Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Gwarchodfa Natur Genedlaethol Morfa Dyffryn, ger Abermaw

Twyni tywod a glan y môr mewn tirwedd arfordirol heb ei ail o ran ei amrywiaeth a’i harddwch

view of Morfa Dyffryn

Beth sydd yma

Cŵn
Picnic
Toiledau

Trosolwg

Mae tirwedd Gwarchodfa Natur Genedlaethol Morfa Dyffryn yn brydferth ac amrywiol.

Yn ogystal â'r twyni tywod enfawr, mae ardaloedd glan y môr, morfa heli a glaswelltir, a phob un o'r cynefinoedd hyn yn gartref i amrywiaeth anhygoel o fywyd gwyllt.
O fewn munudau i adael y maes parcio byddwch mewn byd sy’n bell iawn o fwrlwm y trefi a'r pentrefi cyfagos.

Y twyni

Mae'r system dwyni’n parhau i symud, yn cael ei hail-siapio’n gyson gan y gwynt ac, ar dywydd gwael, yn gallu gorchuddio’r llwybr pren i'r traeth o fewn ychydig ddyddiau.
Efallai bod y twyni’n edrych yn llwm a digroeso i ni, ond mewn gwirionedd maent yn gartref i rai planhigion ac anifeiliaid arbenigol iawn sy'n dibynnu ar yr amgylchedd rhyfedd hwn er mwyn goroesi.

Gelwir yr ardaloedd gwastad sydd rhwng y twyni tywod, sy'n boddi dan ddŵr glaw yn y gaeaf ac sy’n cadw lefelau uchel o leithder ymhell i’r haf, yn llaciau twyni. Yn y gwanwyn a'r haf mae’r llaciau’n gartref i flodau fel y tegeirianau ysblennydd.

Adar

Mae'r twyni tywod yn cynnal poblogaethau sylweddol o adar magu, gan gynnwys clochdar y cerrig, yr ehedydd a thinwen y garn.

Mae cornchwiglod, sydd bellach â’u niferoedd wedi gostwng yn ddirfawr ledled y DU, yn nythu yma.

Mae rhywogaethau prin eraill o adar fel y frân goesgoch a’r boda tinwyn yn ymweld â’r warchodfa o dro i dro yn ystod y gaeaf.

Ymhlith yr adar mudol hirgoes sy'n defnyddio'r traeth a'r aber mae pibydd y tywod, cwtiad y traeth a’r cwtiad torchog – mae’r cwtiad torchog hefyd yn magu yma ar ardaloedd o raean.

Glöynnod byw a phryfaid eraill

Mae cynefinoedd llawn blodau a systemau twyni fel Morfa Dyffryn yn ardderchog ar gyfer gweld glöynnod byw a phryfaid eraill: mae pymtheg o rywogaethau di-asgwrn cefn sy'n brin yn genedlaethol neu drwy’r Deyrnas Unedig i’w gweld yma.

Mae'r rhain yn cynnwys nifer o wenyn prin fel y wenynen durio a gwenyn meirch (mae’r safle’n hynod o bwysig ar gyfer y rhain), y pryf lladd, y chwilen furgyn, a chwilen deigr y twyni.

Mae tri deg chwech o rywogaethau o loÿnnod byw wedi’u cofnodi o Forfa Dyffryn ac mae'r safle’n gartref i nifer o wyfynod sy’n hedfan yn ystod y dydd a gwyfynod y nos.

Bywyd gwyllt arall

Mae hwn yn lle pwysig ar gyfer mamaliaid, ymlusgiaid ac amffibiaid hefyd.

Mae'r ysgyfarnog yn magu yn yr ardal, ac mae nifer o gilfachau, corsydd a phyllau’n gartref i nadroedd y gwair.

Mae madfallod dŵr cribog i’w cael yma; mae’r pyllau ar Faes Awyr Llanbedr gerllaw yn gartref i boblogaeth o’r amffibiaid prin yma y credir eu bod fel arall wedi’u cyfyngu i rannau gogleddol a dwyreiniol Cymru.

Gwarchodfa Natur Genedlaethol

Mae Morfa Dyffryn yn Warchodfa Natur Genedlaethol.

Mae Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol yn safleoedd sydd â rhai o'r enghreifftiau gorau o gynefinoedd bywyd gwyllt a nodweddion daearegol.

Mae dros 70 o Warchodfeydd Natur Cenedlaethol yng Nghymru.

Dysgwch fwy am Warchodfeydd Natur Cenedlaethol.

Ymweld â Morfa Dyffryn

Morfa Dyffryn  Benar car park leafletGallwch naill ai ddilyn llwybr drwy'r llaciau twyni i’r traeth agored neu lwybr pren o'r maes parcio i'r traeth.

Mae'r llwybr pren yn wastad ac yn llydan ac yn addas i gadeiriau olwyn a chadeiriau gwthio.

Ym mhen draw’r llwybr pren mae bwrdd picnic a safle ardderchog ar gyfer mwynhau’r olygfa.

Cau a dargyfeirio

Sylwch os gwelwch yn dda:

  • Weithiau, er mwyn eich diogelwch, bydd angen i ni gau neu ddargyfeirio llwybrau tra byddwn yn gwneud gwaith cynnal a chadw neu goedwigo
  • O dro i dro gall fod angen i ni gau safle mewn tywydd eithafol fel gwyntoedd cryfion neu eira a rhew oherwydd y perygl o anaf i ymwelwyr neu staff
  • Cofiwch eich bod bob amser yn dilyn unrhyw gyfarwyddiadau ar y safle a’ch bod yn dilyn unrhyw arwyddion dargyfeirio dros dro sydd mewn grym

Uchafbwyntiau tymhorol

Yn ystod y flwyddyn mae’r dirwedd yn newid yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Dyffryn Morfa ac rydych yn debygol o weld gwahanol fathau o fywyd gwyllt hefyd.

Dyma rai o’r pethau y gwelwch chi yn ystod y gwahanol dymhorau

MeadowsweetY Gwanwyn

Mae hwn yn amser da i weld llawer o'r planhigion blodeuol sy'n tyfu yng nglaswelltir a llaciau’r twyni tywod.

Mae’r safle hwn yn gartref i sawl math o flodyn gwyllt, cen a mwsogl sy’n brin ac anghyffredin yn genedlaethol. Gallwch weld tegeirianau gwylltion hyfryd megis caldrist y gors yn tyfu ochr yn ochr â thegeirian y fign yn ogystal â’r tegeirian rhuddgoch.

Mae llu o flodau gwylltion eraill lliwgar i’w mwynhau o'r gwanwyn cynnar ymlaen. Bydd y Glustog Fair a’r ganrhi goch yn blodeuo’n gynnar a nifer o rywogaethau arfordirol eraill gan gynnwys tagaradr, y trilliw gwyllt a physen-y-ceirw yn blodeuo’n ddiweddarach.

Efallai hefyd y gwelwch chi glust-y-llygoden arfor, y tywodlys dail teim, llaethlys Portland llaethlys a pheisgwellt y twyni.

TeimYr Haf

Daw’r misoedd cynhesach ag amrywiaeth eang o blanhigion blodeuol i laswelltir a llaciau’r twyni tywod. Mae'r rhain yn cynnwys trilliw y twyni, rhwyddlwyni, teim, penigan y forwyn a thegeirianau.

Gallwch hefyd weld clystyrau o blanhigion eithaf prin fel y galdrist felynwerdd a’r glesyn-y-gaeaf deilgrwn – mis Gorffennaf neu fis Awst yw'r amser gorau i weld y rhain.

Mae’r haf hefyd yn amser prysur i lawer o infertebratau fel gwenyn turio a chwilod.

ffyngauYr Hydref

Mae glaswelltiroedd sychach y twyni’n gynefin da ar gyfer ffyngau ac fe welwch gasgliad trawiadol o ffyngau yma.

Dim ond yng nglaswelltiroedd twyni sydd wedi sefydlu ers amser maith fel y rhain ym Morfa Dyffryn y gwelwch chi gorseren ddaear.

Efallai hefyd y gwelwch chi gapiau cŵyr, tafodau daear a’r ffwng pastwn.

Y twyniY Gaeaf

Mae fflatiau tywod a morfa heli’r aber yn diroedd bwydo pwysig i adar dŵr yn ystod y gaeaf.

Fe welwch chi adar hirgoes ar y traeth ac, os edrychwch chi allan i’r môr, efallai y gwelwch chi wyachod a throchyddion sy’n gaeafu.

Oriau agor

Mae'r toiledau ar agor 1 Ebrill - 31 Hydref.

Sut i gyrraedd yma

Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Morfa Dyffryn filltir i’r gorllewin o'r A496 rhwng pentrefi Llanaber a Dyffryn Ardudwy.

Y cyfeirnod grid OS yw SH 572 224

Cyfarwyddiadau

Trowch oddi ar yr A496 yn Nyffryn Ardudwy wrth yr arwydd am Dyffryn Seaside Estate. Dilynwch y ffordd hon sy’n arwain at faes parcio Traeth Benar.

Mae'r maes parcio hwn yn cael ei reoli gan Barc Cenedlaethol Eryri a chodir tâl am barcio.

Trafnidiaeth gyhoeddus

Mae'r orsaf drenau agosaf yn Nyffryn Ardudwy sydd filltir i ffwrdd.

Mae gwasanaeth bysiau rheolaidd o’r de (Abermaw) a’r gogledd (Harlech) ar hyd yr A496.

Am ragor o wybodaeth am drafnidiaeth gyhoeddus ewch I www.traveline.cymru

Rhagor o wybodaeth

Manylion cyswllt

Ffôn: 0300 065 3000

Ebost: ymholiadau@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.