Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Aderyn môr a ddioddefodd ddamwain olew yn mynd o nerth i nerth

male comsco in the sea

Mae math o hwyaden a ddioddefodd yn arw yn sgil un o drychinebau amgylcheddol gwaethaf y Deyrnas Unedig fwy na dau ddegawd yn ôl bellach yn mynd o nerth i nerth.

Y fôr-hwyaden ddu oedd y rhywogaeth a ddioddefodd waethaf oherwydd damwain olew y Sea Empress ger Aberdaugleddau yn Sir Benfro yn 1996.

O blith poblogaeth o hyd at 10,000 yn yr ardal, credir bod tua 1,700 corff wedi eu golchi ar y traethau.

Erbyn 2003 roedd y niferoedd wedi cynyddu i oddeutu 17,000.

Ond yn awr, mae arolygon ar ran Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) wedi datgelu ei bod hi wedi bod yn flwyddyn hynod lwyddiannus i’r fôr-hwyaden ddu, gyda’r boblogaeth yn Ardal Gwarchodaeth Arbennig (AGA) Bae Caerfyrddin wedi mwy na dyblu i bron i 36,000 y gaeaf diwethaf.

Yn ôl arbenigwyr o CNC, mae hyn yn dangos gwytnwch bywyd gwyllt y môr a sut yr ydym yn gweithio gyda'n gilydd yng Nghymru i reoli ein hamgylchedd morol mewn ffordd sy'n helpu bywyd gwyllt i ffynnu.

AGA Bae Caerfyrddin oedd yr AGA gyfan gwbl forol gyntaf yn y Deyrnas Unedig. Cafodd ei chreu yn 2003 yn unswydd ar gyfer môr-hwyaid duon a oedd yn gaeafu yno.

Mae monitro niferoedd adar yn hollbwysig er mwyn helpu i reoli’r safle yn ogystal ag adrodd ar ei gyflwr.

Meddai Matty Murphy, uwch adaregydd yn Cyfoeth Naturiol Cymru:

“Mae bywyd gwyllt yn rhan bwysig o’n hamgylchedd, ein treftadaeth a’n diwylliant yng Nghymru ac mae ei warchod yn hanfodol i’n hamcanion fel sefydliad.

“Môr-hwyaid duon Bae Caerfyrddin oedd y rhywogaeth a ddioddefodd waethaf oherwydd damwain olew y Sea Empress ugain mlynedd yn ôl. Mae’n newyddion gwych heddiw fod niferoedd y môr-hwyaid duon ddwywaith cymaint â’r amcangyfrifon gwreiddiol.

Caiff y ffigurau eu rhyddhau wrth i CNC gyflwyno tystiolaeth i ymchwiliad Pwyllgor Newid Hinsawdd, Yr Amgylchedd a Materion Gwledig y Cynulliad Cenedlaethol i reolaeth ardaloedd morol gwarchodedig.

Y contractwr arbenigol APEM a fu’n cydlynu’r cyfrifiad. Meddai eu hadaregydd, Helena Voet:

“Mae hi’n eithaf anodd amcangyfrif poblogaethau’r fôr-hwyaden ddu yn gywir gan eu bod yn tueddu i fod ar wasgar yn eang mewn pentyrrau mawr, afreolaidd.

“Ond mae arolygon o’r awyr, lle y defnyddir ein systemau camerâu digidol diweddaraf, yn rhoi inni’r data y mae Cyfoeth Naturiol Cymru ei angen er mwyn rheoli’r safle’n briodol.”

Cafodd yr arolygon eu cynnal yn ystod Rhagfyr 2016 a Chwefror 2017 gan ddefnyddio miloedd o awyrluniau cydraniad uchel iawn.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.