Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA)

Dewch i gael gwybod sut y caiff Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig eu gwarchod, sut y cânt eu dethol a'u hysbysu, a sut y cânt eu rheoli

Beth yw Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig?

Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yw’r safleoedd pwysicaf o ran treftadaeth naturiol Cymru. Maen nhw'n helpu i warchod a diogelu'r gorau o ran ein treftadaeth ffisiograffigol a daearegol a'n bywyd gwyllt, a hynny er budd cenedlaethau presennol a chenedlaethau i ddod.

Mae SoDdGA yn cynnwys y morlin, dŵr croyw, safleoedd uwchdir ac iseldir, ac yn amrywio o gorsydd bychain neu dwyni tywod i goetiroedd a mynydd-diroedd eang. Maen nhw'n cynnwys mathau pwysig o dir, planhigion a bywyd gwyllt. Mae safleoedd daearegol yn amrywio o chwareli i frigiadau creigiog a chlogwyni morol enfawr.

Ble mae'r SoDdGA yng Nghymru?

Mae dros 1,000 o SoDdGA yng Nghymru, sy'n gorchuddio dros 12% o arwynebedd arwyneb y wlad.

Gallwch ddod o hyd i fanylion am yr holl SoDdGA yng Nghymru, yn cynnwys lleoliad, rheswm dros hysbysu, cyflwr a manylion cyswllt y tîm rheoli, trwy ddefnyddio ein chwiliad safleoedd dynodedig.

Pam y mae SoDdGA yn bwysig?

Mae Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yn bwysig am eu bod yn cynnal planhigion, anifeiliaid a chynefinoedd sy'n brin, yn dirywio neu'n unigryw.  Maen nhw hefyd yn gwarchod yr enghreifftiau gorau o ddaeareg Cymru. 

Caiff SoDdGA eu gwarchod yn gyfreithiol o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981. Darllenwch ragor am y ddeddfwriaeth hon ar wefan y Cyd-bwyllgor Cadwraeth Natur.

Mae nifer o SoDdGA hefyd wedi cael eu dynodi o dan gynlluniau eraill, sy'n eu cydnabod fel yr enghreifftiau gorau o safleoedd treftadaeth naturiol yng Nghymru, y DU, Ewrop ac yn fyd-eang. Dewch i gael gwybod rhagor am safleoedd o bwysigrwydd Ewropeaidd a rhyngwladol.

Sut y caiff SoDdGA eu gwarchod

O dan y gyfraith, mae pob SoDdGA wedi cael ei warchod rhag unrhyw ddifrod sy'n deillio o waith datblygu neu reolaeth anaddas neu weithgarwch arall. Maen nhw hefyd yn cael eu diogelu trwy bartneriaethau gweithio a chytundebau â pherchnogion ac eraill sy'n rheoli'r safleoedd.

Cyfarwyddyd ar gyfer perchenogion a deiliaid safleoedd o ddiddordeb gwyddonol arbennig

Dewch i gael gwybodbeth i'w wneud os ydych chi'n rheoli tir mewn safle gwarchodedig.

Sut y caiff SoDdGA eu dethol a'u hysbysu?

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gyfrifol am ddethol a hysbysu SoDdGA yng Nghymru.

Rydyn ni'n dethol safleoedd yn ofalus wedi i arolwg a gwerthusiad manwl gael eu cynnal yn erbyn meini prawf cyhoeddedig sydd ar gael ar wefan y Cyd-bwyllgor Cadwraeth Natur. Mae meini prawf dethol gwahanol yn bodoli ar gyfer safleoedd daearegol.

Rydyn ni'n dethol rhannau o dir yr ydyn ni'n ystyried eu bod o bwysigrwydd cenedlaethol oherwydd eu:

  • ffawna (anifeiliaid)
  • fflora (planhigion)
  • daeareg (creigiau)
  • neu geomorffoleg (tirffurfiau)

Pan fyddwn yn hysbysu SoDdGA newydd, rydyn ni'n cysylltu â phob perchennog a phob deiliad er mwyn trafod pam yr ydyn ni'n cynnig y dynodiad a beth y gallai hyn ei olygu iddyn nhw. Mae proses ymgynghori ffurfiol yn dilyn hyn.

Bydd gennych dri mis i gyflwyno unrhyw wrthwynebiad i'r hysbysiad SoDdGA.

Newidiadau i hysbysiadau

Efallai y byddwn ni'n newid manylion hysbysiad sy'n bodoli eisoes os yw diddordeb arbennig SoDdGA yn newid, neu efallai y byddwn ni'n ymestyn y SoDdGA os ydyn ni'n darganfod bod y tir gerllaw o ddiddordeb hefyd. Caiff cynigion i amrywio neu ymestyn SoDdGA sy'n bodoli eisoes eu trin yn yr un modd â hysbysiadau newydd.

Rydyn ni'n tynnu dynodiad SoDdGA yn ôl mewn achosion eithriadol yn unig, sef pan fydd SoDdGA yn colli ei nodweddion o ddiddordeb arbennig a lle nad oes gobaith o'u hadfer. Ni fyddai difrod anghyfreithlon nac esgeulustod yn arwain at dynnu hysbysiad yn ôl.

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.