Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Tyrchu mewn parthau arbennig yn The Gann

View of The Gann (Site of Special Scientific Interest)

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) wedi cyflwyno ‘parthau tyrchu’ a ‘pharthau dim tyrchu’ yn The Gann, Sir Benfro er mwyn gwarchod bioamrywiaeth y safle.

Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) yw The Gann, sydd wedi’i leoli oddi mewn i Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA) Sir Benfro Forol, a chaiff ei ddefnyddio’n helaeth i dyrchu am abwyd.

Ers peth amser ceir pryderon y gallai tyrchu ar raddfa fawr effeithio ar fioamrywiaeth The Gann.

Yn dilyn gwaith a wnaed mewn partneriaeth, efallai fod CNC bellach gam yn nes at reoli’r effeithiau hyn.

Nid oes angen trwydded i dyrchu at ddibenion hamdden, oherwydd gall pawb dyrchu am abwyd a ddefnyddir at ddibenion personol; ond mae tyrchwyr masnachol angen cael caniatâd gan y perchennog.

Mae’r problemau’n codi pan fydd tyrchwyr masnachol yn ceisio cymryd arnynt mai tyrchwyr hamdden ydynt, oherwydd mae’n anodd iawn gwahaniaethu rhwng y ddau.

Nid yw’r niwed amgylcheddol a ddaw yn sgil tyrchu direol o’r fath yn broblem unigryw i The Gann, felly rhaid i unrhyw strategaeth reoli ddelio â thyrchu masnachol a thyrchu hamdden mewn modd cyfartal.

Bu CNC yn ffodus yn yr ystyr fod Grŵp Awdurdodau Perthnasol ACA Sir Benfro Forol wedi llwyddo i ariannu adolygiad a fu’n ystyried astudiaethau achos ledled y DU.

Mae hyn wedi bod yn amhrisiadwy o ran deall y gwahanol ddewisiadau sydd ar gael inni a phwy sy’n ysgwyddo’r cyfrifoldeb.

Trefnodd Sue Burton, Swyddog ACA Sir Benfro Forol, gyfres o gyfarfodydd lle y cytunodd y rhanddeiliaid i hollti’r traeth yn barthau ‘tyrchu’ a ‘dim tyrchu’.

Yn y pen draw, bydd yr arfer o gyfyngu ar gasglu abwyd i barthau arbennig angen cael is-ddeddf neu offeryn statudol i’w ategu. Hyd nes y rhoddir is-ddeddfau ar waith, bydd cod gwirfoddol yn cael ei ddefnyddio.

Meddai Chris Lawrence, Uwch-swyddog Cadwraeth yn CNC:

“Mae diogelu cynefinoedd o’r fath yn un o flaenoriaethau pwysicaf CNC.

“Caiff yr ardal ei defnyddio gan drigolion a busnesau lleol fel ei gilydd, felly mae’n bwysig inni warchod y cynefin lleol a’i fioamrywiaeth rhag gormod o dyrchu.”

“Bydd rhoi’r gwahanol barthau ar waith yn helpu i ddiogelu bioamrywiaeth The Gann ac annog y cynefin i adfer, tra’n parhau i ganiatáu gweithgareddau tyrchu hamdden a chynnal diwydiannau fel pysgota.”

Yn ystod haf 2015 cynhaliodd CNC adolygiad o’r  dystiolaeth wyddonol a oedd ar gael, a chyda help gan bartneriaid aeth ati i ymchwilio i fywyd gwyllt The Gann, ar yr wyneb ac o fewn y gwaddodion.

Mae’r canlyniadau cynnar yn awgrymu bod y traeth is, tywodlyd yn cynnwys toreth o rywogaethau, gan gynnwys alga coch, peunlyngyr a phryfed genwair Lanice conchilega.

Ar y traeth mwdlyd/graeanog uchaf y caiff y rhan fwyaf o’r abwyd ei gasglu, ac yn y fan hon y cofnodwyd y lefelau isaf o rywogaethau.

Mae gwaith yn cael ei wneud i geisio darganfod y rheswm sydd wraidd hyn – pa un ai’r gweithgareddau tyrchu ar y safle yw’r rheswm, ynteu rhyw wahaniaeth naturiol oherwydd uchder y traeth.

Yn y dyfodol mae CNC yn gobeithio ailgynnal yr arolwg er mwyn sicrhau effeithlonrwydd y cod ymddygiad a sicrhau y bydd unrhyw gamau rheoli ychwanegol neu amgen yn cael eu seilio ar dystiolaeth gadarn.

Cafodd arwydd ei godi er mwyn tynnu sylw’r casglwyr abwyd at y cod newydd, ac mae CNC wedi dechrau monitro’r safle er mwyn sicrhau bod pobl yn dilyn y rheolau newydd.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.