Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Cyllid ar gyfer ymchwil cocos ledled Ewrop

Golygfa dros cilfach Tywyn

Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) yn rhan o brosiect mawr newydd i geisio darganfod beth sy’n achosi marwolaethau cocos yng Nghilfach Tywyn, ger Llanelli yn ne Cymru.

Bydd yn gweithio gydag arbenigwyr o Brifysgol Bangor a chanolfannau ymchwil ledled y DU fel rhan o’r ymchwiliad helaeth ledled Ewrop fewn i farwolaethau anesboniadwy'r cocos.

Bydd y rhaglen 3.5 miliwn Ewro yn edrych ar bysgodfeydd cocos y DU a gwledydd Ewropeaidd eraill, gan gynnwys Iwerddon, Sbaen, Portiwgal a Ffrainc lle mae marwolaethau cocos wedi bod yn niweidio eu diwydiannau.

Mae’r ymchwil newydd yn dilyn ymchwiliad i farwolaethau cocos 2012 a aranwyd gan Lywodraeth Cymru.

Dywedodd Huwel Manley, Rheolwr Gweithrediadau, CNC:

“Ein bwriad yw rheoli pysgodfeydd cocos yn gynaliadwy yng Nghilfach Tywyn sy’n darparu incwm rheolaidd i ddeiliaid trwyddedu, wrth adael digon ar ôl ar gyfer ailgyflenwi stoc a bwydo adar mudol.

“Bydd cyllid ar gyfer ymchwiliad newydd yn ceisio mynd i’r afael â llawer o’r cwestiynau nas atebwyd yn adroddiad 2012.

“Byddwn yn elwa o gael mynediad llawn i ddata a gasglwyd yn annibynol gan wahanol sefydliadau ar draws Ewrop. A byddwn yn ystyried unrhyw dystiolaeth newydd, yn ogystal â thystiolaeth o’n harolygon cocos, i’n helpu i reoli’r pysgodfeydd yn well, yn y dyfodol.”

Mae CNC yn gwneud arolwg o’r gwelyau cocos ddwywaith y flwyddyn i amcangyfrif lefelau stoc i’w casglu. Dangosodd yr arolwg o fis Hydref y llynedd fod lefelau yn debyg i’r blynyddoedd blaenorol.

Dengys tueddiadau hefyd fod cocos yn cyrraedd aeddfedrwydd yn gynharach , gyda’r mwyafrif yn silio yn y flwyddyn gyntaf yn hytrach nag yr ail neu’r drydedd flwyddyn, fel yn y gorffennol.

Hefyd dengys yr arolygon fod mwy o’r cocos iau yn marw ar ôl silio o’i gymharu â chocos hŷn. Mae hyn yn beth naturiol, ond yn arwain at lai o gocos yn byw am fwy na blwyddyn.

Mae’r newid hwn yn y cyfartaledd oedran yn niweidio’r diwydiant pysgota gan fod cocos llai yn is mewn gwerth na chocos hŷn, fwy o faint.  

Aeth Huwel Manley ymlaen i ddweud:

“Byddwn yn defnyddio canlyniad arolwg mis Hydref gyda chanlyniad arolwg y gwanwyn i weld os bydd y tueddiadau hyn yn parhau.

"Unwaith y bydd y canlyniad ar gael, byddwn yn eu rhannu a deiliaid trwydded cocos yng Nghilfach Tywyn i gael eu barn ynghylch y ffordd orau i gynaeafu y bysgodfa mewn ffordd cynaliadwy."

Mae’r 3.5 miliwn Ewros ar gyfer y rhaglen wedi dod o gronfeydd yr Undeb Ewropeaidd

INTERREG: Ardal yr Iwerydd.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.