Cynllun Adnoddau Coedwig Bethesda ac Abergwyngregyn

Lleoliad a Safle

Mae coedwigoedd Bethesda ac Abergwyngregyn mewn dwy ardal ar wahân. Rhennir bloc Bethesda yn ddau o boptu’r pentref, sef Parc y Bwlch i’r gorllewin a Braichmelyn i’r dwyrain. Y brif ffordd drwy Fethesda yw’r A5 a hon fyddai’r ffordd y byddai lorïau’n cael mynediad ar ei hyd.

Mae coedwig Abergwyngregyn yn gorwedd i’r de-ddwyrain o’r pentref ei hun yng nghyffiniau’r rhaeadrau sy’n boblogaidd â cherddwyr, a gellir mynd ati oddi ar yr A55.

Cyfanswm yr arwynebedd o dan goed yw 237 hectar, sef 97 hectar ym Methesda a 139 hectar yn Abergwyngregyn.

Mae’r coed i gyd yn gorwedd o fewn ffiniau Awdurdod Cynllunio Lleol Gwynedd, a Braichmelyn yn ogystal â holl goed Abergwyngregyn yn gorwedd o fewn ffiniau Parc Cenedlaethol Eryri.

Amcanion a chyfleoedd

Abergwyngregyn

  • Bydd blociau coedwig Abergwyngregyn yn dod yn llai o flaenoriaeth o ran pren conwydd cynhyrchiol, ac mae eisoes wedi dechrau symud tuag at goedwig lydanddail yn bennaf a fydd yn gwella'r dail llydan presennol yn yr ardal, yn gwella sefydlogrwydd y dirwedd a hefyd yn dod â lles, bioamrywiaeth, dal a storio carbon a chadw'r buddion hamdden sydd eisoes yn bodoli.

  • Disgwylir a goddefir cymysgedd o gonwydd a llydanddail trwy aildyfiant naturiol; fodd bynnag, bydd yr elfen gonwydd yn cael ei thargedu at bob ymyrraeth deneuo i ffafrio'r dail llydanddail.

  • Rhoddir ystyriaeth i'r llydanddail cynhyrchiol brodorol ar y safle. Yn ddelfrydol, bydd hadau lleol yn cael eu cyrchu a'u tyfu mewn meithrinfeydd lleol i'w defnyddio.

Braichmelyn

  • Bydd Braichmelyn yn dod yn llai o flaenoriaeth ar gyfer pren conwydd cynhyrchiol a bydd yn symud yn araf tuag at goedwig lydanddail a fydd yn creu mwy o sefydlogrwydd i'r dirwedd a hefyd yn dod â lles, bioamrywiaeth, dal a storio carbon ac yn cadw'r buddion hamdden sydd eisoes yn bodoli.

  • Caniateir i'r goedwig aildyfu ar ôl cwympo llennyrch gyda chymysgedd o gonwydd a llydanddail. Efallai y bydd angen cyfoethogi yn y blynyddoedd dilynol ar ôl cwympo coed er mwyn cyflawni'r dwysedd stocio a argymhellir.

  • Bydd angen cwympo rhywogaethau coed sydd ar hyn o bryd yn agored i ymosodiad pathogen difrifol er iechyd y goedwig a diogelwch ei defnyddwyr. Ni fydd coed llarwydd yn cael eu defnyddio mwyach fel cydran o rywogaeth y goedwig.

Parc y Bwlch

  •  Bydd Parc y Bwlch yn parhau i gynhyrchu cyflenwad cynaliadwy o goed trwy ddylunio llennyrch cwympo coed a dewis rhywogaethau ailstocio i ganiatáu cynhyrchiant trwy goedwig gorchudd di-dor mewn cylchdroadau yn y dyfodol.

  • Oherwydd cydrannau tebyg o ran oedran ym Mharc y Bwlch, mae llawer o'r cnwd bellach yn agosáu at aeddfedrwydd biolegol ac mae angen ardaloedd o lwyrdorri i atal gwyntoedd cryfion.

  • Datblygiad o lain glustogi coetir brodorol ar hyd ochr uchaf Parc y Bwlch ger Moel y Ci i leihau aildyfiant naturiol eginblanhigion conwydd a allai effeithio ar nodweddion Ardal Cadwraeth Arbennig cyfagos Eryri.

  • Cymerir cyfleoedd i feddalu ymylon y llennyrch ar ôl gweithrediadau cwympo coed trwy ganiatáu adfywio neu gyfoethogi rhywogaethau llydanddail i ystyried eiddo cyfagos.

  • Bydd angen cwympo rhywogaethau coed sydd ar hyn o bryd yn agored i ymosodiad pathogen difrifol er iechyd y goedwig a diogelwch ei defnyddwyr. Ni fydd coed llarwydd yn cael eu defnyddio mwyach fel cydran o rywogaeth y goedwig.

  • Yr opsiwn gwerthu coed a ffefrir fyddai cynhyrchu uniongyrchol, byddai hyn yn rhoi cyfle i fuddiannau lleol brynu parseli o bren ar ochr y ffordd.

Cyffredinol

  •  Ym mhob bloc coetir, bydd rhaid sicrhau bod teneuo yn cael ei wneud mewn pryd er mwyn gwella rheolaeth coedamaeth y goedwig.

  • Bydd ystyriaeth i ddarparu rhywogaeth ac ystod oedran fwy amrywiol i wella cydnerthedd lle bo hynny'n bosibl.

  • Amrywio cyfansoddiad y rhywogaethau yn y goedwig er mwyn cynyddu gwydnwch i blâu a chlefydau wrth adeiladu coedwig gadarn ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.

Coetir hynafol

  • Gwella cysylltedd cynefinoedd trwy gynnal a gwella coetiroedd hynafol rhannol naturiol ac adfer planhigfeydd ar safleoedd coetir hynafol, yn unol â'r polisi blaenoriaethu strategol.

  • Mae teneuo safleoedd coetir hynafol yn hanfodol ar gyfer cynnal a chadw ac yn dilyn canllawiau coedamaeth cadarn.

  • Lle mae'r prif gnwd o gonwydd wedi'i gynaeafu, bydd yn hwyluso ehangu coetir brodorol. Mae ailgyflenwi'r ardaloedd hyn yn flaenoriaeth allweddol i sicrhau na chollir unrhyw orchudd coedwig net o ganlyniad.

Dŵr

  • Bydd datblygu coridorau glan yr afon yn gwella cysylltedd y coedwigoedd i greu cysylltiadau â chynefinoedd eraill ac yn helpu i leihau effaith dŵr ffo gwaddod o weithrediadau coedwigaeth.

  • Cynnal a chadw cwlfertau a systemau draenio ar ochr y ffordd i fodloni rheoli perygl llifogydd cyfredol ac arfer gorau'r diwydiant.

Hamdden

  • Cynnal ac ystyried buddion hamdden ychwanegol a lleihau'r tarfu ar ardaloedd hamdden cyfredol lle bo hynny'n bosibl.

Diwylliant a threftadaeth

  • Nodi nodweddion treftadaeth a diwylliannol i osgoi difrod, yn enwedig o amgylch ardaloedd a nodwyd sydd â risg uchel.

Mapiau

Map lleoliad

Bethesda - Prif amcanion hidymor
Bethesda - Systemau rheoli coedwigoedd
Bethesda - Cynefinoedd a mathau o goedwigoedd dangosol

Abergwyngregyn - Prif amcanion hidymor
Abergwyngregyn - Systemau rheoli coedwigoedd
Abergwyngregyn - Cynefinoedd a mathau o goedwigoedd dangosol

Adborth

Os oes gennych sylwadau neu adborth, gallwch gysylltu â’r tîm Cynllunio Adnoddau Coedwig ar frp@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk.

Ar gael ar yr Hwb Ymgynghori rhwng 3 o Mai a 14 o Mehefin 2021.