Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Deg Uchaf Llwybrau Cerdded y Gwanwyn

Teimlwch wefr y gwanwyn a dewiswch gerdded un o’r llwybrau hyn mewn coedwig neu Warchodfa Natur Genedlaethol

Bluebells at the Oxwich National Nature Reserve

Dewis llwybr

O alawon pêr yr adar i ‘hen lesmeiriol baent’ y clychau glas, y gwanwyn yw’r tymor sy’n dangos natur yn deffro o’i drwmgwsg.

Rydym wedi dewis y deg llwybr hyn i’ch helpu i fwynhau, gweld a chlywed y tymor ar ei orau.

Gallwch grwydro drwy goedwigoedd sy’n drwm dan flodau gwyllt neu gael cip ar gywion hwyaid yn ein gwarchodfeydd. Wrth i’r dydd ymestyn, dringwch fry i gael golygfa drawiadol dros fynydd ac afon, anelwch am yr arfordir ar ddiwrnod cynnes o wanwyn neu mwynhewch gerdded ger rhaeadrau mewn coedwigoedd heddychlon.

Cynllunio eich taith

  • Gallwch lawrlwytho unrhyw rai o’r llwybrau hyn am ddim i’ch dyfais Apple neu Android o Viewranger neu TrailZilla. Mae’r ddwy wefan yn cynnig gwybodaeth y gellir ei lawrlwytho am y llwybrau gan ddangos pellter, pa mor anodd yw’r llwybr, pa mor hygyrch yw mynediad a’r hyn y gellir ei weld ar hyd y ffordd. (Argymhellwn eich bod yn lawrlwytho llwybrau a mapiau cyn gadael eich cartref er mwyn i chi allu’u defnyddio heb orfod dibynnu ar gael signal symudol)
  • Mae’r ap PlacesToGo yn dangos i ble allwch chi fynd a’r hyn y gallwch ei wneud yn fforestydd cyhoeddus a Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol Cymru. Mae ap PlaceTales yn cynnwys llwybrau sain a chwedlau i ddod â’r mannau hyn yn fyw. Dysgwch sut i lawrlwytho’r apiau rhad ac am ddim hyn ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru
  • Mae Traveline Cymru’n siop un stop ar gyfer gwybodaeth teithio ar fysiau lleol a mawr a’r trên yng Nghymru. Fe ddewch o hyd i’r holl wybodaeth sydd ei angen arnoch am drafnidiaeth gyhoeddus yn un lle ar wefan Traveline Cymru

Mwynhau eich ymweliad

Mae’r Cod Cefn Gwlad yn eich helpu i barchu, gwarchod a mwynhau cefn gwlad, gan eich galluogi i gael y pleser mwyaf o’ch ymweliad.

Mae’n darparu gwybodaeth ddefnyddiol am:

  • Paratoi ar gyfer eich taith
  • Cadw eich hun ac eraill yn ddiogel
  • Sicrhau fod cefn gwlad yn aros yn lle hardd y gall pawb ei fwynhau

Dewis eich llwybr 

Llwybr 1: Llwybr Coedydd Aber, Gwarchodfa Natur Genedlaethol Coedydd Aber, Parc Cenedlaethol Eryri, Gogledd Orllewin Cymru

view of the landscape at Coedydd AberBu’r Rhaeadr Fawr syfrdanol (a elwir weithiau’n rhaeadrau Aber) yn llecyn hardd poblogaidd i ymweld ag ef ers blynyddoedd lawer. Yn ystod y gwanwyn, nid dim ond ymwelwyr sy’n tyrru i’r Warchodfa Natur Genedlaethol hon, gan y bydd adar mudol yn heidio yma'r adeg hon o’r flwyddyn hefyd, i chwyddo’r boblogaeth o adar y goedwig sydd yno drwy’r flwyddyn - daw’r gwybedog brith yr holl ffordd o Orllewin Affrica i baru yma! Wrth i chi gerdded drwy’r cwm tuag at y rhaeadr, gwrandewch yn ofalus am sŵn unigryw’r gnocell fraith fwyaf, telor y coed a’r tingoch. Ar hyd y ffordd, fe welwch gymylau gwynion blodau’r drain a’r coed afalau surion ym mis Mai, a thrwch bendigedig o glychau glas a blodau’r gwynt yn y goedwig. Craffwch hefyd am olion cylchoedd cytiau o’r oes Efydd a’r Oes Haearn, sy’n dyst fod pobl wedi byw yn y cwm hwn am fwy na thair mil o flynyddoedd.

  • Hyd: Mae’r prif lwybr o’r fynedfa gel y bont ym Mhont Newydd at droed y Rhaeadr Fawr tua 1¼ milltir (2 km) o hyd. Ceir rhwydwaith o lwybrau eraill drwy’r warchodfa, ac mae rhai o’r rhain yn dramwyfeydd cyhoeddus
  • Tir dan draed: Mae’r prif lwybr o’r fynedfa ym Mhont Fawr hyd at droed y Rhaeadr Fawr wedi’i wneud o gerrig wedi’u gwasgu, gydag ambell garreg rydd ar yr wyneb. Ar y cyfan mae’n 1.5 metr o led heb ddim grisiau ac mae’n dringo’n araf a chyson gan godi 100m (330 troedfedd). Ceir sawl mainc bicnic ar hyd y ffordd. Mae rhai o lwybrau eraill y warchodfa’n gul ac yn croesi tir mwy garw
  • Dechrau a gorffen: Ceir dau faes parcio ger mynedfa Bont Newydd i Warchodfa Natur Genedlaethol Coedydd Aber, ble mae’r prif lwybr at y rhaeadr yn cychwyn. Mae gan y clwydi o’r maes parcio gloeon RADAR er mwyn gallu’u hagor yn llawn. Ceir 16 lle parcio (ac un ohonynt wedi’i gadw ar gyfer ymwelwyr anabl) ym maes parcio Bont Newydd a 20 lle parcio ym maes parcio Cyfoeth Naturiol Cymru (ble ceir toiledau hygyrch)

Dysgu mwy

Llwybr 2: Llwybr Nyth yr Eryr, Coed Wyndcliff, Coedwigoedd Dyffryn Gwy, De Ddwyrain Cymru

View of the Wye ValleyWrth i’r dyddiau ymestyn, a chynhesu gobeithio, mae’r gwanwyn yn adeg ddelfrydol i fynd am dro i weld golygfa ardderchog. Er bod tipyn o waith dringo i weld yr olygfa ar y llwybr hwn, mae’r panorama o’r copa yn cyfiawnhau’r ymdrech yn llwyr – ar ddiwrnod clir gallwch weld saith sir! Ar ôl i chi gael eich anadl yn ôl, gallwch edmygu Afon Gwy’n llwybreiddio drwy’r dyffryn 700 troedfedd islaw, a rhowch gynnig ar adnabod Castell Cas-gwent yn y pellter. Mae Llwybr Nyth yr Eryr yn mynd drwy Goed Wyndcliff, sy’n llawn o glychau glas a chraf y geifr yn ystod y gwanwyn. Mae’r coedydd hyn yn rhan o Ardal o Harddwch Eithriadol ehangach Dyffryn Gwy, sy’n dirwedd o bwysigrwydd rhyngwladol a warchodir. Gallwch hefyd gerdded y llwybr hwn yng nghyfeiriad y cloc o faes parcio Wyndcliff Uchaf – mae’n serth ond mae’r ffordd yn ôl ychydig yn haws wrth i chi fynd i lawr y grisiau yn hytrach na’u dringo.

  • Hyd: 1½ milltir (2 km)
  • Tir dan draed: Mae’r llwybr hwn yn croesi tir ac i fyny grisiau anwastad a chreigiog. Mae’n waith serth dringo i fyny’r 365 gris o faes parcio Wyndcliff Isaf i Nyth yr Eryr
  • Dechrau a gorffen: Mae llwybr Nyth yr Eryr yn cychwyn o faes parcio Wyndcliff Isaf. Mae’r llwybr ychydig yn haws i’r man gweld golygfa sy’n dechrau ym maes parcio Wyndcliff Uchaf

Dysgu mwy

Llwybr 3: Llwybr Coedwig, Gwarchodfa Natur Genedlaethol Oxwich, De Orllewin Cymru

Bluebells at the Oxwich National Nature ReserveMae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Oxwich i’w gweld ar arfordir hardd Penrhyn Gŵyr, sy’n denu ymwelwyr wrth eu miloedd, yn enwedig yn yr haf. Mae digonedd i’w fwynhau yma yn ystod y gwanwyn hefyd, yn enwedig ar y llwybr hwn drwy Goedwig  Nicholaston, gyda’r lliaws o glychau glas, briallu Mair a briallu yn eu blodau. Ym mis Ebrill bydd y gwcw’n cyrraedd o gynhesrwydd pell y de, a dyma le gwych i wrando am gân unigryw’r aderyn hwn, un o wir synau’r gwanwyn. Gwarchodfa fechan yw hon ond mae’n cynnig diwrnod o hwyl hyfryd i’r teulu gan fod yma gyfuniad ardderchog o draethau, twyni tywod, morfa, llynnoedd dŵr croyw, coedwig a chreigiau calchfaen. Gallwch hefyd gerdded ar hyd rhan o Lwybr Arfordir Cymru o Oxwich, a rhyfeddu at y blodau pinc, melyn a gwyn sy’n ffrwydro i’w blodau yn ystod y gwanwyn.

  • Hyd: 2 filltir (2.8 km)
  • Tir dan draed: Nid oes clwydi na chamfeydd ar y llwybr drwy’r goedwig ac mae’n addas ar gyfer cadeiriau gwthio plant a chadeiriau olwyn
  • Dechrau a gorffen: Mae’r llwybr yn cychwyn ym maes parcio’r Traeth, sy’n gwasanaethu’r warchodfa. Mae’r maes parcio a’r toiledau’n eiddo i Ystâd Penrice ac fe’u hagorir yn dymhorol rhwng mis Ebrill a mis Hydref

Dysgu mwy

Llwybr 4: Llwybr Llynnoedd y Goedwig, Parc Fforest Gwydir, Parc Cenedlaethol Eryri, Gogledd Orllewin Cymru

Two dog owners on the Forest Lakes Trail at Gwydir Forest ParkBydd mursennod a gwas y neidr yn dechrau ymddangos o ganol mis Mawrth ymlaen  ac mae’r llwybr hwn drwy Fforest Gwydir yn lle perffaith i gael cip ar y pryfed hardd hyn wrth iddyn nhw dasgu’n ôl ac ymlaen o gwmpas y llynnoedd. Mireiniwch eich clustiau hefyd i glywed sgrechfeydd sgrech y coed a chrawc cigfran oddi fry – efallai y byddwch yn ddigon ffodus i weld dawns gymhleth yr adar wrth iddynt gwrso, plymio a rholio drwy’r awyr i ddenu cymar. Mae’n anodd credu fod y fforest heddychlon hon yn arfer bod yn ardal bwysig ar gyfer cloddio, ond mae’r llwybr yn pasio tyllau pyllau y tu ôl i ffensys, sy’n ein hatgoffa o’r diwydiant plwm a arferai fod yma flynyddoedd yn ôl. Ar hyd y ffordd, fe gewch sawl golygfa ysgubol o’r mynyddoedd, ac ar ddiwrnod clir mae modd adnabod siâp unigryw Tryfan, a bryniau llai Crimpiau a’r Graig Wen o boptu iddo.

  • Hyd: 2½ milltir (4 km)
  • Tir dan draed: Mae’r tir dan draed yn gymedrol neu’n anodd ar brydiau a cheir ambell ddarn serth am i lawr. Gall y tir fod yn eithaf corsiog mewn mannau. Mae hanner y llwybr yn mynd ar hyd llwybrau garw ac mae rhan ohono ar heol y goedwig. Mae Llwybr Beicio Mynydd Marin yn croesi’r llwybr mewn sawl man – ceir arwyddion yn y mannau hyn er mwyn helpu cerddwyr i fod yn ymwybodol o feiciau sy’n symud yn gyflym
  • Dechrau a gorffen: Maes Parcio Llyn Sarnau, Parc Fforest Gwydir

Dysgu mwy

Llwybr 5: Llwybr Cerfluniau, Gwarchodfa Natur Genedlaethol Gwlypdiroedd Casnewydd, De Ddwyrain Cymru

View of the lighthouse at the Newport WeltandsMae diwrnod ardderchog i’w gael i’r teulu cyfan unrhyw adeg o’r flwyddyn yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Gwlypdiroedd Casnewydd. Y gwanwyn yw’r adeg orau i ymweld gyda phlant bach, am y byddan nhw wedi dwlu ar y rhesi o gywion hwyaid sy’n arnofio gyda’u rhieni wrth chwilio am fwyd. Cewch gwmni heidiau o wenoliaid, gwenoliaid y bondo, gwenoliaid y tywod a gwenoliaid duon os dewch yma ym mis Ebrill a Mai, wrth iddyn nhw ddychwelyd o Affrica. Mae’r Llwybr Cerfluniau cylchynol yn mynd â chi drwy’r hesg ble bydd y titw barfog a rhegen y dŵr yn dechrau nythu. Efallai na welwch chi mo’r adar hyn ar eich ymweliad ond bydd plant wrth eu boddau’n gwrando ar eu synau unigryw – mae sŵn rhegen y dŵr yn debyg i foch yn gwichian! Gwrandewch hefyd am gân swnllyd y teloriaid wrth iddyn nhw baratoi’u nythod ar gyfer eu cywion newydd. Mae rhan o’r llwybr yn dilyn Llwybr Arfordir Cymru a cheir cerfluniau o adar a bywyd gwyllt arall ar hyd y ffordd, ynghyd â mainc fel pen gwas y neidr enfawr. Mae’r caffi yn y ganolfan ymwelwyr yn cynnig golygfa dros y gwlypdiroedd a dyma’r lle delfrydol i rannu straeon am y pethau a welsoch chi heddiw.

  • Hyd: 1 milltir (1.6 km)
  • Tir dan draed: Mae’r llwybr drwy’r gwelyau cyrs, dros y bont sy’n arnofio a heibio’r goleudy yn addas ar gyfer cadeiriau gwthio a chadeiriau olwyn. Cymerwch ofal wrth gerdded ar hyd y bont sy’n arnofio ger goleudy. Ceir nifer o feinciau ble gallwch orffwyso neu eistedd i wylio bywyd gwyllt o’ch cwmpas
  • Dechrau a gorffen: Canolfan Ymwelwyr Gwlypdiroedd Casnewydd, Gwarchodfa Natur Genedlaethol Gwlypdiroedd Casnewydd

Dysgu mwy

Llwybr 6: Llwybr Pedair Sgwd, Gwaun Hepste, Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, De Ddwyrain Cymru

View of a waterfall at Gwaun HepsteFel y mae’r enw’n awgrymu, mae Llwybr y Pedair Sgwd yn mynd â chi i weld llawer o ddŵr! Gair lleol am raeadr yw sgwd a dyma lwybr cylchynol ag arwyddbyst drwy’r goedwig, gyda llwybrau llinol oddi arno i’r pedair rhaeadr – wrth i chi gerdded tuag at y bedwaredd, a elwir yn Sgwd Clun-Gwyn, fe allwch glywed ei rhu fel taran cyn i chi gyrraedd. Ar hyd y ffordd cofiwch edrych am yr afon yn diflannu dan ddaear i geg Porth yr Ogof, y fynedfa fwyaf i ogof yng Nghymru, a pharatowch ar gyfer cerdded y tu ôl i len o ddŵr sy’n ffurfio Sgwd yr Eira. Yn y gwanwyn mae’r hen goedwig ynn a deri’n drwch o glychau glas, blodau’r gwynt a suran y coed, heb sôn am y cannoedd o rywogaethau eraill o blanhigion gan gynnwys mwsoglau, rhedynnau a chennau.

  • Hyd: 5½ milltir (9 km)
  • Tir dan draed: Anodd. Mae rhai rhannau’n serth, yn arw, yn fwdlyd ac yn llithrig
  • Dechrau a gorffen: Maes parcio talu ac arddangos Gwaun Hepste yw prif fan cychwyn y llwybr hwn. Gallwch hefyd ymuno â’r llwybr o faes parcio talu ac arddangos Cwm Porth

Dysgu mwy

Llwybr 7: Llwybr Nant y Dresglen, Coedwig Crychan (Halfway), Canolbarth Cymru

Mother and child on a bridge at HalfwayLleolir Coedwig Crychan mewn tir gwledig hardd rhwng Bannau Brycheiniog a Mynyddoedd y Cambria. Flynyddoedd yn ôl, cyn plannu’r coed, arferai porthmyn fynd y ffordd hon wrth yrru gwartheg a defaid o fynyddoedd canolbarth Cymru i’r marchnadoedd yn Llundain. Erbyn heddiw, mae milltiroedd lawer o lwybrau ceffylau a llwybrau beicio’n dirwyn drwy’r goedwig, a cheir llwybr cerdded ag arwyddbyst yn ogystal. Mae Llwybr Nant y Dresglen yn mynd drwy goedwig sy’n cynnwys coed bythwyrdd a choed collddail, ac mae’n dilyn yr afon. Ceir llecyn picnic ar lan y dŵr ond uchafbwynt y llwybr yw’r carped newydd o glychau glas sy’n peintio’r fforest â’r lliw godidog hwnnw ym mis Mai.

  • Hyd: 2 filltir (3.5 km)
  • Tir dan draed: Mae’r llwybr hwn yn dilyn llwybr hawdd heb arwyneb arno drwy’r goedwig
  • Dechrau a gorffen: Maes parcio Halfway

Dysgu mwy

Llwybr 8:  Llwybr Cefndeuddwr, Canolfan Ymwelwyr Parc Coedwig Coed y Brenin, Parc Cenedlaethol Eryri, Gogledd Orllewin Cymru

Bench at Coed y Brenin Forest ParkMae Parc Coedwig Coed y Brenin yn cynnig diwrnod delfrydol allan ar gyfer y teulu, gyda dewis o lwybrau cerdded mewn awyrgylch drawiadol yn y goedwig. Mae Llwybr Cefndeuddwr yn cychwyn o’r ganolfan ymwelwyr gan fynd ling-di-long drwy’r goedwig ffawydd a’i charped o glychau glas ym mis Mai. Mae’r llwybrau llydan, a gynlluniwyd i ystyried teuluoedd, yn dringo’n araf bach i fyny i fan golygfa Cefndeuddwr. Yma ceir byrddau picnic ble gallwch fwynhau’r olygfa dros y mynyddoedd. Ar ôl i chi fod am dro, gallwch fwynhau bwyd cartref â gwreiddiau lleol yn y caffi, a leolir yn y ganolfan ymwelwyr ardderchog. Ceir tri maes chwarae ger y ganolfan ymwelwyr yn ogystal, sy’n rhoi clo perffaith i’r diwrnod os oes gan y plant egni ar ôl i’w losgi! Os yw’n well gennych chi brynu rhywbeth i gofio am eich ymweliad, mae siop anrhegion a chrefftau yma hefyd.

  • Hyd: 1 milltir (1.5 km)
  • Tir dan draed: Llwybr llydan ag arwyneb da. Nid oes grisiau na chamfeydd arno, a cheir digon o fannau gorffwys ar hyd y ffordd (bob rhyw 150metr)
  • Dechrau a gorffen: Canolfan Ymwelwyr Parc Coedwig Coed y Brenin ble ceir caffi, toiledau a chyfleusterau eraill ar gyfer ymwelwyr

Dysgu mwy

Llwybr 9: Llwybr Dŵr Torri Gwddf, Coedwig Hafren, Canolbarth Cymru

Mother and child watching the waterfall from a bridgeDenwch y teulu allan i’r awyr agored wrth addo iddynt y cânt weld afon hiraf Prydain yn plymio dros ei rhaeadr gyntaf. Dŵr Torri Gwddf yw’r enw am y rhaeadr ble bydd afon Hafren yn tasgu i lawr ceunant wrth iddi fynd drwy Raeadr Hafren. Mae’r llwybr cerdded cylchynol byr hwn yn mynd ling-di-long drwy ddol yn llawn o fywyd gwyllt cyn mentro i’r goedwig ble ceir arogleuon sitrws y ffynidwydden gawraidd, y mwyaf o bob coeden binwydd, yn llenwi’r awyr. Man oedi olaf eich taith yw’r bont dros y rhaeadr ysgubol, ble gallwch syllu i lawr ar yr hyrddiadau gwyllt o ddŵr wrth iddo bistyllu i’r ceunant dwfn. Mae Coedwig Hafren yn gartref i dri llwybr cerdded ag arwyddbyst arall, ynghyd â llu o lwybrau cyhoeddus.

  • Hyd: 1½ milltir (2.5 km)
  • Tir dan draed: Mae’r llwybr yn cynnwys grisiau, llwybr pren, llwybrau drwy’r goedwig a heolydd. Ceir tri darn o lwybr pren, dau ohonynt wrth i chi gerdded o gwmpas y ddôl agored ac un adran fechan yn y goedwig
  • Dechrau a gorffen: Maes parcio Rhyd y Benwch

Dysgu mwy

Llwybr 10: Llwybr y Rhaeadr, Cwm Rhaeadr, De Orllewin Cymru

View of the forest at Cwm RhaeadrCoedwig bellennig ac ardal bicnic ym mlaenau dyffryn Tywi, i’r gogledd o Lanymddyfri yw Cwm Rhaeadr. Yn ystod y gwanwyn, bydd y goedwig yn ffrwydro’n fyw eto, wrth i’r coed ddeilio a’r clychau glas flodeuo, ynghyd â blodau gwylltion eraill fel craf y geifr, suran y coed a blodyn y gwynt. Wrth i Lwybr y Rhaeadr blymio’n ddyfnach i ganol y goedwig, fe gewch gip ar y rhaeadr ddramatig, yr uchaf yn sir Gaerfyrddin. Mae’r llwybr ag arwyddbyst hwn yn dychwelyd ar hyd yr afon i’r maes parcio. Ceir llwybr byrrach yn ogystal, ac mae hwnnw’n addas ar gyfer pob gallu, a llwybr beicio mynydd graddfa goch.

  • Hyd: 2½ milltir (4 km)
  • Tir dan draed: Dyma lwybr graddfa gymedrol ar drac heb arwyneb arno drwy’r goedwig
  • Dechrau a gorffen: Maes parcio Cwm Rhaeadr

Dysgu mwy

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.