Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Rhoi ymgyrch lanhau ar waith wrth i gannoedd o litrau o olew lygru afon

Mae swyddogion o Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) wedi lansio ymchwiliad ac ymgyrch lanhau ar ôl i 300-400 litr o olew ollwng i Afon Berem ym Mhontyberem y penwythnos hwn.

Cafodd ffynhonnell y llygredd ei holrhain i danc olew gwresogi mewn cartref gerllaw ar Heol Mynachlog, lle credir bod fandaliaeth wedi peri i’r olew ollwng.

Mae Heddlu Dyfed Powys wedi cychwyn eu hymchwiliad eu hunain i’r fandaliaeth honedig, ac maent yn apelio ar dystion neu bwy bynnag sydd â gwybodaeth am y digwyddiad i’w ffonio ar 101, neu fel arall ffonio ‘Taclo’r Tacle’ yn ddienw ar 0800 555111.

Yn awr, mae CNC yn gweithio’n agos â Chyngor Sir Gâr, Heddlu Dyfed Powys, Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru i reoli effaith y digwyddiad ar yr amgylchedd, ar drigolion yr ardal ac ar berchnogion y tŷ.

Meddai Jon Willington, sy’n arwain yr ymchwiliad ar ran CNC:

“Ein prif nod ar hyn o bryd yw ceisio darganfod beth a ddigwyddodd, a rhwystro mwy o olew rhag mynd i’r afon. Yn nes ymlaen heddiw bydd contractwyr arbenigol yn ymweld â’r safle i asesu pa gamau eraill y gellir eu cymryd.

“Erbyn heddiw, dim ond rhywfaint bach o lewyrch sydd ar yr afon, ac mae’r arogl bron iawn wedi diflannu. Dydy’r olew ddim yn ddymunol, ond dydyn ni ddim yn disgwyl iddo achosi niwed parhaol i’r amgylchedd.

“Hefyd, rydym yn gweithio gyda’r awdurdod lleol a’r heddlu i gynorthwyo perchnogion y tŷ. Pâr oedrannus ydyn nhw, ac maen nhw wedi cael eu dychryn gan y digwyddiad, felly rydym yn gwneud yn siŵr eu bod yn cael eu cadw’n ddiogel ac yn gynnes yn ystod y cyfnod anodd hwn.”

Arweiniodd y digwyddiad hwn yn hwyr nos Sadwrn (17/01/2015) at lewyrch ar wyneb y dŵr ar hyd 1.5 cilometr a mwy o’r afon. Yn ôl asesiad gan un o swyddogion CNC, ni ddisgwylir i’r ddamwain gael effaith ddifrifol ar ansawdd y dŵr nac ar fywyd gwyllt yr ardal, ac nid yw’r olew wedi mynd i Afon Gwendraeth.

Y brif effaith dros y penwythnos oedd yr arogl cryf a effeithiodd ar y gymuned leol, ond mae hwnnw bellach wedi lleihau’n sylweddol.

Meddai Huw Brunt, Ymgynghorydd Diogelu Iechyd y Cyhoedd yn Iechyd Cyhoeddus Cymru:

“O gofio bod y ddamwain wedi digwydd yn yr awyr agored, a bod y llygredd wedi gwasgaru a gwanhau yn y dŵr, go brin y bydd y digwyddiad yn debygol o effeithio ar iechyd y cyhoedd. Efallai y bydd arogl i’w glywed yn yr ardal yn sgil y ddamwain, ond dichon y bydd yn is na’r lefel a allai beri pryderon iechyd.

“Gall dod i gysylltiad â’r math hwn o olew gwresogi, neu anadlu ei fygdarthau, arwain at rai problemau iechyd, gan gynnwys llid yn y llygaid, llid ar y croen, problemau anadlu a syrthni. Rydym yn cynghori pobl i fod yn wyliadwrus o unrhyw aroglau neu broblemau iechyd.”

Meddai Robin Staines, Pennaeth Diogelu’r Cyhoedd a Thai yng Nghyngor Sir Gâr:

“Byddwn yn parhau i weithio gyda’n partneriaid i asesu lefel y llygredd ac ymateb yn briodol.”

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.