Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Diwedd gwastraff

Mae gwastraff yn cael ei reoli mewn sawl ffordd yn gyfreithiol ond, o dan rai amgylchiadau rydyn ni’n ystyried, os nad yw'r deunydd bellach yn wastraff, na fydd angen ei reoli yn y fath fodd

Pan fyddwn ni’n ystyried nad yw deunydd gwastraff bellach yn wastraff, fe’i gelwir fel arfer yn ‘Ddiwedd gwastraff’.

Wrth i ni ddechrau ystyried gwastraff fel adnodd gwerthfawr, mae'n rhaid i ni hefyd ystyried statws reolaethol cynnyrch a defnyddiau sy'n deillio o wastraff.

Gellir penderfynu a gyrhaeddwyd diwedd gwastraff fel arfer drwy un o dri dull:

  • cydymffurfiad â rheoliadau diwedd gwastraff
  • cyfarfod â phrotocol ansawdd
  • drwy asesu achosion yn unigol

Rheoliadau diwedd gwastraff

O dan Erthygl 6 (1) a (2) Cyfarwyddeb Fframwaith Gwastraff mae’r Comisiwn Ewropeaidd wedi mabwysiadu rheoliadau diwedd gwastraff ar gyfer:

  • Rheoliadau Diwedd Gwastraff ar gyfer haearn ac alwminiwm sgrap
  • Rheoliadau Diwedd Gwastraff ar gyfer ysgyrion gwydr

Yn ôl rheoliadau’r Comisiwn Ewropeaidd, cyn bod y deunyddiau hyn yn peidio â bod yn wastraff, mae’n rhaid iddyn nhw:

  • gyfarfod â meini prawf penodol ar gyfer ansawdd ac mae’n rhaid i’r cynhyrchydd neu’r mewnfudwr allu cyflwyno datganiad o gydymffurfiad yn cadarnhau bod y safonau hynny’n cael eu cyfarfod;
  • Mae’n rhaid i’r gweithredydd fod â system reoli ansawdd ardystiedig sy’n gallu dangos cydymffurfiad â’r meini prawf ansawdd hynny

Protocolau Ansawdd

Mae protocolau’n cynnwys meini prawf diwedd gwastraff ar gyfer cynhyrchu a defnyddio cynnyrch o fathau penodol o wastraff. Gwirfoddol yw'r meini prawf hyn. Ystyrir ei fod yn ddigon sicrhau y gellir defnyddio’r cynnyrch, ar ôl ei adfer yn llwyr, heb fod angen iddo ddod o dan reolaethau rheoli gwastraff.

Mae teclyn gwirio Protocol Ansawdd hefyd ar gael (gweler y ddolen isod) i helpu gweithredwyr a chwsmeriaid ddeall gofynion y Protocolau Ansawdd.

Asesiad fesul achos

Yn y rhan fwyaf o achosion, bydd yn ddigon amlwg a yw rhywbeth yn wastraff ai peidio fel na fydd busnesau a sefydliadau eraill angen canllawiau i benderfynu ar hynny.

Pan na fydd y dewisiadau a restrir uchod yn berthnasol i gynnyrch yn deillio o wastraff, bydd yn rhaid i unrhyw benderfyniad ynghylch statws y defnydd gael ei seilio ar y canlynol:

  • Egwyddorion cyfraith gwastraff
  • Y Gyfarwyddeb Fframwaith Wastraff Ddiwygiedig
  • Cyfraith achos berthnasol yng Nghymru a Lloegr – prawf y Grŵp OSS pan sefydlodd yr Arglwydd Ustus Carnwath gymalau prawf ar gyfer penderfynu pa bryd y bydd olew iro gwastraff yn peidio â bod yn wastraff
    • bydd yn rhaid i’r defnydd sy’n deillio fod yn amlwg yn wahanol ac yn farchnadadwy; a
    • gellir ei ddefnyddio yn union yr un ffordd a’r deunydd cyffredin y mae’n ei ddisodli; ac
    • nid yw ei effaith ar yr amgylchedd yn waeth na’r deunydd cyffredin

Mae Llywodraeth Cymru a DEFRA wedi paratoi canllawiau ar y cyd ar gyfer busnesau a sefydliadau eraill sy’n penderfynu’n ddyddiol a yw rhywbeth yn wastraff ai peidio. Dylai busnesau a sefydliadau eraill gyfeirio at y ddogfen hon, gellir ei chael drwy’r ddolen isod, i benderfynu a yw eu defnyddiau wedi peidio â bod yn wastraff.

Ar ben hynny, mae teclyn electronig newydd ‘Is It Waste’ ar gael erbyn hyn a fydd yn galluogi busnesau i ystyried yn wybodus wrth benderfynu a yw eu defnyddiau sy’n deillio o wastraff yn sgil gynnyrch, yn bodloni meini prawf diwedd gwastraff neu'n dal yn wastraff. Mae’n gwneud hynny drwy alluogi busnesau i gasglu’r dystiolaeth sydd ei angen ar gyfer pob cymal o’r prawf. Dylid cofio, wrth ddefnyddio’r teclyn ‘IsItWaste’, mai ar gyfer Lloegr yn unig y mae’r cyfeiriadau ynghylch cyflwyno i'r rheoleiddiwr.

Nid oes gan Cyfoeth Naturiol Cymru banel diwedd gwastraff a dylid trafod gyda Swyddog lleol Cyfoeth Naturiol Cymru ynghylch statws gwastraff.

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.