Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Cynllun Llifogydd Y Rhath

Lleihau'r perygl o lifogydd yng Nghaerdydd

Cefndir

Maestref yng Nghaerdydd yw’r Rhath, ac mae Nant y Rhath yn llifo trwyddi. Torrodd Nant y Rhath ei glannau y tro diwethaf yn ystod y llif uchel yn 2007 a 2009 ac yn ystod digwyddiadau llanwol yn 2010 a 2012.

Mae llawer o gartrefi a busnesau yn yr ardal mewn perygl o ddioddef llifogyddFlood risk areas of Roath and Rhymney. Mae hyn yn sgil llif uchel yr afon, llanw uchel neu gyfuniad o’r ddau.

Cynyddu a wnaiff y tebygolrwydd o ddioddef llifogydd gydag amser, oherwydd rhagwelir y bydd yna gynnydd yn lefel y môr a mwy o law aml a dwys o ganlyniad i newid hinsawdd.

Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i roi arian ar gyfer adeiladu cynlluniau rheoli llifogydd ar draws Cymru, er mwyn lleihau’r perygl llifogydd a lliniaru unrhyw effeithiau.

Yng ngoleuni’r perygl llifogydd yn Y Rhath, rydym yn rhoi Cynllun Rheoli Perygl Llifogydd ar waith yn yr ardal.

Eisoes, rydym wedi mynd i’r afael â gwaith ym mis Ionawr 2015 i wella’r amddiffyniad rhag llifogydd llanw wrth Afon Rhymni.

Y Cynllun

Fe fydd Cynllun Rheoli Perygl Llifogydd y Rhath yn gwella lefel yr amddiffyniad ar gyfer y gymuned i ddigwyddiad llifogydd siawns 1 mewn 75 (1.3% o siawns o ddioddef llifogydd mewn unrhyw flwyddyn) yn sgil llif uchel yr afon a llifogydd siawns 1 mewn 150 (0.6% o siawns o ddioddef llifogydd mewn unrhyw flwyddyn) yn sgil llanw uchel. Bydd y cynllun yn lleihau'r risg o lifogydd i 360 o gartrefi a 45 o fusnesau.

Byddwn yn gwneud gwelliannau mewn sawl lle ar hyd y nant rhwng Gerddi Nant y Rhath ac Afon Rhymni wrth Heol Casnewydd (ger archfarchnad Morrison’s). Dyma’r prif ardaloedd a fydd yn gweld gwelliannau:

  • Gerddi Nant y Rhath
  • Gerddi Melin y Rhath
  • Gerddi Waterloo
  • Gerddi’r Rheilffordd (‘The Sandies’)

Ein nod yw adeiladu argloddiau a muriau llifogydd yng Ngerddi Melin y Rhath, Gerddi Waterloo a Gerddi'r Rheilffordd , gan leihau’r effaith weledol trwy roi dulliau tirlunio trefol ar waith. Ymhellach, rydym yn lledu sianel yr afon yng Ngerddi Nant y Rhath ac yn ailosod pont Waterloo Road er mwyn hwyluso llif y nant.

Trwy ymgynghori’n barhaus gyda thrigolion yr ardal, busnesau a rhanddeiliaid, rydym wedi gwrando ar y gymuned leol sydd wedi ein helpu i lunio’r cynllun terfynol, gan gynnwys cael gwared â chyn lleied o goed ag y bo modd a defnyddio llai o furiau drwy gydol y cynllun.

Cafodd caniatâd cynllunio ar gyfer y cynllun ei roi gan Gyngor Caerdydd ym mis Ebrill 2016. Gellir gweld manylion y cais cynllunio ar-lein.

Rydym yn hyderus y bydd y cynllun newydd hwn yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i bobl sy’n byw ac yn gweithio yn Y Rhath ac sydd wedi byw gyda’r bygythiad llifogydd ers blynyddoedd lawer.

Diweddariadau Gwaith Adeiladu

Tra bydd y gwelliannau’n cael eu gwneud, rydym yn gwneud popeth o fewn ein gallu i amharu cyn lleied ag y bo modd ar drigolion a busnesau’r ardal, ac rydym yn gwerthfawrogi cefnogaeth, amynedd a chydweithrediad y gymuned leol.

Rydym yn hysbysu pobl ynghylch y gweithgareddau yn ystod y cyfnod ymgynghori ar y we-dudalen hon ac ar y cyfryngau cymdeithasol – Twitter: @natreswales, Facebook: NatResWales.

Ebrill 2018

Rydym wedi cytuno i oedi’r gwaith o gwympo coed a gwaith adeiladu yng Ngerddi Nant y Rhath a Gerddi Melin y Rhath (Cam 3 Cynllun Llifogydd y Rhath) am bedwar mis ar ôl gwrando ar farn y gymuned a phryderon grŵp ymgyrchu Roath Brook Trees.

Bydd yr oediad hwn yn caniatáu i’r grŵp ymgyrchu gynnal archwiliadau pellach o’n gwaith modelu (y model hydroleg a hydrolig a ddefnyddir i ragfynegi’r perygl o lifogydd) a’r arfarniad opsiynau a fu’n gyfrifol am ddethol y cynllun cyfredol. Bydd y grŵp ymgyrchu yn adolygu Cam 3 ac os yw’n briodol byddant yn cyflwyno tystiolaeth newydd inni. Rydym wedi ymrwymo i roi ystyriaeth i unrhyw dystiolaeth newydd cyn dod i benderfyniad ar sut i fwrw ymlaen â’r gwaith.

Rydym yn parhau i fod yn hyderus o ran ein hasesiad o’r perygl llifogydd i gymunedau Penylan a’r Rhath ac rydym wedi ymrwymo i sicrhau gwell diogelwch i’r rhai sydd mewn perygl, gan gynnwys y 60 eiddo y mae Cam 3 yn effeithio arnynt. Ni fydd yr oediad hwn yn effeithio o gwbl ar Gamau 1 a 2 y cynllun ac mae gwaith adeiladu yn parhau i fynd yn ei flaen drwy Erddi’r Rheilffordd (“Sandies”) a Gerddi Waterloo, yn ogystal â phont Heol Waterloo, a fydd yn ailagor ym mis Ebrill.

Rydym ni wedi cael trafodaethau adeiladol ac yn parhau i gynnal rhai â’r grŵp ymgyrchu ac wedi ymrwymo i barhau’r ddeialog hon yn ystod yr oediad. Rydym yn croesawu sylwadau a syniadau gan holl aelodau’r gymuned yn ystod y cyfnod hwn.

We currently expect all works to be completed this summer and re-open the Park Gardens for the school summer holiday.

Mae'r rhan fwyaf o'r muriau llifogydd wedi'u hadeiladu. Rydym yn parhau i orchuddio'r waliau mewn gwaith maen a brics. Mae gwaith tirlunio wedi dechrau, ac mae uwchbridd wedi'i osod, llwybrau wedi'u hadeiladu a choed yn cael eu plannu, gan gynnwys yn ardal Cam 3.

Ail-agorwyd pont Waterloo Road ar 5 Ebrill ac mae'r gwyriad traffig wedi'i symud. Mae busnesau Waterloo Gardens ar agor fel arfer.

Ar hyn o bryd, rydym yn disgwyl i bob gwaith gael ei gwblhau yn ystod yr haf ac ailagor y gerddi erbyn gwyliau haf yr ysgol.

Busnesau lleol

Mae holl fusnesau Gerddi Waterloo yn parhau i fod ar agor fel arfer yn ystod y gwaith adeiladu.

Ymgynghori

Rydym wedi ymgynghori’n barhaus gyda'r gymuned a rhanddeiliaid i lywio'r cynllun. Mae hyn wedi cynnwys:

  • Cnocio ar ddrysau a chyfarfodydd i gynyddu ymwybyddiaeth o berygl llifogydd a chynhyrchu Cynllun Llifogydd Cymunedol: o 2012 hyd 2014
  • Sesiynau galw heibio i’r cyhoedd: Mai 2014, Hydref 2014, Gorffennaf 2015, Ionawr 2017, Ebrill 2017 a Tachwedd 2017.
  • Stondin yn Ffair Gerddi Waterloo: Awst 2014, Gorffennaf 2015, Gorffennaf 2016
  • Cerdded y safle gyda phreswylwyr lleol: Medi 2015
  • Hysbysebion yn y wasg, hysbysiadau safle a llythyrau ymgynghori i eiddo sy’n ffinio’r gerddi
  • Diweddariadau rheolaidd drwy gylchlythyron, posteri, gwe-dudalen Cynllun Llifogydd y Rhath a’r cyfryngau cymdeithasol
  • Saith gweithdy ym mis Ionawr 2018 i drafod y cynllun llifogydd gyda thrigolion.

Byrddau gwybodaeth o'r digwyddiad cyhoeddus Gorffennaf 2015

Byrddau gwybodaeth o'r digwyddiad cyhoeddus Ebrill 2017 ac ymatebion CNC i adborth a chwestiynau a ddarparwyd yn ystod ac ar ôl y digwyddiad.

Cyflwyniad a roddwyd yn y gweithdai ym mis Ionar 2018.

Lluniau 'Cyn' ac 'Ar ol'

  

Mae nifer o luniau ar gael sy’n dangos sut olwg a fydd ar y cynllun cyn ac ar ôl y gwaith mewn lleoliadau arbennig ar hyd y llwybr ac yng Ngerddi’r Rhath.

Celfyddyd Gyhoeddus

Fel rhan o ymrwymiad CNC i gyrraedd amcanion ‘Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru)’, mae ymgorffori celfyddyd gyhoeddus yn Y Rhath wedi’i bennu fel un cynllun a fydd yn ategu’r amcanion hyn. Nod y comisiwn celfyddyd gyhoeddus, a osodir yng Ngerddi Melin y Rhath, fydd:

  • Cydnabod a dehongli diddordeb hanesyddol ac amgylcheddol Gerddi Melin y Rhath
  • Cyfannu at ymdeimlad o hunaniaeth ar gyfer Gerddi Melin y Rhath
  • Hyrwyddo cymuned atyniadol a diogel a chanddi gysylltiadau da
  • Cefnogi diwylliant a threftadaeth yr ardal trwy annog pobl i gymryd rhan

Mae ein harlunydd, Rubin Eynon, wedi bod yn gweithio ar ddarn o gelfyddyd i’w gynnwys yng Ngerddi Melin y Rhath. Mae’r cynllun a ddewiswyd yn dilyn ymgynghoriad â’r gymuned a thudalen Facebook ymroddedig Rubin, wedi arwain at fodel efydd o hen Felin y Rhath, fel y gwelir yn y delweddau isod. Bydd hwn oddeutu 50cm gan 50cm o led ar blinth uchel o 100cm, a bydd yn cael ei osod ar ran o’r llwybr troed sy’n lledu i fyny’r afon o bont Heol Waterloo, gerllaw Melin y Rhath. Bydd capsiwl amser yn cael ei blannu nesaf i'r celffyddyd gan plant ysgol lleol.

Art figures standing around an art displayClose up view on an art display

Clirio a Phlannu Coed

Er mwyn sicrhau’r amddiffyniad angenrheidiol rhag llifogydd ac adeiladu argloddiau, muriau llifogydd newydd, lledu'r sianel, yn anffodus rhaid clirio rhywfaint o goed ar hyd glannau Nant y Rhath.

I gael manylion ynglŷn â pha goed a fydd yn cael eu torri i lawr a pha rai a fydd yn cael eu gwarchod, gweler yr Asesiad o’r Effaith ar Goedyddiaeth. Gellir cael manylion ar ba goed fydd yn cael eu plannu yn y Cynllun Plannu Coed.

Rydym yn deall y pryderon sydd gan y gymuned am y coed yn yr ardal, felly rydym wedi ceisio dylunio'r cynllun i leihau'r effaith hyn. Er enghriafft, gan peidio cael gwared ar goed ar ffiniau  parciau, a'n ailblannu coed o ansawdd gwell.

Ni allwn achub pob coeden yn y gerddi, ond rydym wedi ceisio unioni’r cydbwysedd rhwng gwarchod yr ardal gadwraeth a nodweddion treftadaeth y parc ar y naill law ac adeiladu’r cynllun a sicrhau’r safon angenrheidiol o amddiffyniad rhag llifogydd ar y llaw arall.

Banc coed cymunedol

Fel Cyfoeth Naturiol Cymru, ein nod yw cynnal cyfraniad bositif i'r gymuned. Rydym wedi plannu coed ychwanegol yng nghae chwarae Parc y Rhath, ac wedi cynnig goed i blant er mwyn eu plannu gartref.

Dyddiadau pwysig

Hydref 2015               Cyflwyno’r Cais Cynllunio

Ebrill 2016                  Caniatad Cynllunio

Ionawr 2017               Contractwr (Dawnus) wedi'i penodi

Mawrth 2017              Cychwyn ar y gwaith adeiladu

Haf 2018                     Gorffen y gwaith adeiladu

Nodir fod y gwaith yng Ngerddi Nant y Rhath a fyny'r afon yng Ngerddi Melin y Rhath nawr ya wahan i'r uchod.

Gwybodaeth cyswllt

Ar gyfer ymholiadau gwaith adeiladu, cysylltwch â’r Swyddog Cymunedol Dawnus, Matthew Frewer – 07880 358541 Roath@dawnus.co.uk

Am unrhyw wybodaeth arall, anfonwch e-bost at roath@naturalresourceswales.gov.uk

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.