Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy ddal ati i bori neu drwy glicio, “Parhau” byddwch yn cytuno i storio cwcis parti cyntaf a thrydydd partïon ar eich dyfais i wella’r broses o lywio’r safle, dadansoddi’r defnydd o’r safle, a chynorthwyo yn ein hymdrechion marchnata. Polisi cwcis.

Gweithio i achub cimychiaid afon rhag diflannu am byth

Cafodd mwy na 1,000 o gimychiaid afon crafanc wen brodorol eu rhyddhau i afon yng Nghymru fel rhan o ymdrechion parhaus i achub y rhywogaeth rhag diflannu’n gyfan gwbl.

Dyma’r drydedd flwyddyn i swyddogion Cyfoeth Naturiol Cymru fagu cimychiaid afon ifanc mewn caethiwed, a’u rhyddhau, mewn cydweithrediad â Sefydliad Afonydd Gwy a’r Wysg.

Hyd yma mae mwy na 2,700 o gimychiaid afon a fagwyd mewn caethiwed wedi cael eu rhyddhau i’r gwyllt, mewn ymgais i wneud iawn am y difrod a achosir i’r boblogaeth o gimychiaid afon brodorol gan y cimwch afon arwyddol o America, gan newid hinsawdd a chan effaith llygredd ar gynefin ac ansawdd dŵr.

Cafodd y cimychiaid afon blwydd oed eu magu yn Neorfa Bysgod Cynrig Cyfoeth Naturiol Cymru a chawsant eu rhyddhau i safleoedd ‘arch’ dethol ar un o lednentydd Afon Irfon, ger Llanfair ym Muallt.

Dewiswyd y safleoedd hyn oherwydd ansawdd da’r cynefin a’r dŵr a chan eu bod yn rhydd rhag cimychiaid afon anfrodorol a phla cimwch yr afon - afiechyd ffyngol marwol sy’n cael ei gludo gan y goresgynwyr o Ogledd America.

Mae arwyddion cynnar yn awgrymu fod y prosiect wedi bod yn llwyddiant a chimychiaid afon wedi eu canfod mewn safleoedd rhyddhau 15 mis ar ôl cael eu cyflwyno am y tro cyntaf.

Y cimwch afon crafanc wen yw’r unig gimwch brodorol a geir ym Mhrydain a chred arbenigwyr, heb ymyriad, bod perygl gwirioneddol y bydd y rhywogaeth yn diflannu o dir mawr Prydain o fewn y 20 i 30 mlynedd nesaf.

Maent yn chwarae rôl bwysig mewn ecosystemau dyfrol, a diolch i’w sensitifrwydd i lygredd cemegol maent yn ddangosyddion defnyddiol ar gyfer ansawdd dŵr.

Meddai Oliver Brown, Cyfoeth Naturiol Cymru:

“Byddai sefydlu poblogaeth iach o gimychiaid afon crafanc wen yn arwydd dda ein bod yn creu amgylchedd gwell yng Nghymru.

“Mae dan fygythiad gan rywogaeth oresgynnol – sef y cimwch afon arwyddol o America, sy’n gallu difrodi bywyd gwyllt dyfrol drwy fwyta pryfed ac wyau pysgod – a thrwy wneud hynny, gall achosi difrod hir dymor i stociau pysgod.

"Mae hefyd yn tyllu glannau afonydd er mwyn nythu, a’u gwneud yn llai sefydlog, a chynyddu’r perygl o lifogydd.

“Mae magu mwy na 1,000 o gimychiaid afon mewn un gylchred gynhyrchu yn llwyddiant gwirioneddol i ni.

“Gan mai ychydig o boblogaethau naturiol niferus sydd ar ôl yng Nghymru, mae’n debyg mai magu mewn caethiwed yw’r ffordd fwyaf effeithiol o ddarparu cimychiaid afon i stocio safleoedd arch.

“Mae gweithio gyda Sefydliad Afonydd Gwy a’r Wysg wedi caniatáu inni ryddhau niferoedd mwy o’r rhywogaeth hon sydd dan fygythiad yn ôl i’r gwyllt i helpu i sicrhau ei goroesiad.”

Mae’r prosiect hwn yn rhan fechan o’r gwaith ehangach a wneir i liniaru’r llu o fygythiadau sy’n wynebu cimychiaid afon crafanc wen.

Mewn mannau eraill, mae ansawdd dŵr a chynefinoedd yn cael eu hadfer i sicrhau amodau sy’n addas ar gyfer ffyniant cimychiaid afon.

Mae’r prosiect yn rhan o Brosiect Ardal Cadwraeth Arbennig Irfon (ISAC) sy’n derbyn cyllid Life+ yr Undeb Ewropeaidd

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.