Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Dŵr Cymru Welsh Water a Cyfoeth Naturiol Cymru wedi’u henwebu ar gyfer Gwobr Arloesi Genedlaethol

Institute of Water Innovation Award Winners Welsh Area 2015-16 Weed Wipe

Mae Dŵr Cymru Welsh Water (DCWW) a Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) wedi ennill gwobr gyffredinol yr Institute of Water Innovation yng Nghymru ar gyfer eu prosiect ‘Weed Wiper’.

Yn awr mae’r prosiect wedi’i enwebu ar gyfer Gwobrau Arloesi Cenedlaethol yr Institute of Water a gynhelir fis Mai 2016.

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae Labordy CNC wedi dechrau defnyddio techneg samplu newydd ar gyfer dod o hyd i chwynladdwyr mewn dŵr, o’r enw ‘Chemcatcher®’.

Cafodd y dechneg hon ei haddasu gan y labordy ar gyfer ei defnyddio gyda’r prosiect ‘Weed Wiper.

Fe gafodd y prosiect ‘Weed Wiper’ ei ddatblygu gyda phartneriaid allweddol ar ôl i waith monitro arferol gan Dŵr Cymru ddangos lefelau uwch o’r chwynladdwr MCPA yn afon Teifi ac afon Gwy.

Roedd lefelau’r chwynladdwr MCPA yn rhy isel i achosi unrhyw broblemau iechyd neu broblemau amgylcheddol, ond gallai lefelau uwch orfodi Dŵr Cymru i roi prosesau trin drud ychwanegol ar waith er mwyn cael gwared ohono o’r dŵr.

Dangosodd ymchwiliadau Dŵr Cymru yn 2013 a 2014 fod MCPA yn cael ei ddefnyddio’n eang i reoli twf chwyn.

Er mwyn mynd i’r afael â’r broblem yn ei ffynhonnell, cynigiodd Dŵr Cymru roi benthyg chwistrellau chwyn yn rhad ac am ddim i ffermwyr a rheolwyr tir yn nalgylchoedd afon Teifi ac afon Gwy.

Ymhellach, mae gan y prosiect Weed Wiper y fantais ychwanegol o fod wedi’i drwyddedu i’w ddefnyddio gyda glyffosad yn unig.

Mae glyffosad nid yn unig yn lladd chwyn yn eu gwraidd, ond mae’n llai tebygol o effeithio ar ansawdd y dŵr oherwydd gall bydru o fewn rhyw dridiau mewn cymhariaeth â’r chwynladdwr MCPA, sy’n pydru o fewn 15 i 25 diwrnod.

Cofrestrodd cyfanswm o 183 o ffermwyr ddiddordeb yn y gwasanaeth llogi rhad ac am ddim hwn yn 2015.

Rhoddodd mwy na 60 o ffermwyr gynnig ar y dull amgen hwn rhwng Ebrill a Hydref 2015, gan chwistrellu llecyn oddeutu’r un maint ag 850 o gaeau rygbi.

Mae Dŵr Cymru yn bwriadu adeiladu ar y llwyddiant hwn trwy gynnig llogi chwistrellau chwyn yn rhad ac am ddim rhwng Ebrill a Hydref 2016 yn nalgylchoedd Teifi a Gwy.

Mae cydweithrediad ffermwyr a thirfeddianwyr wedi bod yn wych, ac mae’r adborth cychwynnol ar ddefnyddio’r chwistrellau chwyn wedi bod yn gadarnhaol iawn, gyda ffermwyr yn dweud bod y peiriannau’n hawdd eu defnyddio a’u bod yr un mor effeithiol â dulliau cemegol eraill wrth reoli chwyn glaswelltir a brwyn.

Meddai Philip Morgan, uwch-swyddog amgylcheddol yn CNC:

“Mae’n bwysig i CNC nid yn unig warchod yr amgylchedd ond helpu trigolion Cymru hefyd.

“Nod y prosiect partneriaeth hwn yw gwneud y ddau beth hyn trwy leihau lefelau chwynladdwyr mewn afonydd a lleihau’r costau i gwsmeriaid DCWW.

“Mae’r ymateb wedi bod yn wych, a braf iawn yw gweld ffermwyr a thirfeddianwyr yn helpu DCWW a CNC.

“Gall prosiectau fel hwn ein helpu i gyrraedd ein nod o warchod ein hadnoddau naturiol a sicrhau Cymru lewyrchus.”

Mae gwaith samplu gan DCWW wedi arwain at leihad yng nghrynodiad ac amlder achosion o MCPA mewn dŵr mewn cymhariaeth â blynyddoedd blaenorol.

Meddai Chris Jones, Prif Weithredwr Dŵr Cymru:

“Hoffem ddiolch i bawb a gymerodd ran yn y treial a’i gefnogi.

“Mae lleihau’r lefelau hyn yn golygu y gallwn ddefnyddio llai o gemegau ac ynni i drin dŵr yfed.

“Dyma newyddion da i’n cwsmeriaid a’n hamgylchedd hardd. Mae’n hollbwysig i bob un ohonom wneud ein rhan.”

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.