychydig o ddibenion penodol yn y DU. Cyfoeth Naturiol Cymru sy’n rhoi’r trwyddedau hyn yng Nghymru.

Dibenion trwyddedu

O dan Adran 16(3) o Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 (fel y’i diwygiwyd) mae Cyfoeth Naturiol Cymru’n gallu rhoi trwyddedau sy’n ymwneud â llygod pengrwn y dŵr at y dibenion canlynol:

  1. Gwyddonol neu Addysgol
    Mae angen trwydded ar gyfer cymryd neu darfu ar lygoden bengron y dŵr neu ddinistrio neu rwystro mynediad at fan bridio neu orffwys er mwyn cynnal unrhyw fath o waith ymchwil neu arolwg manwl
  2. Gosod modrwy neu nod
    Cymryd llygoden bengron y dŵr er mwyn gosod modrwy neu nod arni. Mae hyn yn cynnwys unrhyw fath o nod, dull adnabod neu dag olrhain radio
  3. Cadwraeth
    Unrhyw weithgarwch sydd â’r prif nod o warchod llygoden bengron y dŵr yn y tymor hir. Gall hyn gynnwys rheoli neu adfer safleoedd y rhywogaeth
  4. Gwarchod unrhyw gasgliad sŵolegol neu fotanegol
  5. Ffotograffiaeth
  6. Diogelu iechyd y cyhoedd neu ddiogelwch y cyhoedd
    Gall hyn gynnwys adfer neu gynnal a chadw camlesi neu lwybrau troed ar lannau afonydd
  7. Atal niwed a difrod difrifol i dda byw, bwydydd anifeiliaid, cnydau, llysiau, ffrwythau, coed sy’n tyfu neu unrhyw fath arall o eiddo neu bysgodfeydd. Gall hyn ymwneud â difrod a achosir i’r uchod gan lygod pengrwn y dŵr

Nid yw’n bosib rhoi trwydded ar gyfer “datblygu” o dan y Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad yn yr un ffordd ag y rhoddir trwyddedau o dan y Rheoliadau Cynefinoedd. Gellir rhoi trwyddedau ar gyfer ‘diogelu iechyd y cyhoedd a diogelwch y cyhoedd’ ee adfer glan camlas. Fodd bynnag, nid yw pob datblygiad yn dod o dan y pennawd hwn.

Mae Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad yn darparu amddiffyniad yn erbyn y troseddau uchod lle mae’r hyn a ddigwyddodd yn ganlyniad damweiniol o waith anghyfreithlon ac nad oedd modd yn rhesymol ei osgoi (10(3)(c)).

Materion datblygu a safleoedd llygod pengrwn y dŵr

Y cyngor gorau gan Cyfoeth Naturiol Cymru yw y dylai’r datblygwr sicrhau ei fod yn rhoi sylw i’r camau allweddol canlynol:

  • Gweld a oes llygod pengrwn y dŵr yn bresennol ar y safle datblygu neu’n agos ato
  • Gellir cael gwybodaeth o’r fath o arolygon maes ac wrth ymgynghori â chanolfannau cofnodion lleol
  • Os oes rhai’n bresennol ger y safle yna mae’n rhaid ystyried a yw’r gweithgareddau arfaethedig yn debygol o fod yn droseddau yn y cyd-destun uchod
  • Os yw hi’n debygol y bydd y gwaith dan sylw yn anghyfreithlon, yna dylid ystyried a oes modd addasu’r gwaith i sicrhau na fyddwch yn cyflawni trosedd. Os nad yw hi’n bosib gwneud y gwaith heb droseddu, yna dylid addasu’r gwaith arfaethedig, lle bo’n bosib, i leihau neu i unioni’r effeithiau andwyol ar lygod pengrwn y dŵr. Dylid nodi camau o’r fath mewn datganiad o ddull
  • Os na ellir yn rhesymol osgoi cyflawni trosedd ar ôl cymryd camau adfer o’r fath bydd rhaid i’r datblygwr ddibynnu ar amddiffyniad o ganlyniad damweiniol

Defnyddio amddiffyniad canlyniad damweiniol

Mae’r amddiffyniad hwn o dan adran 10(3)(c) y Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad yn caniatáu cyflawni gwaith cyfreithlon a fyddai’n achosi rhywfaint o niwed i’r rhywogaeth mewn perthynas â’r troseddau rhestredig o ganlyniad damweiniol i gamau gweithredu na ellid fod wedi’u hosgoi’n rhesymol. Bydd modd cyflwyno amddiffyniad o’r fath os oes camau priodol, i’r graddau y bônt yn rhesymol, wedi’u cymryd i ddiogelu’r anifeiliaid a’u mannau cysgodi a llochesu. Yn y pen draw, dim ond llys all benderfynu beth sy’n rhesymol ac i ba raddau roedd modd osgoi effeithiau andwyol yn rhesymol.

Mae Ail Argraffiad y ‘Water Vole Conservation Handbook’ yn cynnwys cyngor helaeth ar reoli cynefinoedd a lliniaru, yn cynnwys nifer o astudiaethau achos.

Cwestiynau Cyffredin

Oes angen trwydded i arolygu llygod pengrwn y dŵr?

Os ydych chi’n mynd i darfu ar dyllau ee rhwystro gyda gwellt, a tharfu ar lygod pengrwn y dŵr yn eu tyllau neu eu trapio bydd angen trwydded arnoch chi. Os ydych chi’n cynnal arolwg i chwilio am dyllau, tail ac arwyddion bwydo nid oes angen trwydded.

Beth ddylwn i ei wneud os ydw i am wneud gwaith datblygu ar safle llygod pengrwn y dŵr?

Os yw natur y gwaith yn debygol o achosi trosedd dylech drafod y mater gyda swyddog rhanbarthol Cyfoeth Naturiol Cymru.

Os oes llygod pengrwn y dŵr ar y safle lle rydw i’n gwneud gwaith yn unol â datganiad o ddull y cytunwyd arno, a fyddaf yn dal i gyflawni trosedd?

Dim ond llys all benderfynu os oes trosedd wedi’i chyflawni. Fodd bynnag, mae yna amddiffyniad yn y gyfraith sy’n datgan nad yw unigolyn yn euog o drosedd os yw ef neu hi’n dangos bod yr hyn a ddigwyddodd yn ganlyniad damweiniol i waith cyfreithlon nad oedd modd ei osgoi’n rhesymol 10(3)(c). Gan fod yr amddiffyniad hwn yn agored i ddehongliad, nid yw Cyfoeth Naturiol Cymru yn argymell i chi ddibynnu’n llwyr ar yr amddiffyniad hwn.

Beth am safleoedd sy’n croesi’r ffin rhwng Cymru a Lloegr?

Dylech ymgynghori â Natural England ar gyfer safle sydd ar ochr Lloegr y ffin. Dylech gysylltu â Swyddog Rhanbarthol Cyfoeth Naturiol Cymru ar gyfer safleoedd sydd yng Nghymru.

Ble alla i gael rhagor o wybodaeth am lygod pengrwn y dŵr?

Mae Ail Argraffiad y ‘Water Vole Conservation Handbook’ yn darparu cyngor helaeth ar reoli cynefinoedd a lliniaru, yn cynnwys nifer o astudiaethau achos.

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.