Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Defnyddio Chwynladdwyr

Rydym wedi newid y ffordd yr ydym yn rheoleiddio’r defnydd o chwynladdwyr. Gweler isod i gael manylion. Gellir dod o hyd i’n canllawiau ar chwynladdwyr yma

Mae yna reolau cyfreithiol ynglŷn â defnyddio plaladdwyr i reoli chwyn sy’n tyfu mewn dŵr neu ar dir. Mae ‘plaladdwyr’ yn cynnwys chwynladdwyr yn ogystal â phryfladdwyr a ffwngladdwyr.

Cyn defnyddio chwynladdwyr, dylech ystyried pob ffordd arall o reoli chwyn. Os penderfynwch wedyn ei bod yn briodol defnyddio chwynladdwyr, rydyn ni am fod yn siŵr eu bod yn cael eu defnyddio’n iawn, yn unol â lefel y defnydd, a chan bobl sydd â chymhwyster addas.

Rhaid i unrhyw un sydd am ddefnyddio chwynladdwyr i reoli chwyn mewn dŵr (chwyn dŵr), neu ar y glannau neu ar ymylon glannau wrth ymyl cwrs dŵr, neu unrhyw ddarn arall o ddŵr yng Nghymru, gael ein cytundeb ni. Rydyn ni’n cynnig dau fath o gytundeb chwynladdwyr: risgl isel (syml) a risg uwch.

Cytundebau risg isel (syml)

Mae’n bosib y gallwch ddefnyddio chwynladdwyr heb wneud cais i ni, ond dim os yw eich gweithgarwch yn un risg isel.

Gweithgareddau risg isel yw’r rheiny:

  • lle defnyddir chwynladdwr o fewn 250 metr i ddŵr, ond heb fod yn y dŵr nac arno, a/neu
  • lle mae’r man chwistrellu o fewn 1500 metr i ffin safle penodedig, ond heb fod mewn safle penodedig (er enghraifft, Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig, Ardal Gwarchod Arbennig neu safle Ramsar), a
  • lle nad yw’r lleoliad chwistrellu o fewn 1 cilometr i fan tynnu dŵr yfed (gan gynnwys cyflenwadau dŵr preifat), neu 500 metr i unrhyw fath arall o fan tynnu dŵr

Os nad ydych yn siŵr a allwch fodloni’r meini prawf hyn ar gyfer lleoliad risg isel, gallwch ddefnyddio ein gwasanaeth sgrinio lleoliadau chwynladdwyr - gweler ‘Gwirio’ch lleoliad’ isod.

Os gallwch fodloni’r meini prawf ar gyfer lleoliad risg isel a chadw at y safonau sydd wedi’u gosod allan isod, gallwch gymryd yn ganiataol y byddwn yn cymeradwyo’r gweithgarwch beth bynnag.

Rhaid ichi sicrhau:

  • Eich bod yn cydymffurfio â chyfarwyddiadau’r gwneuthurwyr a’r Rheoliadau Rheoli Plaladdwyr 1986
  • Bod y chwistrellu’n digwydd dan yr amodau cywir, fel y gwelir yn Code of Practice for Using Plant Protection Products, a chyn lleied â phosibl ohono
  • Na ddefnyddir dim cynnyrch arall (h.y. defnydd cynorthwyo), oni chaiff ei gymeradwyo i’w ddefnyddio mewn dŵr neu gerllaw
  • Eich bod yn gofalu osgoi posibilrwydd llygru unrhyw ddŵr wyneb neu wlyptir gerllaw
  • Yn gyffredinol, ni ddylech ddefnyddio plaladdwyr sy’n para’n hir na phlaladdwyr sy’n gallu lledu o fewn unrhyw ardal sydd wedi’i phennu’n ‘barth diogelu ffynhonnell’ (SPZ) 1, neu o fewn 50 metr i darddiant, ffynnon neu dwll turio
  • Nad yw hyn yn effeithio ar unrhyw fuddiannau dŵr cyfreithlon eraill, gan gynnwys cyflenwadau dŵr preifat
  • Wrth drin mewn dŵr, y lan i lawr at gwrs dŵr a thir o fewn 1 metr i ben y lan, neu o fewn 5 metr i ben y lan ar gyfer llysiau tal fel Clymog Japan (h.y. tir yn ffinio’n union ag ardaloedd dŵr), rhaid i’r cynnyrch gael ei gymeradwyo i’w ddefnyddio gerllaw dŵr. Bydd hyn i’w weld ar y rhan o’r label ar gnydau/safleoedd
  • Bod gan bwy bynnag sy’n gwneud y chwistrellu (gweithgarwch trin) gymhwyster addas. Gallwch gael mwy o wybodaeth am ‘gymwysterau addas’ yn y Cytundeb i ddefnyddio plaladdwyr mewn dŵr neu gerllaw – nodiadau canllaw. (Saesneg un unig.)

Cytundebau risg uwch

Os na allwch fodloni’r meini prawf neu’r safonau ar gyfer risg isel, rhaid ichi wneud cais am gytundeb risg uwch.

Gweithgareddau risg uwch yw’r rheiny:

  • lle rydych yn bwriadu defnyddio chwynladdwyr i reoli chwyn dŵr mewn dŵr neu arno, a/neu
  • lle mae’r lleoliad chwistrellu o fewn safle penodedig (er enghraifft, Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig, Ardal Gwarchod Arbennig neu safle Ramsar), a/neu
  • lle mae’r lleoliad chwistrellu o fewn 1 cilometr i fan tynnu dŵr yfed (gan gynnwys cyflenwadau dŵr preifat), neu 500 metr i unrhyw fan tynnu dŵr

Os yw eich gweithgarwch yn bodloni unrhyw rai o’r meini prawf uchod ar leoliad, rhaid ichi lenwi’r ffurflen gais ar gyfer risg uwch a’i dychwelyd atom ni yn y cyfeiriad isod. Dylech ddarllen y Cytundeb i ddefnyddio plaladdwyr mewn dŵr neu gerllaw – nodiadau Canllaw (saesneg un unig) cyn gwneud cais. 

Os ydych yn ansicr a yw’r chwynladdwr rydych eisiau ei ddefnyddio mewn sefyllfaoedd dŵr yn ddiogel, mae’r Gyfarwyddiaeth Rheoleiddio Cemegau (CRD) yn darparu rhestr fanwl o gynhyrchion lladd chwyn sydd wedi’u cymeradwyo mewn dŵr ac o gwmpas.  Mae’r rhestr yn cynnwys manylion am gynhyrchion nad ydynt ar gael mwyach a’r pethau y gellir eu defnyddio yn eu lle. Dylech ddarllen y rhestr hon cyn gwneud cais.

Archwilio’ch lleoliad

Os ydych yn ansicr a allwch fodloni’r meini prawf lleoliad risg isel ac felly bod arnoch angen cytundeb risg uwch, gallwn ni helpu. Rydym yn cynnig gwasanaeth i sgrinio lleoliadau chwynladdwyr.

Sylwch: Ni fyddwn yn gallu dweud wrthych ble mae union leoliad rhai mannau tynnu dŵr. Gallwn ddweud wrthych dim ond os yw’r adroddiad sgrinio wedi rhoi canlyniadau o fewn y pellter dan sylw. Mewn achosion felly byddwn yn eich cynghori i gysylltu â’r cyflenwr dŵr yn uniongyrchol i gael rhagor o wybodaeth. 

Ni fydd ein gwasanaeth sgrinio lleoliadau yn nodi ble mae mannau tynnu dŵr preifat.  Mae’r mannau hyn wedi’u rhestru gydag awdurdodau lleol. Gweler yr adran ‘Cwestiynau a ofynnir yn aml am gytundebau chwynladdwyr’ isod am ragor o wybodaeth am fannau tynnu dŵr preifat.

Gallwch hefyd weld gwybodaeth am safleoedd penodedig ar borthol gwybodaeth Llywodraeth Cymru, Lle.

Anfonwch e-bost atom gyda’ch cais am y gwasanaeth sgrinio lleoliadau chwynladdwyr. Rhaid ichi gynnwys manylion am leoliad y safle (h.y. cyfeirnod grid cenedlaethol 12 digid), a’r arwynebedd cyfan lle bydd taenu. Byddwn bob amser yn ceisio ymateb cyn pen 10 diwrnod gwaith ar ôl cael cais. Os na fydd hynny’n bosibl, byddwn yn dweud wrthych.

I ble i anfon eich cais ynglŷn â risg uchel

Anfonwch eich ffurflen gais wedi’i llenwi a’r holl wybodaeth gefnogi berthnasol:                                                                                                                                                                                           

Drwy e-bost i: permitreceiptcentre@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk Defnyddiwch ‘Cais am gytundeb chwynladdwr risg uchel’ yn nheitl yr e-bost.

Drwy’r post i: Canolfan Dderbyn Caniatadau, Cyfoeth Naturiol Cymru, 29 Heol Casnewydd, Tŷ Cambria, Caerdydd, CF24 0TP

Os gwyddoch y byddwch am chwistrellu yn ystod y gwanwyn a’r haf, gofynnwn ichi gyflwyno’ch cais yn ystod y gaeaf cyn hynny. Nifer fach o geisiadau a gawn yn ystod y gaeaf, a golyga hynny y gallwn wedyn brosesu’ch cytundeb yn gyflymach, gan roi digon o amser ichi cyn dechrau chwistrellu.

Rheoli effaith chwistrellu ar Wenyn Mêl

Dylech gysylltu â’ch Uned Gwenyn Mêl yn lleol neu Gymdeithas Genedlaethol Gwenynwyr Cymru i sicrhau na fydd eich gweithgareddau arfaethedig yn cael effaith andwyol ar boblogaethau lleol o Wenyn Mêl. 

Mae gwybodaeth am effaith bosibl chwynladdwyr ar Wenyn Mêl i’w chael yn y Cod Ymddygiad ar gyfer Defnyddio Cynhyrchion Diogelu Planhigion. Mae’r Cod yn dweud y dylech roi gwybod i wenynwyr neu’r swyddog cyswllt chwistrellu yn lleol 48 awr cyn defnyddio chwynladdwyr ar adegau o’r flwyddyn pan fydd gwenyn mewn perygl, neu os bydd chwynladdwr arbennig yn niweidio gwenyn yn benodol. Mae hyn yn rhoi amser i wenynwyr gymryd unrhyw gamau diogelu angenrheidiol. 

Chwistrellu plaladdwyr a chwynladdwyr o’r awyr

Y Gyfarwyddiaeth Rheoleiddio Cemegau (CRD), sy’n rhan o’r Awdurdod Iechyd a Diogelwch, sy’n gyfrifol am roi trwyddedau chwistrellu o’r awyr i unrhyw un sy’n gwneud cais am ddefnyddio plaladdwyr o awyren.    

Os bydd angen ichi wneud cais am y trwyddedau hyn, gallwn eich helpu drwy ddarparu map ar sail gwybodaeth os gofynnwch inni. Gall y wybodaeth hon eich helpu i lenwi’r asesiad risg angenrheidiol. Anfonwch e-bost atom gyda’ch cais am y gwasanaeth mapiau chwistrellu o’r awyr. Rhaid ichi gynnwys manylion am leoliad y safle (h.y. cyfeirnod grid cenedlaethol 12 digid), a’r arwynebedd cyfan lle bydd taenu.  Byddwn bob amser yn ceisio ymateb cyn pen 10 diwrnod gwaith ar ôl cael cais. Os na fydd hynny’n bosibl, byddwn yn dweud wrthych.

Cwestiynau a ofynnir yn aml am gytundebau chwynladdwyr

C: Beth yw cytundeb chwynladdwyr risg isel (syml)?

Mae’r rhain yn ffordd symlach a chyflymach i gael eich cytundeb i ddefnyddio chwynladdwyr, mewn rhai amgylchiadau. Maen nhw ar gael dim ond ar gyfer gweithgareddau sy’n bodloni meini prawf penodol ar gyfer lleoliad ac yn digwydd yn unol â’r safonau gofynnol.  Ystyrir bod unrhyw weithgarwch na all fodloni’r meini prawf risg isel yn weithgarwch risg uwch.

C: Beth yw cytundeb chwynladdwyr risg uwch?

Yr holl weithgareddau chwistrellu sy’n methu â bodloni ein meini prawf risg isel yw’r rhain. Maen nhw’n golygu defnyddio chwynladdwr mewn safleoedd mwy sensitif. Mae angen inni sicrhau bod camau addas yn cael eu cymryd i atal llygru. Rhaid i gwsmeriaid anfon cais am gytundeb chwynladdwr risg uchel. Sylwch, cyfeirid at y rhain gynt fel Cytundebau ‘Cymhleth’.

C: A yw’r holl gytundebau chwynladdwyr yn awtomatig?

Nac ydyn. Dim ond gweithgareddau sy’n risg isel sy’n cael eu rhoi’n ‘awtomatig’. Rhaid ichi fod yn sicr eich bod yn bodloni’r meini prawf a’r safonau lleoliadau risg isel. Os na, bydd angen o hyd ichi wneud cais am gytundeb risg uwch.

C: A yw Cyfoeth Naturiol Cymru yn dal i gynnig gwasanaeth adnabod planhigion/chwyn am ddim?

Ydy. Os nad ydych yn sicr pa blanhigion rydych am eu trin, gallwn ni helpu. Siaradwch ag un o’r swyddogion sy’n gweithio yn eich ardal chi, i drefnu adnabod sampl. Peidiwch ag anfon samplau i’r Ganolfan Derbyn Caniatadau neu i’n cyfeiriad canolog.

C: Beth yw cyflenwad dŵr preifat?

Cyflenwad dŵr preifat yw cyflenwad dŵr nad yw’n cael ei ddarparu gan gwmni dŵr. Gall y cyflenwad ddod o darddiant, ffynnon, twll turio neu ddŵr wyneb (nentydd, llynnoedd, ac ati). Gall cyflenwad wasanaethu un annedd, sawl eiddo neu adeiladau masnachol neu gyhoeddus.

C: Ble gallaf gael gwybodaeth am gyflenwadau dŵr preifat?

Mae’n ofynnol yn gyfreithiol i awdurdodau lleol gynnal cofrestri o gyflenwadau dŵr preifat yn eu hardal. Dylech bob amser holi’r awdurdodau lleol perthnasol.

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.