Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Hwb ariannol i wella Comin Helygain

Two people marking on a map where to cut on the Halkyn Mountain

Mae ardal o blanhigion prin sy’n cael eu diogelu yng Ngogledd -ddwyrain Cymru wedi derbyn hwb i’w rhaglen i adfywio ardal a gwella'r cynefin.

Tir comin yn Sir y Fflint sy’n eiddo i Ystâd Grosvenor yw Mynydd Helygain uwchlaw Aber Dyfrdwy.

Mae wedi’i ddynodi’n Ardal Cadwraeth Arbennig, a hefyd yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig ar sail ei gynefinoedd a’i blanhigion prin o bwysigrwydd Ewropeaidd.

Diolch i nawdd ariannol gwerth £3,000, rydym wedi bod yn gweithio gyda Chymdeithas Pori leol i ymestyn y gwaith am flwyddyn arall.

Mae’r gwaith torri yn cymryd lle ar hyn o bryd i greu gwell cynefin drwy dorri’r eithin a grug.

Dechreuwyd y gwaith yn gynharach eleni yn mis Chwefror a Mawrth er mwyn osgoi cynhyrfu adar yn nythu.

Meddai Ceirios Davies, Swyddog Cadwraeth leol Cyfoeth Naturiol Cymru: "Mae'r gwaith torri yn agor rhannau o weundir i fyny i'w bori gan ddefaid a fydd yn cynorthwyo rheolaeth y cynefin yn y tymor hir.

"Gwnaeth y Cymdeithas Pori cais cryf iawn i geisio am yr arian grant oherwydd mae’r comin yn safle cadwraeth Cenedlaethol a Ewropeaidd pwysig.

"Hefyd bydd hyn yn gwella mynediad i gerddwyr a thorri i fyny clystyrau mawr o rostir sy'n cael eu dominyddu hyn o bryd gan eithin.”

Dros yr haf effeithiwyd rhannau o’r comin gan danau, roedd amau cryf eu bod wedi cael eu cychwyn yn fwriadol.

Gellir dirwyo unrhyw berson sy’n cynnau tân heb ganiatâd hyd at £20,000 oherwydd ei fod yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig.

Ychwanegodd Ceirios Davies: “Mae’r gwaith torri yn haws i reoli a gall hefyd gael ei wneud ar gylchdro i greu clystyrau o rostir gydag oed amrywiol, gan ddarparu cynefinoedd ehangach ar gyfer bywyd gwyllt.

“Mae Ystâd Grosvenor wedi cefnogi gwaith hwn tra bod CNC wedi cytuno’r gwaith a mapio ardaloedd sy'n cael eu torri yn ogystal â rhoi gwaith monitro yn eu lle.”

 Bydd y gwelliannau hyn yn helpu bywyd gwyllt lleol, gan ddarparu amgylchedd mwy amrywiol ar gyfer pobl i fwynhau a helpu'r economi leol drwy ddarparu hwb i'r porwyr .

 Daeth Sw Gaer i glywed am y gwaith wrth i’w Swyddog Bioamrywiaeth, Sarah Bird, ddod i gysylltiad â’r porwyr.

 Meddai: "Mae’n gyffrous gallu helpu i adfer Comin Helygain, gan ei fod yn safle mor bwysig i fywyd gwyllt ac yn adnodd gwerthfawr i’r gymuned ffermio leol hefyd.

“Rydw i’n edrych ymlaen at weld beth fydd yr effaith y flwyddyn nesaf ar ôl clirio’r eithin, gan obeithio gweld mwy o blanhigion a blodau gwyllt prin yn dychwelyd i’r llecynnau lle y mae’r eithin wedi’u torri.”

Caiff y safle ei warchod ar sail ei gynefinoedd a’i blanhigion prin.

Un o’r nodweddion hyn yw’r glaswelltir Calaminaraidd neu laswelltir sy’n gallu goddef metelau.

Yn Helygain y ceir y casgliad mwyaf o’r math hwn o laswelltir trwy Ogledd Ddwyrain Cymru.

Mae modd adnabod y cynefin hwn gellir gweld blodau gwyn siâp seren sef planhigyn o’r enw “tywodlys y gwanwyn."

Cafodd y blodyn yma ei alw’n ‘plymlys’ gan fwynwyr gan ei fod yn tyfu yn agos i le mae’r plwm yn gorwedd yn agos i’r wyneb.”

Ymhlith y rhywogaethau prin eraill a welir ar y comin y mae’r fadfall ddŵr cribog.

Mae rhostir sych Ewropeaidd hefyd yn gynefin prin sydd i’w gael yma.

Dyma gynefin sy’n frithwaith lliwgar o gorlwyni, gan gynnwys grug porffor a phinc ac eithin mân melyn.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.