Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy ddal ati i bori neu drwy glicio, “Parhau” byddwch yn cytuno i storio cwcis parti cyntaf a thrydydd partïon ar eich dyfais i wella’r broses o lywio’r safle, dadansoddi’r defnydd o’r safle, a chynorthwyo yn ein hymdrechion marchnata. Polisi cwcis.

Rheoli'r perygl o lifogydd ym Mhorthmadog a Thremadog

Mae yna gynlluniau cyfredol a thymor hir i reoli'r perygl o lifogydd ym Mhorthmadog a Thremadog

Cyngor Gwynedd yw'r Awdurdod Llifogydd Lleol Arweiniol (LLFA) ar gyfer yr ardal hon, yn gyfrifol am gyflawni ymchwiliadau i unrhyw ddigwyddiadau llifogydd a chadw cofrestr o'r holl asedau sy’n rheoli risg llifogydd.

Fel yr awdurdod arweiniol, mae Gwynedd yn sicrhau bod awdurdodau llifogydd eraill - Cyfoeth Naturiol Cymru a Dŵr Cymru - yn cyflawni eu dyletswyddau.

Pwy sy'n gyfrifol am beth?

Ceir amrywiaeth o ffynonellau o risg llifogydd ym Mhorthmadog a Thremadog – o'r môr, afonydd, dŵr wyneb a dŵr gwastraff.

  • Mae Cyngor Gwynedd yn gyfrifol am reoli perygl llifogydd o ddŵr wyneb, er enghraifft gorlifo o geuffosydd a chwteri priffyrdd, a llifogydd o gyrsiau dŵr fel Twll Mwn
  • Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gyfrifol am reoli perygl llifogydd o brif afonydd a'r môr – gan gynnwys y Cyt, Glaslyn, a'r ffosydd yn yr Ardal Draenio Mewnol
  • Mae Dŵr Cymru yn gyfrifol am reoli perygl llifogydd o allfeydd dŵr gwastraff

Mae gweithio mewn partneriaeth yn hanfodol fel bod yr holl wasanaethau'n cydgysylltu i helpu i amddiffyn y gymuned rhag llifogydd.

Mae'r cylchlythyr hwn yn rhoi'r newyddion diweddaraf i chi...

Cyngor Gwynedd - Dros y 25 mlynedd ddiwethaf, mae Tremadog wedi dioddef llifogydd bedair gwaith – ym mis Rhagfyr 1990, mis Rhagfyr 2011, mis Rhagfyr 2015 a mis Mehefin 2016. Darganfu ymchwiliadau Cyngor Gwynedd i'r tri achos diweddaraf gael eu hachosi gan stormydd difrifol a gludodd symiau enfawr o falurion i'r strwythurau mewnlifo yn Nhwll Mwn. Roedd y malurion yn lleihau effeithiolrwydd y cwlfertau, gan arwain at ddŵr yn gorlifo a chanfod ei ffordd i Dremadog.

I osgoi rhwystrau yn Nhwll Mwn, mae Cyngor Gwynedd yn arolygu'r cwlfertau bob wythnos. Byddant yn cael eu clirio pan fo angen.

O ran cynllunio mwy hir dymor, mae Uned Dŵr ac Amgylchedd Cyngor Gwynedd yn edrych ar ddalgylchoedd yn y sir – gan gynnwys yn Nhremadog - y mae angen eu gwella o ran rheoli'r perygl o lifogydd. Unwaith y bydd prosiectau wedi'u llunio, bydd cais am gyllid yn cael ei wneud i Lywodraeth Cymru.

Gallai’r opsiynau gynnwys lleoli mwy o sgriniau i fyny'r afon o gwlfertau Twll Mwn i ddal sgwd gychwynnol malurion mewn storm.

Yn ogystal â sicrhau cyllid oddi wrth Lywodraeth Cymru, byddai angen cydweithrediad tirfeddianwyr cyn y gellir bwrw ymlaen â chynlluniau o'r fath.

....

Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn atgyweirio'r drws llanw ym Mhorthmadog yn fuan yn 2017 (gwaith oedd i'w wneud yn wreiddiol yn Hydref 2016 ac ymddiheurwn am hyn). Er na fu unrhyw gynnydd mewn perygl o lifogydd i'r dref ers i un o'r drysau gael ei ddifrodi, bydd atgyweirio'r drws yn cael gwared ar yr angen i'r system gael ei gweithredu â llaw.

Mae CNC yn monitro’n rheolaidd y 19.5 km o gyrsiau dŵr a ffosydd yn Ardal Draenio Mewnol Glaslyn/Pensyflog i asesu eu cyflwr. Ar sail hyn, a gyda chyngor gan Grŵp Ymgynghorol Ardal Draenio Mewnol Dwyfor/Meirionnydd, bydd chwyn a rhwystrau eraill yn cael eu clirio o 17km o ffosydd dros yr wythnosau nesaf. Bydd hyn yn helpu dŵr i lifo'n rhydd i leihau'r perygl o lifogydd. Fel arfer bydd y gwaith hwn yn cael ei wneud yn gynnar yn yr hydref ar ôl tymor nythu adar a chyn y gaeaf.                                  

Yn yr un modd, mae coed sy'n tyfu ar hyd yr afonydd a ffosydd yn cael eu harolygu er mwyn inni hysbysu tirfeddianwyr a sicrhau nad yw'r canghennau, boncyffion ac ati'n effeithio ar lif y dŵr.

Mae CNC hefyd yn gyfrifol am strwythurau ac amddiffynfeydd sy'n helpu i leihau llifogydd o afonydd a'r môr, gan gynnwys Cob Porthmadog, Cob Crwn, drysau llanw'r Cyt a drysau llanw Glaslyn. Caiff y rhain eu harolygu'n rheolaidd gan flaenoriaethu pobl ac eiddo.

Tra bod gwaith yn cael ei wneud y gaeaf hwn, mae CNC hefyd yn edrych ar oblygiadau tymor hir llifogydd i Borthmadog a Thremadog, yn wyneb heriau'r dyfodol fel codiad yn lefel y môr a newid hinsawdd. Penodwyd yr ymgynghorwyr peirianneg Mott MacDonald i archwilio yr hyn sydd ei angen.

Bydd ymgysylltu â'r gymuned wrth wraidd y broses hon. Byddwn yn trafod â Chyngor Tref Porthmadog y posibilrwydd o sefydlu grŵp partneriaeth llifogydd fydd yn fforwm i gynrychiolwyr cymunedau gyfarfod ag awdurdodau llifogydd i drafod materion allweddol ar adegau allweddol wrth ddatblygu'r strategaeth.

Gall unrhyw un sy'n pryderu am lifogydd wirio eu perygl o lifogydd drwy ffonio'r Llinell Llifogydd ar 0345 988 1188 neu ewch i naturalresources.wales/flooding

.....

Mae system garthffosiaeth Dŵr Cymru yn casglu dŵr gwastraff o allfeydd draenio o amgylch cartrefi yn yr ardal, ac yn ei gludo trwy rwydwaith o bibellau tanddaearol i weithfeydd trin. Yma mae'r elifiant yn cael ei lanhau a'i drin cyn ei ddychwelyd i'r amgylchedd.

Fel rhan o waith Dŵr Cymru i gynnal y rhwydwaith dŵr gwastraff ym Mhorthmadog a Thremadog, mae dros 1,461 metr o garthffosydd cyhoeddus, a rhai a drosglwyddwyd, wedi cael eu harolygu ac mae dwy ran o bibell wedi cael eu hatgyweirio.

Ym mis Tachwedd, i baratoi ar gyfer misoedd y gaeaf, ac i gael gwared ar unrhyw gyfyngiad posibl yn y rhwydwaith carthffosydd, bydd Dŵr Cymru yn llif-olchi'r pibellau carthfos yn yr ardal.

Yn dilyn glaw trwm ym mis Rhagfyr 2015 a mis Gorffennaf 2016, cafodd Dŵr Cymru wared ar silt a dyddodion a gafodd eu golchi i mewn i'r rhwydwaith i sicrhau bod pibellau'n glir. Daethpwyd o hyd i ddarn o bibell wedi'i difrodi'n agos at Eglwys y Santes Fair, Tremadog - dechreuodd y gwaith i'w atgyweirio ddiwedd mis Medi.

Dywedodd Catrin Jones o DC: “Byddwn yn gwneud ein gorau i gadw carthffosydd yn rhydd rhag rhwystrau fel bod dŵr gwastraff yn llifo'n dda trwy'r rhwydwaith, ond mae angen eich help arnom hefyd. Peidiwch â thaflu unrhyw beth ar wahân i bapur toiled arferol i lawr i doiled. Gall eitemau na ddylid eu fflysio achosi rhwystrau sy'n arwain at arogleuon drws a charthffosydd yn gorlifo i strydoedd.

“Gallwch hefyd helpu trwy roi gwybod i ni os cewch unrhyw broblemau â'ch rhwydwaith carthffosydd. Bydd hyn yn ein helpu i gael gwell dealltwriaeth o sut mae'r rhwydwaith yn gweithio a sut y gallwn gynllunio ein gwaith yn yr ardal.”

Os cewch unrhyw broblemau â'ch rhwydwaith carthffosydd, cysylltwch â DC ar 08000 8539968

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.