Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy ddal ati i bori neu drwy glicio, “Parhau” byddwch yn cytuno i storio cwcis parti cyntaf a thrydydd partïon ar eich dyfais i wella’r broses o lywio’r safle, dadansoddi’r defnydd o’r safle, a chynorthwyo yn ein hymdrechion marchnata. Polisi cwcis.

Defnyddio’r Amazon i ddatrys llygredd dŵr yng Nghymru

Photographs showing water hyacinth plant containment pond (left image) and bench-scale study experiment layout (right image).

Efallai y gall dalgylch yr Amazon gynnig ffordd o ddatrys problemau llygredd metalau gwenwynig yn afonydd Cymru.

Mae Jonathan Jones, sy’n Uwch Swyddog Amgylchedd gyda Cyfoeth Naturiol Cymru, wedi bod yn ymchwilio dulliau o echdynnu llygrwyr o afonydd gan ddefnyddio hiasinthau dŵr. 

Dangoswyd mewn treialon y gallai defnyddio’r planhigyn isdrofannol o’r Amazon fod yn ddull llwyddiannus, a diogel i’r amgylchedd, o ddatrys y broblem. 

Llwyddwyd i echdynnu 100% o’r cadmiwm, cobalt, a manganîs yn yr afon, yn ogystal ag 80% o’r sinc, dros gyfnod o dair wythnos. 

Ar ôl tair wythnos, cafodd y planhigion eu tynnu o’r dŵr i atal y metalau rhag dychwelyd i’r afon drachefn. 

Gellir defnyddio’r planhigion wedyn i gynhyrchu biodanwydd ar ffurf briciau tanwydd, neu gompost. Os yw’r crynodiadau’n ddigon uchel mae modd echdynnu’r metalau a’u hailddefnyddio. 

Roedd yr ymchwil yn rhan o archwiliad o afon Nant-y-fendrod yn Abertawe, afon sy’n methu â chyrraedd safonau ansawdd dŵr.  

Dywedodd Jonathan Jones: 

“Mae’r canlyniadau yn galonogol iawn, a gallent fod yn ddylanwadol iawn. 

“Yn ogystal â glanhau ein hafonydd, gall y dechneg yma fod yn gymorth i ddarparu dŵr sy’n ddiogel i’w yfed mewn gwledydd datblygedig, ac i ymateb i rai o ganlyniadau penodol newid hinsawdd, gan gynnwys delio gyda rhywogaethau anfrodorol ymledol. 

“Petai’r planhigyn yn ymsefydlu yn hemisffer y gogledd o ganlyniad i newid hinsawdd, gallai ei ddefnyddio yn y modd yma fod yn ddull priodol o reoli ei ledaeniad. 

“Mae hiasinth y dŵr yn cael ei ystyried fel chwyn mewn rhannau o’r byd lle mae’r rhywogaeth yn ffynnu ac yn peri problemau. 

“Gall dyfu’n ormodol, a gall y costau o’i chwynnu’n fecanyddol fod yn sylweddol. 

“Mae hi’n ddrud hefyd i gael gwared â’r miliynau o dunelli a chwynnir yn flynyddol, claddfeydd ysbwriel sy’n cael eu defnyddio ran amlaf. 

“Trwy ei ddefnyddio ar gyfer gwaith ffytoadferol, sef y defnydd o blanhigion naturiol i dynnu llygredd o ddŵr a daear, gallwn gynnig ffordd amgenach o ddefnyddio’r deunydd trafferthus.” 

Gan ei fod yn cael ei ystyried yn blanhigyn anfrodorol ymledol yn y DU, byddai’n rhaid adeiladu pyllau triniaeth yn arbennig ar gyfer ei reoli, a hynny dan fesurau bioddiogelwch llym. 

Ond gan na all y planhigyn oroesi’r gaeaf yn y DU, does dim perygl iddo ymledu oni bai fod cynnydd sylweddol yn nhymheredd y gaeaf. 

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.