Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Ffilmio ymddygiad newydd gan forloi

Grey Seals on rocks in a cave

Y morlo llwyd yw un o greaduriaid gwyllt mwyaf carismatig Cymru, a chaiff ei ystyried fel anifail chwareus a chyfeillgar.

nd mae ymddygiad newydd, y credir ei fod wedi’i ffilmio am y tro cyntaf unrhyw le yn y byd, yn dangos ochr arall i’w gymeriad.

Mae’r ffilm, a dynnwyd gan wyliwr bywyd gwyllt lleol yn Sir Benfro, yn dangos morlo llwyd llawndwf yn brathu ac yn bwyta llamhidydd y mae newydd ei ladd. 

Gallwch weld y fideo ar: https://vimeo.com/user5119540

Mae’r fideo’n ategu papur ymchwil newydd sydd ar fin cael ei gyhoeddi yn y cylchgrawn Aquatic Mammals. Criw o naturiaethwyr, cadwraethwyr a gwyddonwyr Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) yw awduron y papur hwn, ac maent yn cofnodi’r ymddygiad ysglyfaethu hwn na chofnodwyd mohono erioed o’r blaen, ac eithrio oddi ar arfordir Ewrop. Cyn belled ag y gwyddant, nid yw’r ymddygiad hwn erioed wedi’i ffilmio, tan rŵan. 

Meddai Tom Stringell, Uwch-ecolegydd Mamaliaid Môr Cyfoeth Naturiol Cymru: “Mae monitro cynefinoedd a rhywogaethau a warchodir yn gwella ein dealltwriaeth o amgylchedd y môr. Mae arfordir Sir Benfro’n gynefin pwysig i amrywiaeth eang o fywyd môr, gan gynnwys morloi llwyd, llamidyddion a mamaliaid môr eraill. 

“Gyda chofnodion o forloi llwyd yn bwydo ar lamidyddion oddi ar arfordir Gwlad Belg, Ffrainc a’r Iseldiroedd yn y gorffennol, mi gawson ni ein synnu o weld yr ymddygiad yma yng Nghymru. 

“Mi welon ni hyn yn digwydd bedair gwaith oddi ar arfordir Sir Benfro. Ond dydy hi ddim yn glir ers faint o amser y mae hyn wedi bod yn digwydd, na pham.” 

Mae morloi fel arfer yn bwydo ar bysgod, ond mae’r ffilm hon yn dangos eu bod hefyd yn bwyta prae llawer mwy. Gall llamidyddion dyfu bron i ddau fetr o hyd a phwyso hyd at 80 cilogram (176 pwys – neu 12 stôn). 

Ni wyddys beth sydd wrth wraidd yr ymddygiad anarferol hwn, ond gallai ddigwydd gan fod mwy a mwy o forloi’n cystadlu am fwyd, neu gan fod morloi’n bachu ar unrhyw gyfle i hela. 

Meddai Dafydd Rees o Voyages of Discovery, a recordiodd y ffilm: 

“Rydw i wedi bod yn gweithio ar y rhan yma o’r arfordir, ond dydw i erioed wedi gweld unrhyw beth o’r fath o’r blaen. Syrpreis mawr oedd gweld a ffilmio ymddygiad o’r fath. 

“Mae’r ffaith fod Tom a’i dîm wedi gallu defnyddio’r ffilm i’n helpu i ddeall mwy am ymddygiad y morlo llwyd yn newyddion da iawn.” 

Ychwanegodd Tom: “Gwyddom fod morloi llwyd llawndwf yn gallu ymosod ar forloi llwyd ifanc, eu lladd a’u bwyta, felly dydy’r math yma o ymddygiad ddim yn hollol annisgwyl, ac mae’n rhan o’r cylch bywyd naturiol. 

“Go brin fod morloi’n beryglus i’r cyhoedd. Ond, anifeiliaid gwyllt ydyn nhw, ac mae ganddyn nhw ddannedd miniog, a hefyd maen nhw’n warchodaeth a warchodir, felly ni ddylai neb fynd atyn nhw ar y tir nac yn y môr, yn enwedig yn ystod tymor lloi bach yr hydref.” 

Poblogaeth morloi Sir Benfro yw’r fwyaf yn ne-orllewin Prydain, ac mae’n nodwedd o Ardal Cadwraeth Arbennig Pembrokeshire Marine – Sir Benfro. Mae miloedd o bobl yn heidio i arfordir Cymru bob blwyddyn i fwynhau’r bywyd gwyllt toreithiog, sydd hefyd yn cynnwys poblogaeth fwyaf y DU o ddolffiniaid trwyn potel.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.