Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Duncan Ludlow,  Uwch-reolwr Gwarchodfeydd

Gyda mwy na 70 Gwarchodfa Natur Genedlaethol (GNG) yng Nghymru, rydym i gyd ond rhyw ychydig filltiroedd i fwrdd o fan arbennig lle gallwn ddarganfod natur.

Mae’n cydweithwyr yn y Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol wedi dod at ei gilydd i ysgrifennu blog gan ddod â’r newyddion a’r digwyddiadau diweddaraf i chi o wahanol safle bob mis.

Cofiwch fod rhwydd hynt i chi rannu’r blog bob mis a helpu i ledaenu’r gair!

Y cyntaf  yw Duncan Ludlow, Uwch-reolwr Gwarchodfeydd, GNG Cwningar Merthyr Mawr …

Mae fy ngwaith fel Uwch-reolwr Gwarchodfeydd yn golygu gweithio ar amrywiaeth eang o brosiectau cadwraeth, ond mae dau brosiect yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Cwningar Merthyr Mawr wedi rhoi boddhad mawr i mi wrth eu rheoli.

Adfer y Twyni

Ar hyn o bryd, ychydig iawn o dywod moel sydd ar y twyni ym Merthyr Mawr.  Gwelir hyn nid yn unig ar dwyni Cymru ond ar draws Ewrop gyfan. 

Mae tywod moel yn gynefin pwysig i sawl math o bryfed, ffyngau a rhywogaethau o blanhigion arloesol.

Roedd y gwaith ymarferol ar y prosiect yn golygu torri cafnau mawr yn y twyni blaen ac ail-broffilio’r twyni fel bod y tywod a’r gwynt yn cael eu sianelu tua’r mewndir.

Cyflawnwyd y gwaith hwn dros gyfnod o 3 blynedd yn ystod gaeafau 2011/12 - 2014/15.

Adfer y twyni Merthyr Mawr

Y gaeaf hwn oedd y flwyddyn gyntaf i’r gwaith gorffenedig gael ei roi ar brawf, ac felly gyda chryn nerfusrwydd y gwyliais stormydd mynych y gaeaf yn chwythu’r tywod moel ac yn cerfio’r twyni.

Fodd bynnag, doedd dim sail i fy ofnau gan fod y canlyniadau cychwynnol yn dangos bod y gwaith wedi bod yn llwyddiannus.

Mae’r gwaith o ail-broffilio’r twyni wedi cael yr effaith a ddymunwyd ac mae cynefin y tywod moel yn ehangu.

Ym mis Hydref cefais wahoddiad i fynychu cyngres ryngwladol a gynhaliwyd yn yr Iseldiroedd, Dynamic Dunes 2015.

Yn ystod y gynhadledd, rhoddais gyflwyniad am y gwaith arloesol a wnaed o adfer y twyni ar Warchodfa Natur Genedlaethol Cwningar Merthyr Mawr, Cwningar Niwbwrch a Chynffig

Cawsom hefyd gyfle i ymweld â’r gwaith trawiadol a wnaed ar adfer twyni ar sawl safle twyni tywod yn yr Iseldiroedd.

Bydd gweithio gyda’n cydweithwyr cadwraeth mewn sefydliadau eraill a dysgu oddi wrthynt yn ein helpu ni i reoli ein Gwarchodfeydd NC a chreu amgylchedd iachach a mwy gwydn i’r dyfodol.

Helygen y MôrHelygen y Mor Merthyr Mawr

Roedd gaeaf 2015/16 yn 20fed blwyddyn o waith rheoli Helygen y Môr yn GNG Cwningar Merthyr Mawr.

Cyflwynwyd helygen y môr i Ferthyr Mawr yng nghanol y 19eg Ganrif, i helpu i sefydlogi’r twyni pan oedd gormod o dywod moel yn chwyrlio o gwmpas.

Yn anffodus, mae Helygen y Môr wedi gwneud ei waith yn rhy dda.

Gall helygen y môr ledaenu’n gyflym yn yr amodau cywir gan fygu’r llystyfiant sydd yno wrth wneud hynny. O ganlyniad, roedd ardaloedd pwysig o rywogaethau, llaciau twyni cyfoethog (pantiau gwlyb) a glaswelltir ar y twyni yn cael eu colli.

Pan gychwynnodd Cyngor Cefn Gwlad Cymru (CCGC) ar y gwaith yn 1995 roedd helyg y môr yn gorchuddio tua 80 hectar allan o 340h o dwyni.

Bellach, mae’r prosiect wedi cael gwared â mwy na 60h o helyg y môr.

Mae rhywfaint o Helyg y Môr yn dal ar ôl, bydd rhywfaint ohono’n cael ei waredu ond caiff clystyrau eraill eu troi yn brysgwydd a choetir.

20 mlynedd yn gweithio ar Arfordir Treftadaeth Morgannwg

Mae 2016 hefyd yn nodi fy 20fed blwyddyn o weithio ar y darn ysblennydd hwn o forlin.

Wedi fy magu yng Nghanolbarth Lloegr, doedd gweithio ar yr arfordir ddim ar frig fy rhestr swyddi i’r dyfodol!

Rwy’n cofio’n glir pan oeddwn yn fyfyriwr, ar ôl un daith maes oer a gwlyb gyda’r Brifysgol i Gwningar Niwbwrch, yn datgan na fyddwn byth eisiau gweithio yng Nghymru nac mewn gwarchodfa natur twyni tywod!

Dechreuais weithio am y tro cyntaf fel Parcmon i Arfordir Treftadaeth Morgannwg yn 1996 cyn symud at CCGC yn 2000 i weithio ar Gwningar Merthyr Mawr.

20 mlynedd yn ddiweddarach, rwy’n sylweddoli pa mor lwcus rwyf wedi bod, a bod y dyddiau oer a gwyntog yn ychwanegu rhyw harddwch arbennig i’r arfordir.

Gellir dod o hyd i fwy o wybodaeth am ymweld â Merthyr Mawr.

Gallwch gael y diweddaraf am yr hyn sy’n digwydd ym Merthyr Mawr trwy ein tudalen Facebook  - Gwarchodfa Natur Genedlaethol Merthyr Mawr.

Merthyr Mawr

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.