Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Ymgynghoriad ar gynigion stocio eogiaid

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gwahodd sylwadau ar gynigion newydd am ei swyddogaeth yn y dyfodol gyda golwg ar fagu a stocio eogiaid yn afonydd Cymru.

Mae hyn yn dilyn adolygiad o’r gweithgareddau stocio eogiaid sydd gan y sefydliad ar hyn o bryd, a’i weithgareddau mewn pedair deorfa lle mae stociau newydd o bysgod yn cael eu magu.

Awgryma tystiolaeth wyddonol, er bod stocio yn gallu helpu i adfer poblogaethau mewn afonydd lle'r oedd eogiaid wedi darfod, nid yw’n effeithiol ar gyfer cynyddu stociau mewn poblogaethau gwyllt sy’n bodoli eisoes.

Awgryma tystiolaeth o astudiaethau gwyddonol fod cyfradd goroesi eogiaid ifanc sy’n cael eu magu mewn deorfeydd yn llawer is na physgod ifanc gwyllt, ac mewn rhai achosion, gall eu cyflwyno i afon o bosibl niweidio poblogaethau o eogiaid gwyllt sydd yno’n barod.

O ganlyniad, mae’r adolygiad yn argymell fod Cyfoeth Naturiol Cymru yn rhoi’r gorau i stocio eogiaid ac yn defnyddio’r arian a arbedir i helpu stociau eogiaid mewn ffordd fwy effeithiol.

Os bydd stocio yn dod i ben, argymhellir hefyd bod y deorfeydd a reolir gan Cyfoeth Naturiol Cymru ym Maerdy ger Corwen, Mawddach ger Dolgellau a Chlywedog ger Llanidloes, yn cau.

Fodd bynnag, mae’n awgrymu y dylai astudiaeth ystyried a ddylai’r ddeorfa yng Nghynrig, ger Aberhonddu gael ei thrawsnewid yn ganolfan ymchwil pysgodfeydd a dŵr croyw.

Byddai unrhyw arian fyddai’n cael ei godi drwy werthu’r deorfeydd hefyd yn cael ei ddefnyddio mewn ffyrdd eraill i wella pysgodfeydd yn yr ardaloedd oedd yn cael eu stocio yn flaenorol.  Gallai hyn gynnwys gwella cynefinoedd neu agor llwybrau mudo newydd.

Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn parhau i gynnal prosiectau pwysig i wella cynefinoedd ac ansawdd dŵr afonydd a llynnoedd, yn ogystal â chael gwared o’r rhwystrau i eogiaid mudol.

Meddai Ceri Davies, Cyfoeth Naturiol Cymru:

“Bwriad y cynigion hyn yw sicrhau ein bod yn defnyddio ein hadnoddau mor effeithiol ag sydd bosibl i helpu stociau pysgod. Rydym wedi gwneud llawer dros y blynyddoedd i wella ansawdd dŵr ac i ddod ag eogiaid yn ôl i’n hafonydd ac rydym eisiau gofalu bod gwaith yn parhau i gynnal poblogaeth iach o eogiaid yng Nghymru.

“Mae ein hafonydd yn rhan bwysig o’n hamgylchedd, ac yn darparu cynefinoedd hanfodol i bysgod a bywyd gwyllt arall yn ogystal â rhoi cyfleoedd inni fwynhau’r awyr agored drwy bysgota a gweithgareddau eraill sy’n gysylltiedig â dŵr.

“Fel sefydliad newydd, mae gennym gyfle i feddwl yn greadigol am y ffordd orau o gynnal stociau pysgod yn wyneb newid hinsawdd fel y gall ein hafonydd barhau i fod o fudd i fywyd gwyllt, i bobl ac i economi Cymru.”

Yn flaenorol mae’r gwaith o stocio eogiaid wedi cael ei wneud gan Cyfoeth Naturiol Cymru a’i bartneriaid i adfer poblogaethau a gafodd eu niweidio drwy ddatblygu cronfeydd a choredau, oedd yn eu rhwystro rhag cyrraedd ardaloedd magu.

Mae eogiaid yn bwysig o safbwynt diwylliant ac economi i Gymru, ond maent hefyd yn rhywogaeth a warchodir, ac mae rhai afonydd wedi eu dynodi fel Ardaloedd Cadwraeth Arbennig yn benodol oherwydd yr eogiaid gwyllt sydd yno.

Mae’r ymgynghoriad yn agored tan 27 Mai ac mae’n bosibl ei weld ar y dudalen hon.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.