Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

“Llyfr Domesday” Cymraeg ar blanhigion y cyntaf o’i fath yn y byd

BSBI meeting 1st September 2012

Cymru yw’r wlad gyntaf yn y byd i gael cofnod cyflawn o’i phlanhigion blodeuol a’i rhedyn prin.

Dechreuwyd y prosiect bron 40 mlynedd yn ôl, ac mae wedi cofnodi’n ofalus gofrestr ym mhob sir o bob planhigyn prin yn y sir honno.

Nid oes gan yr un wlad arall gofnod mor fanwl o fflora y genedl.

Bydd y “Llyfr Domesday” hwn o blanhigion yn cael ei ddathlu mewn digwyddiad ym Mhrifysgol Aberystwyth heddiw (27 Mawrth 2017).

Cychwynnwyd y prosiect gan Gymdeithas Fotanegol Prydain ac Iwerddon (BSBI) gyda chefnogaeth Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) a’i gyrff rhagflaenol.

Dywedodd Dr Polly Spencer-Vellacott, Swyddog BSBI Cymru: 

 “Cymru gafodd y syniad o Gofrestri Planhigion Prin Sirol yng Ngheredigion yn 1978, ac mae’n awr wedi lledaenu i bob rhan o Brydain ac Iwerddon.    

“Ond dyma’r unig dro i unrhyw wlad gael cofnod mor gyflawn ac mae’n braf mai gwirfoddolwyr ar draws Cymru a wnaeth y gwaith.”

 

Nawr gall pobl sy’n gweithio mewn cadwraeth planhigion adnabod safleoedd ar gyfer planhigion prin ym mhob sir yng Nghymru.

Dros y blynyddoedd mae’r gofrestr wedi symud ymlaen o restri mewn llawysgrifen, i deipysgrif a thaenlenni i gronfeydd data ar gyfrifiaduron cartref ac, yn y pendraw, i ddarlun gwe-seiliedig o blanhigion prin Cymru gyfan.  

Yn ystod y cyfnod hwn, mae gwaith gwirfoddolwyr BSBI wedi cael ei gefnogi gan grantiau a chefnogaeth staff CNC a’i sefydliadau rhagflaenol.

Mae’r gofrestr yn cadarnhau bod gan Gymru amrywiaeth anhygoel o nodweddion naturiol.

Yn nhermau planhigion, mae’n dangos eich bod yn gallu cerdded o’r Môr Canoldir i’r Arctig – o’r cedowydd suddlon yn Niwbwrch, Sir Fôn i’r tormaen porffor ar fynyddoedd y Carneddau yn Eryri.

Dywedodd Emyr Roberts, Prif Weithredwr Cyfoeth Naturiol Cymru:

“Mae CNC yn falch o gael cefnogi prosiect mor anhygoel. Dros y blynyddoedd, rydym wedi rhoi arian i BSBI barhau â’r gwaith pwysig hwn.

“Tra bod nifer o’r planhigion prin hyn yn dirywio, mae pob rhywogaeth unigol yn chwarae rhan bwysig yng ngwead ein hamgylchedd naturiol - maen nhw’n rhan bwysig o’n hamgylchedd, ein treftadaeth, a’n heconomi.

“Mae’n hanfodol ein bod yn gweithio i ddiogelu ein bywyd gwyllt ac atal y dirywiad hwn.

“Mae’r gofrestr yn rhoi tystiolaeth gynhwysfawr a manwl gywir, sy’n golygu y gall CNC roi’r cyngor gorau posibl ar blanhigion prin a’r materion a allai effeithio arnynt.”

Dywedodd Dr John Faulkner, Llywydd BSBI:

 "Mae cwblhau set gyflawn o Gofrestri Planhigion Prin ar gyfer Cymru yn ddigwyddiad pwysig. Nid oes gan unrhyw wlad arall asesiad llawn o gyflwr ei blodau gwyllt.

 “Rhaid llongyfarch yr awduron a’r cyfranwyr ar y gamp ryfeddol hon.”

Gellir gweld y cofrestri sirol ar-lein yn http://bsbi.org/rare-plant-registers

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.