Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Ein rôl ym maes rheoleiddio niwclear

Rydym yn gyfrifol am reoleiddio’r diwydiant niwclear yng Nghymru mewn cysylltiad â materion amgylcheddol megis gwaredu a gollwng gwastraff ymbelydrol o’r safle, gollwng dŵr oeri a gweithredu generaduron wrth gefn

Safleoedd Niwclear Trwyddedig Presennol

Rydym yn gyfrifol am ddosrannu trwyddedau amgylcheddol i weithredwyr safleoedd niwclear presennol yng Nghymru a rheoleiddio cydymffurfiaeth y gweithredwyr yn erbyn yr amodau o fewn y trwyddedau

Ar hyn o bryd, mae tri safle niwclear yng Nghymru; dau safle yng Ngogledd Cymru, yn Nhrawsfynydd a Wylfa, sydd yn hanesyddol wedi cynhyrchu trydan o bŵer niwclear. Caiff y rhain eu gweithredu gan Magnox plc ac rydym yn rheoleiddio eu cydymffurfiaeth yn erbyn y trwyddedau amgylcheddol sydd wedi’u dosrannu  iddynt.

Mae hefyd safle niwclear yng Nghaerdydd sydd, yn hanesyddol, wedi cynhyrchu radiogemegion. Gweithredir hwn gan GE Healthcare. Yn yr un modd, rydym yn rheoleiddio eu cydymffurfiaeth yn erbyn y trwyddedau amgylcheddol a ddosrannwyd iddynt. Mae ein gwaith yn cynnwys archwiliadau safle, monitro amgylcheddol, archwiliadau a chyswllt gyda chymunedau lleol a rhanddalwyr.

Mae ein rheolaeth amgylcheddol o safleoedd niwclear yn cwmpasu ‘cylch bywyd’ llawn y safle, o adeiladwaith, gweithrediad a datgomisiynu i glirio terfynol y safle mewn partneriaeth agos gyda’n partneriaid dros ddiogelwch niwclear ( Y Swyddfa dros Reoli Niwclear).

Safleoedd Niwclear Newydd

Rydym hefyd yn gyfrifol am drwyddedu amgylcheddol sy’n gysylltiedig â’r adeiladwaith a’r gweithrediad o unrhyw safle niwclear newydd yng Nghymru, gan gynnwys gorsafoedd pŵer niwclear newydd a’r datblygiadau cysylltiedig perthnasol megis llety i weithwyr a chyfleusterau ‘parcio a theithio’. 

Ar hyn o bryd, mae cais i adeiladu gorsaf bŵer niwclear newydd yng Nghymru. Fe’i gelwir yn Wylfa Newydd ac mae’r datblygwr, Horizon Nuclear Power (HNP) yn cynnig ei leoli’n agos at y safle Magnox presennol (Wylfa A) ar Ynys Môn. Mae HNP yn cynnig adeiladu gorsaf bŵer niwclear newydd i gynhyrchu trydan gan ddefnyddio dau Uwch-adweithydd Dŵr Berwedig (ABWRs)  wedi’u dylunio gan Hitachi GE Ltd.

Ynghyd â’n partneriaid, rydym ar hyn o bryd yn gysylltiedig â’r broses helaeth o asesu dyluniad yr adweithydd niwclear arfaethedig a hefyd trafodaethau cyn ymgeisio manwl gyda’r datblygwr (HNP) ynglŷn â’r trwyddedu amgylcheddol a fyddai ei angen.

Trwyddedu Amgylcheddol

Bydd angen i unrhyw gwmni sy’n dymuno adeiladu a gweithredu gorsaf bŵer niwclear newydd yng Nghymru ymgeisio am ystod o drwyddedau amgylcheddol a all gynnwys hawlenni, trwyddedau a chaniatâd.

Byddwn yn rhoi cyngor ac arweiniad i’r datblygwr cyn iddynt ymgeisio am y trwyddedau hyn. Unwaith y’i cyflwynir i ni, byddwn yn arwain rhaglen asesiad manwl ac yn penderfynu pa un ai a ddylid cynnig y trwyddedau a pha amodau penodol dylid eu gosod.

Cynllunio

Byddwn yn darparu cyngor cyn ymgeisio ac arweiniad i ddatblygwyr ac yn ymgynghorai statudol i’r awdurdod cynllunio perthnasol; er enghraifft i’r Awdurdod Lleol a’r Arolygiaeth Gynllunio. 

Gwaith arall sy’n gysylltiedig â phŵer niwclear newydd yng Nghymru

Mae gwaith rheoliadau amgylcheddol safleoedd niwclear newydd yng Nghymru yn cynnwys:

  • darparu gwybodaeth am yr amgylchedd o amgylch y safleoedd posib fel y gall datblygwyr wneud penderfyniadau cadarn i warchod a gwella ein cynefin naturiol.
  • cynghori ar  Asesiadau Effaith Amgylcheddol y datblygwr a darparu gwybodaeth i’r asesiad.
  • rheoleiddio gwaith archwilio safle er mwyn gwirio addasrwydd y  safleoedd ar gyfer datblygiad.
  • cynnig cyngor cyn ymgeisio
  • ymateb i ymgynghoriadau sydd wedi’u harwain gan y Llywodraeth, datblygwyr ac awdurdodau lleol
  • cynghori ar faterion risg llifogydd ac arfordirol i safleoedd datblygu, gan gynnwys datblygiadau cysylltiedig i ffwrdd o brif safle'r orsaf bŵer, er enghraifft llety gweithwyr.
  • darparu cyngor a gwybodaeth i’r Arolygiaeth Gynllunio am gynllunio a’n materion rheoliadol.
  • rheoleiddio’r safleoedd ar gyfer materion amgylcheddol yn ystod y cyfnod adeiladu, gweithredu a datgomisiynu

Asesiad Dylunio Cyffredinol (GDA)

Asesiad Dylunio Cyffredinol yw’r broses a ddefnyddir gan reoleiddwyr niwclear (Swyddfa Rheoleiddio Niwclear, Asiantaeth yr Amgylchedd a Chyfoeth Naturiol Cymru) i asesu dyluniadau unrhyw orsaf bŵer newydd. Mae’n galluogi’r rheoleiddwyr i asesu oblygiadau diogelwch ac amgylcheddol o ddyluniadau adweithyddion newydd, ar wahân i’r ceisiadau i’w hadeiladau ar safleoedd penodol. Yn Ionawr 2014 dechreuodd y rheoleiddwyr asesu dyluniad Hitachi-GE o Uwch-adweithydd Dŵr Berwedig y DU (UK ABWR).

Nid yw’r broses GDA  yn benodol i safle, ond yn hytrach yn un cyffredinol gyda nifer o gamau, gyda’r asesiad yn datblygu i fod yn gynyddol fanwl yn ystod y broses pedair blynedd wrth i’r rheoleiddwyr asesu’n dechnegol a chraffu ar y dyluniad o bersbectif diogelwch ac amgylcheddol. Ar ddiwedd y rhaglen GDA UKABWR (y disgwylir y ciaff ei gwblhau ar ddiwedd 2017), bydd y tri rheoleiddiwr yn penderfynu os yw’r dyluniadau arfaethedig yn dderbyniol ar gyfer eu defnyddio yn y DU ac yn cyhoeddi’r canlyniadau yn ôl y disgwyl.

Darllenwch y diweddaraf am y broses ymgynghori hon.

Gan fod datblygwr Wylfa Newydd yn bwriadu defnyddio dyluniad adweithydd ABWR, byddwn yn defnyddio’r wybodaeth o’r broses GDA wrth asesu unrhyw geisiadau trwyddedu amgylcheddol i Wylfa Newydd yn y dyfodol.

Cyfathrebu gyda rhanddalwyr a phobl leol

Yn ystod yr Asesiad Cyffredinol o ddyluniad yr adweithydd niwclear ac unrhyw raglen safle penodol, byddwn yn ymgynghori gyda rhanddalwyr a’r cyhoedd yn ein gwaith. Byddwn yn cyhoeddi cynllun ymgysylltiad i hysbysu pobl o sut y byddwn yn cyfathrebu ac yn ymgynghori â nhw.

Gwaith arall sy’n gysylltiedig â rheoleiddio niwclear yn y DU

Ynghyd â’r gwaith rydym yn ei gwblhau ar gyfer rheoliadau amgylcheddol safleoedd niwclear penodol yng Nghymru, fel rheoleiddiwr niwclear rydym yn gweithio’n agos gyda’n partneriaid yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon ar ffrydiau gwaith manwl ar draws y sector niwclear gyfan yn y DU.

Mae hyn yn cynnwys gweithio gyda dylunwyr, gweithredwyr, datblygwyr, partneriaid rheoleiddio ac Adrannau’r Llywodraeth (DU a Llywodraeth Cymru) ar draws nifer o fframweithiau polisi, strategol a deddfwriaethol. Mae hyn yn cynnwys cynllunio am a phennu newidiadau i ddeddfwriaeth DU ac Ewropeaidd a sut y gallai effeithio rheoliad y sector niwclear yng Nghymru. Mae’r pynciau yn cynnwys gwaith sy’n berthnasol i strategaethau’r presennol a’r dyfodol ar gyfer storio a gwaredu gwastraff ymbelydrol yn y DU, defnydd egni niwclear a meddyginiaeth niwclear y dyfodol, ymchwil a datblygiadau niwclear ac unrhyw elfennau allweddol eraill o’r sector niwclear sydd angen eu hystyried a’u rheoleiddio.

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.