Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Gwaith caled yn dwyn ffrwyth yng nghartref olaf tegeirian prin

Clive Fen orchid

Ar ôl blynyddoedd o gydweithio rhwng Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr, Plantlife a Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC), mae Tegeirian y Fign Galchog yn dechrau adennill ei thir yn Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA) Cynffig.

Mae’r planhigyn anghyffredin yn ffynnu mewn twyni gwlyb, ifanc ac ers talwm roedd modd dod o hyd iddo ar wyth o safleoedd ar draws De Cymru.

Heddiw, os ydych eisiau gweld Tegeirian y Fign Galchog yng Nghymru, yr unig le y gallwch ei weld yw ACA Cynffig, sydd hefyd yn Warchodfa Natur Genedlaethol.

Roedd poblogaeth y planhigyn yng Nghynffig hefyd yn y fantol ar ôl i’w niferoedd ostwng o gynifer â 21,000 cofnod yn gynnar yn y 90’au i gyn lleied â degau o blanhigion yn y blynyddoedd diwethaf.

Trwy lwc, mae llawer iawn o waith wedi ei wneud i adfer y cynefin a oedd yn diflannu oherwydd newidiadau naturiol.

Trwy gael gwared â haen uchaf y dywarchen a’r pridd oddi ar y twyni, techneg a elwir yn ‘grafu llaciau’, gallwn ail-greu cynefin ieuengach sydd o fudd i Degeirian y Fign Galchog a nifer o rywogaethau eraill.

Meddai Emma Brown, uwch-swyddog cadwraeth yn CNC:

“Mae’n hanfodol inni beidio â cholli’r pethau sy’n gwneud Cymru yn lle mor arbennig, ac mae rheoli ein safleoedd mewn ffordd sydd o fudd i rywogaeth mewn trafferth yn un ffordd o wneud hynny.

“Mae’r gwaith a wnaed yn ACA Cynffig yn enghraifft berffaith o hyn. Cofnodwyd 1012 o Degeirianau’r Fign Galchog ar draws y safle, gan gynnwys mewn pedair ardal a reolwyd yn ddiweddar.

“Mae hyn nid yn unig yn newyddion gwych i’r tegeirian prin hwn, ond hefyd i’r holl greaduriaid di-asgwrn-cefn a’r planhigion eraill sy’n elwa ar y gwaith.”

Bydd pori a chrafu llaciau’n parhau ar y safle er mwyn i Degeirian y Fign Galchog allu ffynnu ac er mwyn gwarchod nodweddion eraill Cynffig.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.