Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg – Cylch gorchwyl penodol

Diben

Mae'r Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg yn bwyllgor sefydlog sy'n ofynnol yn ôl Dogfen Fframwaith Llywodraeth Cymru gyda CNC. Ei brif rôl yw cynghori'r Bwrdd a chefnogi'r Prif Weithredwr/Swyddog Cyfrifyddu ynghylch materion yn ymwneud â risg, stiwardiaeth ac atebolrwydd ariannol, rheolaeth fewnol a llywodraethu.

Cwmpas

Bydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg yn rhoi sicrwydd o ran sefydlu a chynnal amgylchedd rheoli effeithiol er mwyn sicrhau uniondeb, cynaliadwyedd a pharhad, a hynny'n ariannol ac o ran busnes ehangach. Bydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg yn monitro prosesau rheoli risg CNC i sicrhau eu heffeithiolrwydd wrth ragweld risgiau yn y dyfodol, ynghyd â mynd i'r afael â risgiau presennol, a sicrhau bod mesurau lliniaru risg yn gyson ag archwaeth risg CNC.

Bydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg yn darparu Adroddiad Blynyddol i'r Bwrdd a'r Prif Weithredwr/Swyddog Cyfrifyddu yn crynhoi'r busnes y mae wedi'i gynnal yn ystod y flwyddyn a'r casgliadau yn sgil hynny. Bydd hyn hefyd yn llywio'r gwaith o lunio Datganiad Llywodraethu'r Prif Weithredwr/Swyddog Cyfrifyddu.

Cyfrifoldebau

Mae'r Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg yn gyfrifol am effeithiolrwydd a rheolaethau ariannol a rheolaethau eraill, er mwyn:

Cael sicrwydd ynghylch effeithiolrwydd fframweithiau ariannol, rheoli risg a  fframweithiau rheolaeth fewnol eraill.

Cael sicrwydd ynghylch trefniadau llywodraethu corfforaethol CNC.

Cael sicrwydd ynghylch polisïau a gweithdrefnau CNC mewn perthynas â thwyll, afreoleidd-dra a datgeliadau er budd y cyhoedd.

Cael sicrwydd, yn flynyddol neu'n amlach os oes angen, ynghylch gweithredu argymhellion cymeradwy sy'n ymwneud ag adroddiadau archwilio mewnol ac allanol ac ymatebion rheolwyr.

Ystyried elfennau o'r datganiadau ariannol blynyddol ym mhresenoldeb yr archwilwyr allanol, gan gynnwys barn ffurfiol yr archwilwyr, y datganiad o gyfrifoldebau aelodau a'r datganiad rheolaeth fewnol.

Adolygu'r polisïau cyfrifyddu sy'n ymwneud â'r datganiadau ariannol, yn enwedig mewn perthynas ag unrhyw newidiadau, a rhoi sylwadau ar eu digonolrwydd.

Craffu ac adrodd i'r Bwrdd ar Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon CNC a Datganiad Llywodraethu'r Prif Weithredwr/Swyddog Cyfrifyddu, ac argymell cymeradwyaeth i'r Prif Weithredwr/Swyddog Cyfrifyddu lofnodi'r Adroddiad Blynyddol a'r Cyfrifon.

Tynnu sylw'r Bwrdd a'r Prif Weithredwr/Swyddog Cyfrifyddu at faterion sy'n peri risg sylweddol.

Cael sicrwydd ynghylch materion yn ymwneud â thwyll, colledion a thaliadau arbennig, gan gynnwys yr Adroddiad Blynyddol.

Craffu ar yr holl gontractau arwyddocaol a osodir heb gystadleuaeth (yn unigol neu ar y cyd) er mwyn cefnogi tryloywder o ran penderfyniadau.

Archwilio Allanol 

Swyddfa Archwilio Cymru yw archwilydd allanol CNC.

Bydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg yn adolygu gwaith yr archwilydd allanol ac yn ystyried ei ganfyddiadau ac ymateb y rheolwyr iddynt. Mae'r cyfrifoldebau penodol yn cynnwys:

  • adolygu ac argymell (i'r Prif Weithredwr/Swyddog Cyfrifyddu) y dylid cymeradwyo'r cynllun archwilio allanol blynyddol a'r ffi archwilio
  • adolygu'r holl adroddiadau archwilio allanol, gan gynnwys yr adroddiad cwblhau archwiliad, cyn ei gyflwyno'n derfynol i'r Prif Weithredwr/Swyddog Cyfrifyddu a Bwrdd CNC, yn ogystal ag unrhyw waith a wneir y tu allan i'r cynllun archwilio allanol blynyddol, ac ymateb y rheolwyr yn hynny o beth
  • adolygu perfformiad yr archwilydd allanol

Archwilio Mewnol

Bydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg yn goruchwylio trefniadau archwilio mewnol CNC i sicrhau eu heffeithiolrwydd, a bydd yn adolygu gwaith a chanfyddiadau'r archwilwyr mewnol, ynghyd ag ymatebion y rheolwyr. Mae'r cyfrifoldebau penodol yn cynnwys:

  • cytuno ar y strategaeth archwilio fewnol a'r cynllun archwilio mewnol blynyddol
  • cael ac adolygu adroddiadau archwilio mewnol pwnc-benodol, ynghyd ag ymatebion y rheolwyr
  • cael ac adolygu Barn y Rheolwr Archwilio Mewnol a Sicrhau Risg
  • adolygu perfformiad y gwasanaeth archwilio mewnol

Cyfarfodydd

Bydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg yn cwrdd o leiaf bedair gwaith y flwyddyn.

O leiaf unwaith y flwyddyn, ac fel arall yn ôl yr angen, bydd yr archwilwyr mewnol ac allanol yn cwrdd â'r Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg heb i aelodau'r weithrediaeth fod yn bresennol.

Aelodaeth

Bydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg a mynychwyr eraill yn cynnwys pedwar aelod anweithredol o'r Bwrdd, y mae'n rhaid i o leiaf un ohonynt feddu ar arbenigedd priodol mewn rheolaeth ariannol, cyfrifyddu ac archwilio.

Gwahoddir cynrychiolwyr Swyddfa Archwilio Cymru i fod yn bresennol.

Bydd y Prif Weithredwr/Swyddog Cyfrifyddu, y Cyfarwyddwr Cyllid a Gwasanaethau Corfforaethol, a'r Pennaeth Llywodraethu a Chynllunio, fel arfer yn mynychu cyfarfodydd y Pwyllgor Archwilio a Sicrhau Risg, ac eithrio pan gânt eu gwahardd yn benodol am drafod materion sy'n effeithio ar eu sefyllfa neu eu perfformiad personol.

Cytunwyd ar y Cylch Gorchwyl: Mai 2020

Dyddiad yr adolygiad nesaf: Mai 2021

Diweddarwyd ddiwethaf