Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Cyfarwyddyd i berchnogion a deiliaid Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA)

Dewch i gael gwybod beth i'w wneud os ydych chi'n berchennog tir neu'n ddeiliaid mewn SoDdGA neu wrth ei ymyl

Os ydych chi'n rheoli tir mewn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig, rhaid i chi ei reoli mewn modd sy'n helpu i warchod ei fywyd gwyllt a'i nodweddion daearegol arbennig.

Gall hyn olygu rhoi anifeiliaid i bori ar adegau penodol o'r flwyddyn, rheoli lefelau dŵr a chlirio prysg.

Gall ein swyddogion eich cynghori ynghylch a oes modd i chi ymgymryd â'r gwaith yr hoffech chi ei wneud, a gallan nhw hefyd eich cynghori ar y ffordd orau o fynd ati heb ddifrodi'r diddordeb arbennig.

Pa ardaloedd sy'n cael eu gwarchod?

Gallwch ddod o hyd i fanylion am yr holl SoDdGA yng Nghymru, yn cynnwys lleoliad, rheswm dros hysbysu, cyflwr a manylion cyswllt y tîm rheoli, trwy ddefnyddio ein chwiliad safleoedd dynodedig.

Pa weithgarwch sy'n cael ei ganiatáu?

Fel perchennog neu ddeiliad SoDdGA, rhaid inni roi gwybod i chi pan fyddwch yn derbyn hysbysiad am unrhyw weithgareddau sy'n debygol o ddifrodi diddordeb gwyddonol rhan o'r safle neu'r safle cyfan.

Gall hyn gynnwys cwympo coed, aredig glaswelltir, draenio gwlyptir neu newidiadau mawr i'r modd y caiff y tir ei bori.

Bydd rhaid i chi gyflwyno cais ysgrifenedig am ganiatâd gan Gyfoeth Naturiol Cymru os ydych chi'n bwriadu gwneud unrhyw un o'r gweithgareddau sy'n cael eu rhestru ar gyfer eich safle.

Defnyddiwch ein chwiliad safleoedd dynodedig i ddod o hyd i fanylion am y gweithgareddau y bydd angen caniatâd ar eu cyfer ar eich safle.

Cael caniatâd ar gyfer gwaith sydd wedi'i gynllunio

Eich cyfrifoldeb chi yw rhoi gwybod i ni am unrhyw weithgareddau a allai, o bosibl, ddifrodi SoDdGA.

  1. Gwiriwch ein gwefan i weld pa weithgareddau y mae angen caniatâd ar eu cyfer neu cysylltwch â ni er mwyn trafod â'ch ymgynghorydd SoDdGA lleol
  2. Er mwyn cyflwyno eich cais defnyddiwch y ffurflen rhybudd i wneud gwaith ar SoDdGA sy'n debygol o niweidio'r diddordeb arbennig
  3. Os ydych yn gorff cyfleustodau neu’n gwmni cyhoeddus, i gyflwyno eich cais defnyddiwch y ffurflen rhybudd Awdurdod Adran 28G  o waith ar SoDdGA sy'n debygol o niweidio'r diddordeb arbennig
  4. E-bostiwch y ffurflen i enquiries@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk

Byddwn yn ymateb cyn gynted â phosibl i'ch hysbysiad ynghylch yr hyn yr ydych yn bwriadu ei wneud, ac yn bendant o fewn mis.

Nid oes arnoch angen caniatâd ar gyfer:

  • gwaith brys, er enghraifft gwaith i ddiogelu da byw yn ystod llifogydd neu storm (ond mae'n rhaid i chi roi gwybod i ni cyn gynted â phosibl wedi hynny)
  • gwaith yr ydych wedi cael caniatâd i'w wneud gan eich cyngor lleol, os ydych chi wedi mynd drwy'r broses ceisiadau cynllunio

Beth os nad ydw i'n cydymffurfio?

Os nad ydych yn rhoi gwybod i ni am eich bwriad i ymgymryd ag un o'r gweithgareddau a restrir ar gyfer eich SoDdGA, neu am ddifrod neu ddinistr i unrhyw un o'r nodweddion o ddiddordeb arbennig, mae'n bosibl y gallwch dderbyn dirwy o £20,000 yn y Llys Ynadon, neu ddirwy anghyfyngedig yn Llys y Goron. Gall y llysoedd hefyd eich gorchymyn i adfer y safle o'ch poced eich hun.

Ymweliadau gan ein swyddogion

Mae'n bosibl y bydd swyddogion Cyfoeth Naturiol Cymru yn ymweld â'ch safle er mwyn asesu'i gyflwr. Gallan nhw hefyd roi cyngor i chi ynghylch:

  • arferion rheoli
  • ffynonellau cyllid
  • y ddeddf o ran diogelu eich safle

Bydd ein swyddogion yn gofyn am ganiatâd gennych cyn ymweld bob tro, oni bai eu bod yn credu bod y safle yn cael ei ddinistrio.

Pan fydd perchnogaeth yn newid

Rhaid i chi roi gwybod i ni am unrhyw newidiadau i berchnogaeth neu denantiaeth y tir o fewn 28 diwrnod i:

  • werthu'r tir,
  • caniatáu neu newid tenantiaeth
  • gwerthu neu brydlesu hawl i hela
  • caniatáu ffyrddfreintiau neu hawddfreintiau, neu ildio unrhyw hawliau Gall methu rhoi gwybod i ni fod yn drosedd sy'n agored i gollfarn ddiannod o ddirwy nad yw'n fwy na £200

Nid oes rhaid i chi ddweud wrthyn ni am drwyddedau pori tymhorol, ond dylech roi gwybod i unrhyw un sy'n defnyddio'ch tir am yr hysbysiad SoDdGA a'r rhestr o weithgarwch a all achosi difrod.

Hysbysiadau newydd neu newidiadau i hysbysiadau

Weithiau bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn dynodi ardal newydd yn SoDdGA, er mwyn diogelu ei nodweddion naturiol arbennig.

Gallwn hefyd newid SoDdGA sy'n bodoli eisoes, er enghraifft drwy ei wneud yn fwy neu'n llai, neu drwy newid y gweithgareddau hynny y mae angen ein caniatâd ni ar eu cyfer.

Byddwn yn cysylltu â chi os ydych chi'n berchen ar dir sydd wedi'i ddynodi fel SoDdGA neu os ydych yn ddeiliad ar y tir. Bydd gennych o leiaf 3 mis i ymateb â'ch sylwadau. Os ydych yn anghytuno â dynodi'r tir yn SoDdGA, bydd modd i chi wrthwynebu.

Os yw eich tir yn dod yn SoDdGA, nid yw'n rhoi hawl i'r cyhoedd gael mynediad iddo.

Difrod i SoDdGA 

Os na fyddwch yn gofalu am eich SoDdGA neu os ydyw'n cael ei ddifrodi, byddwn, lle bo hynny'n bosibl, yn ceisio datrys y mater trwy roi cyngor i chi a thrwy weithio gyda chi i ddod i gytundeb. Os na fydd hyn yn bosibl, gallwn:

  • anfon llythyr rhybuddio
  • cyflwyno cynllun rheoli sy'n egluro sut y dylid rheoli'r safle ac a fydd hefyd yn cynnwys cynnig ariannol
  • cyflwyno hysbysiad rheoli sy'n gofyn bod gwaith penodol yn cael ei wneud (os caiff y cynllun ei wrthod)
  • cael mynediad i'r safle er mwyn cwblhau'r gwaith a nodwyd yn yr hysbysiad rheoli (gan adfer y costau gan yr unigolyn y cyflwynwyd yr hysbysiad iddo)
  • dechrau achos cyfreithiol, a all arwain at ddirwy a gosod gorchymyn gan y llys i adfer y safle o boced y troseddwr

Gallwch roi gwybod i ni am ddifrod i SoDdGA trwy ddefnyddio ein llinell argyfwng.

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.