Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Image of a copper butterfly at Newborough

Y mis hwn, Graham Williams, Uwch-reolwr Gwarchodfeydd Niwbwrch yw awdur y blog...

Gyda mwy na 70 o Warchodfeydd Natur Cenedlaethol yng Nghymru, mae pob un ohonom o fewn ychydig filltiroedd o le arbennig lle y gellir darganfod natur.

Mae ein cydweithwyr sy’n gofalu am y Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol wedi dod ynghyd i ysgrifennu blog, gyda’r bwriad o roi newyddion diweddaraf a helyntion gwahanol safle ichi bob mis.

Wrth i ni deimlo gwres yr haul ar ein cefnau, mae bywyd gwyllt y gwanwyn yn dod yn fyw. 

Mae’r trawsnewidiad hwn o’r byd naturiol yn un o uchafbwyntiau’r flwyddyn.

Un o hoff ddyfodiadau’r gwanwyn a’r haf yw’r glöynnod byw. Gellir darganfod glöynnod byw ar amrywiaeth o gynefinoedd ar draws y wlad. Fel pryfed peillio eraill, maen nhw’n chwarae rôl allweddol yn cynnal  tirweddau fferm a lled-naturiol Cymru.

Mae gan Niwbwrch amrywiaeth eang o löynnod byw.

Gwyn blaen oren yw un o’r rhywogaethau cyntaf o’r glöyn byw i ddod i’r amlwg yn y gwanwyn. Mae gwryw a benyw'r rhywogaeth hon yn wahanol iawn, gyda’r gwryw â blaen oren lliwgar, sy’n gyfrifol am yr enw. Mae’r fenyw yn debyg i wyn gwythïen werdd neu wyn bach gyda smotyn du nodweddiadol ar yr adain flaen uchaf. Mae’r fenyw yn dodwy un wy ar flodyn llefrith, planhigyn cyffredin sy’n tyfu yn y llaciau twyni llaith a llennyrch y coetir.

Mae’r twyn eang a glaswelltir y ddôl ar gwningar Niwbwrch yn gartref i löynnod byw, megis gweirlöyn y ddôl, copor bach, glesyn cyffredin a’r fritheg berlog fach. Mae’r gwibiwr llwyd tebyg i wyfyn, sy’n byw ar ymyl yr arfordir, i’w weld yn rheolaidd yn Niwbwrch, yn ogystal â’r gweirlöyn llwyd, wedi’i guddliwio’n dda ond yn weladwy diolch i’w arfer o ogwyddo’i adenydd tuag at yr haul er mwyn rheoleiddio’i dymheredd.

Image of a dingy skipper at Newborough

Un o’r glöynnod byw mwyaf cyffredin yn y goedwig yw’r gweirlöyn brych.

Mae gwyfynod a glöynnod byw hefyd yn darparu digonedd o lindys hanfodol ar gyfer cywion yr adar sy’n nythu, fel corhedyddion y waun, ehedyddion, clochdariaid y cerrig a’r teloriaid penddu.

Yn Niwbwrch, rydym yn gweithio’n galed i reoli cynefinoedd ar gyfer glöynnod byw a phryfed peillio eraill. Mae pori eang ar gynefinoedd twyni yn cynnal glastir cyfoethog o blanhigion bwydo lindys, glaswellt twmpathog a ffynonellau neithdar.

Mae llennyrch a rhodfeydd yn rhan bwysig iawn o unrhyw goetir neu goedwig, ac yn un o’r cynefinoedd cyfoethocaf yn y coetir i bryfed, blodau gwyllt ac adar sy’n nythu ar lawr.

Ymweld â Niwbwrch

Mae gan Goedwig a Gwarchodfa Natur Genedlaethol Niwbwrch sawl llwybr cerdded wedi’u cyfeirbwyntio i helpu ymwelwyr i archwilio. Mae’r holl wybodaeth sydd ei angen arnoch i’w weld ar ein gwefan.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.