Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy ddal ati i bori neu drwy glicio, “Parhau” byddwch yn cytuno i storio cwcis parti cyntaf a thrydydd partïon ar eich dyfais i wella’r broses o lywio’r safle, dadansoddi’r defnydd o’r safle, a chynorthwyo yn ein hymdrechion marchnata. Polisi cwcis.

Chwilio Cymru benbaladr o’r awyr am goed llarwydd heintiedig

Mae arbenigwyr Cyfoeth Naturiol Cymru’n olrhain ymlediad haint sy’n effeithio ar goed llarwydd, trwy gynnal arolygon hofrenyddol o goedwigoedd cyhoeddus a phreifat ledled Cymru.

Awgryma canlyniadau dechreuol arolwg yn gynharach y mis hwn y gall nad yw’r haint (Phytophthora ramorum) wedi ymledu cyn ehanged ag ym mlynyddoedd blaenorol.

Canfuwyd deg safle newydd o ryw 40 hectar (tua 40,000 o goed) o goedwig sy’n teilyngu rhagor o ymchwil.

Hynny mewn cymhariaeth â chanlyniadau 2013, a ganfu fod y clefyd, sy’n heintus dros ben ac yn lladd coed llarwydd, wedi ymledu dros ragor na 3,000 hectar, sef tua 3 miliwn o goed.

Gallasai ymlediad sydyn yr haint fod yn un o ganlyniadau haf neilltuol wlyb 2012, a greodd amgylchiadau delfrydol ar gyfer ymlediad y sborau a heintio coed newydd.

Gallai canfod nad yw’r haint wedi ymledu llawn cymaint fod yn ganlyniad haf sychach y llynedd.

Arolygon o’r awyr yw modd gorau gweld mannau heintiedig newydd, wrth i’r llarwydd flaguro a magu dail yn y gwanwyn.

Dyma ran gyntaf proses canfod mannau heintiedig newydd. Canlynir hyn gan ragor o waith arolygu a samplo yn y maes, er mwyn cadarnhau presenoldeb yr haint.

Tan strategaeth Llywodraeth Cymru ar gyfer mynd i’r afael â’r haint, targedir mannau heintiedig newydd yn gyflym er mwyn ceisio arafu’r ymlediad.

Mae hynny, fel arfer, yn golygu cwympo; ond yn rhai ardaloedd, mae cyfoeth Naturiol Cymru’n arbrofi â thriniaeth chwistrelliad ager sy’n lladd y coed, er mwyn atal cynhyrchu’r sborau sy’n lledu’r haint.

Ers canfod yr haint gyntaf yng Nghymru yn 2010, mae rhagor na 6,000 hectar (14,500 erw) o goetir wedi’u heintio, sef tua 6 miliwn o goed.

Mae rhagor na 2 filiwn o larwydd ystâd coetir Llywodraeth Cymru wedi’u cwympo hyd yn hyn, gyda rhagor o waith ar y gweill yn rhannau o Goed Cwm-carn.    

Cyhoeddodd CNC yn ddiweddar y bydd Ffordd Coed Cwm-carn yn  y de yn cau yn ddiweddarach eleni, gan y bydd angen cwympo tua 160,000 o goed llarwydd heintiedig.  

Yr ydys yn ailblannu â rhywogaethau gwahanol, mwy amrywiol, fel deri, pisgwydd a cherddin brodorol, yn ogystal â phren rhwyddach ei werthu, fel pefrwydd.

Bydd hyn o gymorth i greu coedwigoedd mwy deniadol i bobl ymweld â nhw, a mwy galluog i wrthsefyll heintiau a newid yn yr hinsawdd.

O’r 3.4 miliwn coeden a blannwyd gan Cyfoeth Naturiol Cymru yn y 18 mis diwethaf, bydd 750,000 ohonynt yn lle’r rhai a gwympwyd oherwydd yr haint.

Anelir yr ailblannu at ardaloedd lle bydd o’r budd mwyaf i bobl, yr amgylchedd a’r economi.

Dywedodd Ceri Davies o Cyfoeth Naturiol Cymru:

“Mae’r arwyddion yn galonogol, o gymharu â’r hyn a ganfuom y llynedd: ond gallai rhagor o goed ddangos arwyddion yr haint wrth iddynt fagu dail yn ddiweddarach yn y flwyddyn.  

“Mae’r holl waith rydym yn ei wneud, o’r arolygu ar y cwympo a’r ailblannu, yn amcanu arafu ymlediad yr haint hwn yn ein coed llarwydd.

“Yn anffodus, bydd y coed hynny sydd wedi’u heintio yn marw neu’n cael eu cwympo, ond rydym yn achub y cyfle hwn i greu coedwigoedd gwell a chadarnach ar gyfer y dyfodol.”

Gall pobl ganfod beth y gallant ei wneud i reoli ymlediad heintiau ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru.

Mae hynny’n cynnwys cadw at lwybrau coedwigoedd, cadw cŵn ar dennyn, a glanhau pob pridd, deilen a thamaid o blanhigyn oddi ar esgidiau a dillad ar ddiwedd eich ymweliad.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.