Arfarnu opsiynau cynllun llifogydd Dinas Powys

Dyma grynodeb o amlinelliad drafft yr achos busnes ar gyfer y perygl llifogydd i Ddinas Powys a'r hyn y gellid ei wneud i'w reoli

Y perygl llifogydd

Rydym wedi nodi perygl llifogydd uchel yn Ninas Powys o afon Tregatwg a'i his-afon East Brook. Rydym wedi penderfynu hyn drwy waith modelu hydrolig ac archwilio llifogydd blaenorol.

Achosir llifogydd gan gyfnod hirfaith o law trwm sy'n achosi cynnydd yn lefel yr afonydd ac i lif yr afonydd godi’n uwch na chapasiti'r sianeli. Mae'r dŵr hwn yn gollwng ar y gorlifdir – yr adeiladwyd arno ar draws rhan fawr o Ddinas Powys – ac yn achosi llifogydd i eiddo, ffyrdd a seilwaith arall.

Dengys cofnodion, sy'n dyddio'n ôl i 1903, sawl achos o lifogydd, gan gynnwys ar St Cadoc's Avenue, Greenfield Avenue, Elm Grove Place a Heol Caerdydd. Bu nifer o ddigwyddiadau “trwch blewyn” eraill, pan mae'r lefel yr afon wedi bod yn uchel iawn ond heb achosi llifogydd.

Rydym yn rhagweld bod gan 197 o gartrefi a 19 busnes siawns o 1% (1 mewn 100) o brofi llifogydd bob blwyddyn. Mae gan 94 o’r cartrefi hyn lefel uchel o risg, gyda siawns o fwy na 3.33% (1 mewn 30) o brofi llifogydd bob blwyddyn. Oherwydd newid yn yr hinsawdd, rydym yn rhagweld y bydd hyn yn codi i 368 o gartrefi a 50 busnes sydd â siawns o 1% erbyn 2117.

Opsiynau posibl

Credwn ein bod wedi ystyried yr holl opsiynau ymarferol o reoli'r perygl llifogydd yn Ninas Powys, fel rheoli llifogydd yn naturiol, gwella llif yr afon, storfeydd i fyny’r afon ac amddiffynfeydd rhag llifogydd.

Rydym wedi'u harfarnu gan ddilyn canllawiau wedi’u cyhoeddi, i ystyried ehangder a lefel yr amddiffyniad rhag llifogydd, hyfywedd economaidd, barn rhan-ddeiliaid a’r gymuned, ac effeithiau amgylcheddol a chymdeithasol pob opsiwn.

Darllenwch fwy ynghylch yr holl opsiynau.

Costau a buddion

Mae'n rhaid i opsiwn gynnig gwerth am arian er mwyn gael ei ystyried yn hyfyw yn economaidd. Mae hyn yn golygu bod rhaid iddo ddarparu mwy o fudd nag y mae'n costio i'w ddatblygu a'i adeiladu. Mae’r buddion a geir o gynllun llifogydd yn deillio o osgoi llifogydd, sy'n achosi difrod i eiddo a tharfiad, dros gyfnod o gan mlynedd.

Gan ddefnyddio'r dull hwn, rydym wedi nodi opsiynau â'r nod o gyflenwi cynllun sy'n lleihau'r perygl o lifogydd ar gyfer cymaint o gartrefi a busnesau â phosibl. Y targed delfrydol yw rheoli perygl llifogydd ar lefel ‘isel’. Mae isel yn golygu bod gan eiddo siawns o lai nag 1% (1 mewn 100) o brofi llifogydd bob blwyddyn. Felly, yn ddelfrydol, byddem yn hoffi lleihau'r perygl o lifogydd i bob un o'r 197 o gartrefi a 19 o fusnesau sydd ar hyn o bryd yn â siawns mwy na 1% (1 mewn 100) o ddioddef llifogydd bob blwyddyn, ac os yn bosibl, i’w diogelu ar gyfer effeithiau posibl newid yn yr hinsawdd.

Opsiynau ar y rhestr fer

O’r holl opsiynau a ystyriwyd gennym, gwnaethom gynnwys y canlynol ar y rhestr fer ar gyfer asesu ac ystyried yn fwy manwl yr amddiffyniad rhag llifogydd y gallant ei gyflawni, eu hyfywedd economaidd, barn rhan-ddeiliaid a’r gymuned, a'r effeithiau economaidd a chymdeithasol:

  • Rheoli llifogydd yn naturiol
  • Sianeli storio East Brook
  • Storfa i fyny'r afon ar afon Tregatwg
  • Cynllun llifogydd trwy Ddinas Powys
  • Storfa i fyny'r afon a sianeli storio wedi'u cyfuno

Hyfywedd cyffredinol

Fel rhan o'n hasesiad o'r opsiynau hyn, gwnaethom ystyried a oeddent yn rheoli perygl llifogydd i'r gymuned gyfan yn Ninas Powys, pa faterion (risgiau) a allai godi a'r canlyniad petai'r risgiau hyn yn digwydd, a'r effeithiau amgylcheddol a chymdeithasol posibl.

  • Nid yw'r opsiwn rheoli llifogydd yn naturiol yn darparu datrysiad ar gyfer y gymuned gyfan i lefel isel o perygl llifogydd, gan na fyddai unrhyw un o'r 197 o gartrefi yn cael eu diogelu i siawns o 1% (1 mewn 100). Byddai'n lleihau perygl llifogydd i 3.33% (1 mewn 30) ar gyfer 44 o’r cartrefi sydd â’r perygl mwyaf o lifogydd ar hyn o bryd.
  • Nid yw sianeli storio East Brook yn ateb ar gyfer y gymuned gyfan gan na fyddai 167 o gartrefi a chwe busnes yn cael eu diogelu. Gallai leihau’r perygl i 31 o gartrefi a phedwar busnes ar hyd East Brook i lefel perygl isel.
  • Gallai storfa i fyny'r afon ar afon Tregatwg leihau’r perygl o lifogydd i 167 o gartrefi a chwe busnes yn Ninas Powys i lefel perygl isel, ond er hynny nid yw'n ddatrysiad ar gyfer y gymuned gyfan. Mae hefyd yn peri peryglon ac effeithiau o ran costau, yr amgylchedd a'r gymuned.
  • Gallai'r cynllun llifogydd ar gyfer waliau ac argloddiau drwy Ddinas Powys amddiffyn 197 o gartrefi ac 19 o fusnesau yn y pentref ar lefel perygl isel. Fodd bynnag, nid yw'n hyfyw yn economaidd, gan y byddai'n costio llawer mwy i'w gyflwyno na'r buddion y byddai'n eu darparu (wrth leihau difrod gan lifogydd) ac y byddai’n effeithio ar eiddo.
  • Byddai cyfuno storfa i fyny'r afon ar afon Tregatwg a sianeli storio ar East Brook yn darparu'r datrysiad gorau ar gyfer y gymuned gyfan gan y byddai’r mwyafrif o gartrefi (193) yn cael eu diogelu ar lefel perygl isel. Fodd bynnag, mae ychydig yn hyfyw yn economaidd (mae'r buddion ychydig yn uwch na'r costau) ac mae gan y cynllun beryglon ac effeithiau amgylcheddol a chymdeithasol.

Byddai cyfuniad o'r opsiynau uchod yn darparu'r lefel uchaf o amddiffyniad i’r mwyaf o eiddo, gyda mwy o fuddion na chostau ond rydym yn cydnabod bod ganddynt rhai effeithiau amgylcheddol a chymdeithasol arwyddocaol. Mae rhain yn cynnwys:

  • Colli ardal bwysig o goetir hynafol a choetir llydanddail.
  • Effaith ar ardal ehangach o goetir hynafol ac ardaloedd ehangach o goetir llydanddail drwy lifogydd achlysurol.
  • Effeithiau posibl ar rywogaethau a warchodir (ystlumod, pathewod, gleision y dorlan, dyfrgwn, moch daear, ymlusgiaid, amffibiaid) a gofynion trwyddedu.
  • Effeithiau posibl (e.e. geomorffoleg) i'r afon a fyddai'n cael effaith ar ei statws o dan y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr.
  • Caniatâd y tirfeddiannydd i gynnal y gwaith.
  • Effeithiau posibl ar hawliau tramwy cyhoeddus, llwybrau cerdded a gofod agored sydd eisoes yn bodoli a diwygiadau i’r rhain.
  • Proses o ymgeisio am ganiatâd cynllunio sy’n debygol o fod yn gymhleth ac yn gynhennus ac asesiad o’r effaith amgylcheddol statudol.
  • Diffyg cefnogaeth eang gan y gymuned.

Ar sail ein hasesiadau diweddaraf, y peryglon a'r hyn rydym wedi'i glywed gan y gymuned a thirfeddianwyr, nid ydym yn credu bod cynllun hyfyw ar gael yn bresennol i gyflawni datrysiad ar gyfer y gymuned gyfan a fydd yn rheoli perygl llifogydd yn Ninas Powys.

Fodd bynnag, hoffem sicrhau'r gymuned y byddem yn parhau i gefnogi Dinas Powys os na ellir cyflawni cynllun hyfyw. Byddem yn parhau â'n dulliau presennol o reoli perygl llifogydd, drwy gynnal yr afon a chlirio rhwystrau, ar yr amod bod y cyllid sydd ar gael yn parhau. Byddem hefyd yn parhau i rybuddio pobl am y llifogydd a ragwelwyd.

Eich sylwadau

Rydym yn deall y ceir perygl llifogydd sylweddol yn yr ardal hon, ac rydym wedi ceisio dod o hyd i ddatrysiad sy'n dderbyniol i'r gymuned, sydd yn bell o fod yn syml yn yr achos hwn.

Fel arfer, rydym yn ceisio cyflwyno cynlluniau llifogydd sy'n lleihau'r perygl llifogydd i'r gymuned gyfan i lefel isel o berygl (neu ar gyfer gymaint o’r gymuned ac i’r i lefel isaf a sy’n dechnegol ymarferol), sy'n hyfyw yn economaidd ac sydd â chefnogaeth eang gan y gymuned. Am y rhesymau a esbonnir uchod, nid ydym yn credu bod fod datrysiad o’r fath ar hyn o bryd i Ddinas Powys.

Rydym wedi gwrando ar yr hyn sydd gan randdeiliaid a'r gymuned i’w ddweud ac wedi derbyn adborth yn ystod yr ymgynghoriad ar yr amlinelliad ddrafft o'r achos busnes o fis Chwefror i fis Ebrill 2020. Hoffem ddiolch i'r rhai a gymrodd yr amser i gysylltu â ni, byddwn nawr yn ystyried yr adborth a dderbyniwyd i orffen arfarnu'r opsiynau a'r amlinelliad achos busnes, ac i benderfynu beth y dylai ddigwydd nesaf ac os oes opsiwn hyfywedd i reoli'r perygl llifogydd yn yr ardal. Gall hyn gymryd ychydig yn hirach na'r disgwyl oherwydd y tarfu mae'r coronafeirws yn ei greu, ond gobeithiwn roi diweddariad dros yr haf.

Oherwydd faint o adborth rydym wedi derbyn, ni fyddwn yn gallu ymateb i adborth yn unigol.

Darllenwch yr amlinelliad drafft o’r achos busnes 

Ceir mwy o fanylion am y perygl llifogydd, yr opsiynau rydym wedi'u hystyried a sut maent wedi'u harfarnu yn ein hamlinelliad drafft o’r achos busnes.

Cynllun Rheoli Perygl Llifogydd Dinas Powys - Amlinelliad Ddrafft o’r Achos Busnes (Saesneg yn unig)

Atodiad A - Cofnod Cyfyngiadau a Chyfleoedd Amgylcheddol

Atodiad B - Tabl Crynodeb o'r Gwethusiad

 

Diweddarwyd y dudalen hon ar 23 Ebrill 2020.