Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Adfer twyni tywod Niwbwrch

Work that is being carried out at Newborough’s sand dunes

Ar ôl blynyddoedd o ddirywiad mae gwaith wedi cychwyn i helpu i adfer un o systemau twyni tywod gorau Cymru.

Yn ystod y 60 mlynedd diwethaf mae Tywyn Niwbwrch ar Ynys Môn wedi colli canran aruthrol (94%) o dwyni agored, symudol wrth iddynt gael eu gorchuddio â glaswellt a choed.

Difrododd hyn y llaciau twyni unigryw ac ‘arloesol’ sy’n angenrheidiol ar gyfer ffyniant bywyd gwyllt arbenigol a phrin y twyni.

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) eisoes wedi cael gwared o goed marw neu rai crebachlyd o ddwy ardal fechan y tu ôl i’r twyni.

Nawr bydd yn cychwyn ar ail gam y prosiect drwy gael gwared o dyfiant o rai twyni a thorri rhiciau yn y blaendwyni fel y gall y tywod symud yn naturiol yn y gwynt. Bydd hyn yn helpu planhigion a thrychfilod prin fel y petalys (Petalophyllum ralfsii), cacwn y tywod, gwenyn turio a chwilod prin sydd ar fin diflannu yn yr ardal.

Meddai Graham Williams, Uwch Reolwr Gwarchodfeydd, Cyfoeth Naturiol Cymru:

“Mae angen cymorth ar y safle gan nad yw’r twyni sefydlog yn darparu’r cynefin cywir ar gyfer y rhywogaethau sy’n byw yno.

“Bydd y gwaith hwn yn caniatáu i’r trychfilod a’r planhigion prin ail-gytrefu’r twyni a sicrhau eu bod, unwaith eto, yn dychwelyd yn gynefinoedd amrywiol naturiol a chytbwys dros y ddwy flynedd nesaf.

“Nid natur yn unig sy’n elwa o gael twyni tywod sy’n symud yn naturiol, maent yn darparu system arfordirol fwy deinamig sy’n gallu addasu ar gyfer stormydd a newidiadau yn lefel y môr. Maent hefyd yn dirweddau naturiol rhyfeddol ac yn lleoedd ardderchog y gall pawb eu mwynhau.

“Er efallai y bydd y peiriannau cloddio a ddefnyddir i wneud y gwaith yn ymddangos yn drwsgl, byddant yn cael gwared o’r dagfa drwchus o weiriau a phridd tywyll, i ddatgelu ardaloedd o dywod gwreiddiol."

Gyda gwaith arall, bydd gwaith teneuo coed yn dechrau yn fuan yng nghornel ddwyreiniol y goedwig, er mwyn cael gwared o rai conwydd. Bydd CNC ac Ymddiriedolaeth Gwiwerod Cochion Cymru yn plannu amrywiaeth o tua 2,000 goed brodorol a fydd yn darparu cynefin gwell ar gyfer bywyd gwyllt.

Mae hyn yn ychwanegol at y gwaith y mae’r Ymddiriedolaeth Gwiwerod Cochion Cymru yn ei wneud, sef plannu 1,600 o goed cyll ger yr ardal lle mae’r twyni yn cael eu hadnewyddu ar hyn o bryd.

Ariennir y prosiect gan Ymddiriedolaeth SITA fel rhan o gyfres o brosiectau i adnewyddu twyni tywod ledled Cymru, ac sydd hefyd wedi cynnwys gwaith yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Cynffig a Gwarchodfa Natur Genedlaethol Twyni Tywod Merthyr Mawr ger Pen-y-bont Ar Ogwr.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.