Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy ddal ati i bori neu drwy glicio, “Parhau” byddwch yn cytuno i storio cwcis parti cyntaf a thrydydd partïon ar eich dyfais i wella’r broses o lywio’r safle, dadansoddi’r defnydd o’r safle, a chynorthwyo yn ein hymdrechion marchnata. Polisi cwcis.

Gwarchodfa Natur Genedlaethol Ystagbwll, ger Penfro

Tirwedd drawiadol sy’n amrywio o glogwyni dramatig i bentiroedd, ac o goedwigoedd i dwyni, ar hyd arfordir deheuol Sir Benfro

Stackpole Warren to Broadhaven

Beth sydd yma

Cyfleusterau hygyrch
Caffi
Cŵn
Natur
Parcio (hygyrch)
Parcio (codir tâl)
Toiledau
Llwybr cerdded

Trosolwg

Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Ystagbwll yn ne Sir Benfro a dyma un o’r lleoliadau mwyaf syfrdanol yng Nghymru.

Mae tirwedd amrywiol y warchodfa yn cynnwys y llynnoedd dŵr croyw a bas yn Bosherston, coetiroedd, twyni, clogwyni carreg galch a thraethau.

Prin yw’r mannau eraill yn y DU sydd â chymaint o amrywiaeth o gynefinoedd a bywyd gwyllt mewn ardal gymharol fach.

Y clogwyni a’r traethau

Mae’r clogwyni’n dangos daeareg Ystagbwll.

Uwchlaw’r clogwyni mae gwastatir carreg galch a godwyd o wely’r môr tua 50 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Edrychwch yn ofalus ac fe welwch fand o graig oleuach, olion cywasgedig hen draeth hynafol a ffurfiwyd pan oedd lefel y môr yn llawer uwch.

Mae dau o draethau gorau Sir Benfro – y cildraethau cysgodol yn Broadhaven a Bae Barafundle – hefyd yn y warchodfa.

Y twyni a’r llynnoedd

Mae Ystagbwll yn ardal o laswelltir carreg galch a hen laswelltir twyni hynafol a grëwyd yn ystod y pumed a’r chweched ganrif. Mae’r ardal wedi’i therfynu gan brysgwydd a choetir ac, yn y Gwanwyn, mae’n llawn o sŵn adar yn trydar a blodau a gloÿnnod byw.

Crëwyd Llynnoedd Bosherston mewn dyffrynnoedd yn y garreg galch yn y 18fed a’r 19eg ganrif gan y teulu Campbell o Gastell Cawdor, perchnogion Ystâd Ystagbwll tan 1976.

Mae wyneb tawel y llynnoedd wedi’i addurno â blodau’r lili ddŵr wen yn yr haf, ynghyd â gwelyau o rawn yr ebol, planhigion gwyrdd llachar:mae’r rhain yn tyfu’n arbennig yn y dyfroedd clir fel grisial, llawn calch sydd yma.

Bywyd gwyllt

Mae Ystagbwll yn fangre ar gyfer amryw o rywogaethau, gan gynnwys un o’r poblogaethau mwyaf ym Mhrydain o’r ystlum pedol mwyaf prin.

Mae’r llynnoedd yn gyforiog o fywyd gwyllt, yn enwedig dyfrgwn, adar dŵr a gweision neidr.

Mae'r clogwyni carreg galch, y twyni a’r glaswelltir morol yn cynnal gwahanol fathau o blanhigion ac anifeiliaid arbennig. Mae’r rhain yn cynnwys cennau bychain sy’n glynu wrth bridd a chraig, amryw o blanhigion blodeuog, pryfed prin a phoblogaethau magu o’r frân goesgoch ac adar môr cytrefol.

Ymweld ag Ystagbwll

Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol sy’n berchen ar ac sy’n rhedeg y warchodfa mewn partneriaeth â Cyfoeth Naturiol Cymru.

Mae’r Ymddiriedolaeth yn rhedeg pedwar maes parcio yn Ystagbwll (Stackpole Quay, Broadhaven Beach, Bosherston Village a Lodge Park) ac ystafell de yn Stackpole Quay.

O fewn ystâd yr Ymddiriedolaeth yn Ystagbwll, mae rhwydwaith helaeth o lwybrau troed a thua 10 km ohonynt yn y warchodfa.Mae yno hefyd wyth milltir o draethau hudolus a phennau clogwyni ar Ystâd Ystagbwll.

Mae gwybodaeth am y warchodfa ac Ystâd Ystagbwll ar gael yn y meysydd parcio a’r ystafell de yn ystod misoedd yr haf.

Mae Gwersyll Dysgu Awyr Agored Ystagbwll, a Chanolfan Ystagbwll gerllaw, yn croesawu grwpiau trefnedig o ymwelwyr ac ymweliadau addysgol drwy drefnu ymlaen llaw.

Ewch i wefan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol am fwy o wybodaeth am gyfleusterau i ymwelwyr.

Gwarchodfa Natur Genedlaethol

Mae Ystagbwll yn Warchodfa Natur Genedlaethol.

Mae Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol yn lleoedd sydd â rhai o'r enghreifftiau gorau o gynefinoedd bywyd gwyllt a nodweddion daearegol.

Mae dros 70 o Warchodfeydd Natur Cenedlaethol yng Nghymru.

Dysgwch fwy am Warchodfeydd Natur Cenedlaethol.

Cau a dargyfeirio

Sylwch:

  • Weithiau, rhaid inni gau neu ddargyfeirio llwybrau er eich diogelwch tra byddwn yn mynd i’r afael â gwaith cynnal a chadw neu weithrediadau coedwig
  • O dro i dro, efallai y bydd yn rhaid inni gau safle mewn tywydd eithafol, fel gwyntoedd cryfion neu eira a rhew, oherwydd y perygl posibl i ymwelwyr a staff
  • Cofiwch ddilyn unrhyw gyfarwyddiadau a welwch ar y safle, a gwnewch yn siŵr eich bod yn dilyn unrhyw arwyddion dargyfeirio dros dro sydd mewn grym

Uchafbwyntiau'r tymor

Yn ystod y flwyddyn, mae'r dirwedd yn newid yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Ystagbwll.

Yn dibynnu ar ba adeg y byddwch yn ymweld â'r safle, rydych hefyd yn debygol o weld gwahanol enghreifftiau o fywyd gwyllt.

Parhewch i ddarllen i gael gwybod beth y gallwch ei weld yma yn ystod y tymhorau gwahanol.

Y Gwanwyn

Wrth i'r dyddiau fynd yn hirach, mae'r coetiroedd yn dod yn fyw gyda thegeirianau porffor, briallu a garlleg gwyllt.

Yn y gwelltiroedd a'r twyni tywod, mae golygfa hardd o serennyn y gaeaf a briallu Mair.  Mae clustog Fair yn blodeuo ar y clogwyni ac mae ochrau'r llyn yn troi'n felyn gyda gellesg melyn.

Mae'r clogwyni yn gartref i lawer o adar y môr, megis brain coesgoch, gwylogod, gweilch y penwaig a hyd yn oed rhai palod.

Efallai y byddwch hefyd yn gweld ystlumod gyda'r nos, neu'n bwyta pryfed dros y llyn.

Yr Haf

Mae'r coetiroedd yn gartref i'r glöyn byw brith arian, tra gellir gweld gloÿnnod byw eraill megis y brith gwyrdd tywyll, glas cyffredin a brown ar y gwelltiroedd a'r twyni tywod.

Mae amrywiaeth o flodau gwyllt i'w gweld yn y warchodfa yn ystod yr haf.  Mae tegeirian gwenynog, tegeirian smotiog cyffredin a theim gwyllt yn ymddangos yn y gwelltiroedd tra bod y lili dŵr gwyn i'w gweld ar y llynnoedd. Mae clustog Fair yn dal i flodeuo ar y clogwyni, yn ogystal â sampier euraidd a theim gwyllt.

Gellir clywed ehedyddion yn canu uwchben a gellir gweld teloriaid y gors ar y llynnoedd.

Fel yn ystod y gwanwyn, mae'r clogwyni yn frith o adar y môr, o frain coesgoch i wylogod, gweilch y penwaig i balod.

Yr Hydref

Wrth i'r tywydd oeri, mae'r gwelltir yn frith o ffwng cap cwyr ac mae ffrwythau pinc unigryw yn ymddangos ar y coed gwerthyd.

Y Gaeaf

Mae digon i'w weld yn Ystagbwll yn ystod y gaeaf.

Dros y gwelltir, mae hebog yr ehedydd (hebog bach) yn brysur yn chwilio am adar mân.

Gyda chwyrwiail lliwgar ar ffin y dŵr, mae'r llynnoedd yn lle da i weld amrywiaeth eang o adar sy'n gaeafu ac adar eraill:

  • cwtieir
  • y gors-hwyaden lwyd
  • hwyaid danheddog
  • hwyaid copog
  • adar y bwn llygad aur
  • corhwyaid

Gwybodaeth am hygyrchedd

Mae’r cyfleusterau gan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn cynnwys:

  • llwybr ger llyn o raean man caled yn cysylltu llynnoedd Bosherston ger Canolfan Ystagbwll i draeth De Broadhaven. Mae llwybr tarmac gyda graddiant o 1:12 yn cysylltu Pont Wyth Bwa i Ganolfan Ystagbwll a llwybr hir graddiant 1:15 yn cysylltu Canolfan Ystagbwll i Stackpole Court. Mae’r llwybrau dim ond yn addas ar gyfer cadeiriau olwyn oddi ar y ffordd a chadeiriau gwthio.   Sylwer fod rhannau o’r llwybrau’n gul ac yn anaddas ar gyfer cadeiriau olwyn ddwbl. 
  • meysydd parcio hygyrch yn Stackpole Quay, Broadhaven South a Chanolfan Ystagbwll
  • Toiledau gyda chymhorthion symud ym meysydd parcio Stackpole Quay, Bosherston a Broadhaven South

Ewch i wefan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol am fwy o wybodaeth.

Amseroedd agor

Ewch i wefan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol am amseroedd agor y meysydd parcio, ystafell de a’r toiledau.

Sut i gyrraedd yma

Lawrlwythwch fap o’r lleoliad.

Mae Gwarchodfa Natur Genedlaethol Ystagbwll bum milltir i’r de o Benfro.

Cyfarwyddiadau

Mae’r prif fynediad cyhoeddus i’r warchodfa ar hyd y B4319 rhwng Penfro a Chastell Martin.

Mae ffyrdd bach culion yn arwain o’r B4319 i bedwar maes parcio:

  • Bosherston Village  – Cyfeirnod Grid OS SR 966 948 (cod post SA71 5DR)
  • Stackpole Quay  – Cyfeirnod Grid OS SR 990 957 (cod post SA71 5LS)
  • Broadhaven – Cyfeirnod Grid OS SR 976 938 (cod post SA71 5DZ)
  • Lodge Park – Cyfeirnod Grid OS SR 976 962 (cod post SA71 5DE)

Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol sy’n berchen ar ac sy’n rhedeg y meysydd parcio hyn a rhaid talu am barcio.

Ewch i wefan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol am fwy o wybodaeth.

Trafnidiaeth gyhoeddus

Mae’r orsaf drên agosaf ym Mhenfro.

Mae arosfannau bysiau yn Stackpole Quay, Broadhaven a Bosherston.

Mae gwasanaeth bws Arfordirol Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro’n mynd o Benfro a phentrefi cyfagos i’r warchodfa (bysiau rhifau 387 a 388).

Yn ystod yr haf, mae’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn rhedeg bws gwennol yn ôl y galw rhwng meysydd parcio yn Ystagbwll.

Am fanylion trafnidiaeth gyhoeddus ewch i http://www.cymraeg.traveline.cymru/.

Darganfod mwy

Manylion cyswllt

Ffôn: 0300 065 3000 (Cyfoeth Naturiol Cymru) neu 01646 661359 (Ystâd Ystagbwll yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol)

E-bost: enquiries@naturalresourceswales.gov.uk neu stackpole@nationaltrust.org.uk

Lawrlwythiadau dogfennau cysylltiedig

Gwarchodfa Natur Genedlaethol Ystagbwll Map lleoliad PDF [505.1 KB]

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.