Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy ddal ati i bori neu drwy glicio, “Parhau” byddwch yn cytuno i storio cwcis parti cyntaf a thrydydd partïon ar eich dyfais i wella’r broses o lywio’r safle, dadansoddi’r defnydd o’r safle, a chynorthwyo yn ein hymdrechion marchnata. Polisi cwcis.

Cadwraeth yn agos i galon Cyfoeth Naturiol Cymru

red squirrel on a tree

Blog yn seiliedig ar erthygl Sarah Wood, Pennaeth Bioamrywiaeth CNC yn y Western Mail 24 Mai 2016

Pan welaf bobl yn dweud nad yw CNC yn poeni am warchod natur, mae'n brifo. Mae'n brifo, oherwydd nid yw hynny'n wir.

Mae amddiffyn a gofalu am ein hamgylchedd naturiol yn ganolog i'r hyn yr ydym yn ei wneud yn CNC. A dyna yw'r rheswm hefyd pam mae nifer ohonom yn gweithio i CNC. Mae amddiffyn, gwella a chyfoethogi ein hamgylchedd yn un o'r rhesymau pam mae llawer ohonom yn codi o'r gwely yn y bore. 

Rydym yn gwarchod, yn cyfoethogi, yn creu er mwyn darparu amgylchedd iachach a chadarnach i rywogaethau a chynefinoedd Cymru, oherwydd bod ein lles, a lles cenedlaethau'r dyfodol yn dibynnu ar hyn. 

Gwyddom er gwaethaf degawdau o waith da i ddiogelu'r amgylchedd, bod llawer o'n planhigion a'n bywyd gwyllt yn parhau i ddirywio. Felly ydym, rydym yn rhoi cynnig ar ymdriniaeth wahanol, yn gwneud pethau'n wahanol i'r ffordd yr ydym wedi gweithio yn y gorffennol - oherwydd rydym wedi gorfod derbyn nad oedd yr hen ffordd yn gweithio bob amser. Nid oedd yr ymdriniaeth ddiogelu amgylcheddol traddodiadol yn mynd â ni'n ddigon pell 

Ond nid ydym yn taflu'r llo a chadw'r brych – rydym yn adeiladu ar y sgiliau, y wybodaeth a'r profiad y mae CNC a chyrff rhagflaenol wedi buddsoddi ynddynt, a'u meithrin, dros lawer o flynyddoedd.  

Yr allwedd i'n hymdriniaeth newydd yw'r ffaith ein bod ni'n edrych ar y darlun cyflawn, integreiddio ymrwymiadau a gwelliannau bioamrywiaeth i'n holl waith. Deall yr effaith y mae ein gwaith yn ei chael ar yr ecosystem gyfan - ac edrych ar greu buddion lluosog yn ein holl waith. Rydym yn gwneud hyn i sicrhau bod yr adnoddau naturiol yr ydym yma i'w diogelu - yr aer, y tir a'r dyfroedd - yn gweithio mor galed â phosibl i gynnig cartref i fywyd gwyllt cyfoethog, amrywiol a gwerthfawr sydd gennym yng Nghymru. Ac i sicrhau y gallant barhau i wneud hynny yn y dyfodol. 

Mae'n ddyddiau cynnar ac rydym yn dysgu drwy'r amser. Rydym yn addasu ein ffyrdd o weithio, yn hyfforddi ein staff, yn newid ein prosesau a'n gweithredu deddfwriaeth newydd. A rhaid i ni wneud hyn o fewn sefyllfa ariannol heriol 

Ond mae ein staff yn pryderu i'r byw am yr hyn maen nhw'n ei wneud - ac mae CNC yn gwbl ymrwymedig i greu dyfodol gwell i Gymru trwy reoli'r amgylchedd ac adnoddau naturiol yn gynaliadwy. 

Edrych ar y darlun ehangach 

Er gwaethaf pwysau ar ein hadnoddau naturiol ac ariannol, rydym eisoes wedi cyflwyno prosiectau sy'n adlewyrchu'r ffordd newydd hon o weithio, prosiectau sydd o fudd i'r amgylchedd, y gymdeithas a'r economi. Dyma dair enghraifft yn unig: 

  • Roeddem yn gwybod bod tua 760 eiddo wrth risg o lifogydd ym Mhwllheli, a thrwy ystyried y darlun ehangach rydym wedi adfer cynefin gwlypdir ac wedi ailsefydlu'r cysylltiadau rhwng dŵr ffynnon a chorstir. Mae ardaloedd diraddedig o fawn wedi'u hadfer ac mae bellach yn llawn bywyd gwyllt, gan gynnwys tegeirian y gors culddail a'r pry lleidr cacynaidd. Ar ben hynny, gan fod dŵr yn cael ei gadw yn y ddaear am hyd at wythnos, mae hefyd yn draenio yn araf gan ostwng risg o lifogydd i lawr yr afon i bobl Pwllheli
  • Trwy fynd i'r afael â llygredd o hen fwynglawdd metel yng Ngheredigion, rydym wedi atal hyd at 15 tunnell o fetelau gwenwynig rhag ymuno â nentydd a llygru Afon Ystwyth bob blwyddyn. Ond nid dim ond ansawdd dŵr a bywyd yr afon a fydd yn elwa - mae'r tirlun yn Frongoch eisoes yn troi'n wyrddach wrth i ni weld mwsoglau a chennau prin nad ydynt wedi'u gweld yno ers degawdau
  • Roedd y Goedwig yn ucheldiroedd Ceredigion wedi'i blannu unwaith â choed Sbriwsen Sitka. Rydym wedi torri'r pren a'i werthu ac rydym yn ailblannu coedwig wlyb newydd ynghyd â llanw draeniau er mwyn codi'r lefel trwythiad. Mae'r ail-wlychu yn diogelu'r carbon sydd wedi'i storio yn y mawn ac yn storio dŵr a all ostwng effeithiau sychder yn ystod cyfnodau sych yr haf. Bydd y newidiadau hyn yn creu cynefinoedd a all gefnogi llawer o rywogaethau sy'n dirwyo - gan gynnwys adar megis cudyll bach, troellwr mawr a chroesbig. Yn gweithio gydag Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru, rydym wedi creu nifer o byllau sydd bellach yn cael eu defnyddio gan lygod pengrwn y dŵr 

Gwneud rhai dewisiadau anodd 

Mae'r pwysau ar gyllidebau'r sector cyhoeddus a'n hadnoddau ariannol yn golygu ein bod ni'n gorfod gwneud rhai penderfyniadau anodd iawn ar ble'r ydym yn canolbwyntio ein hymdrechion.  

Do, mae'n bosibl eich bod chi wedi darllen bod CNC wedi gorfod ailystyried ei gefnogaeth sylweddol dros gynhyrchu Natur Cymru. Dyma un o'r penderfyniadau anodd hynny. Ond ar ôl 15 mlynedd o gefnogaeth o bwrs y wlad, gobeithiwn fod digon o bobl sydd wedi darllen, mwynhau a gwerthfawrogi ei gynnwys i sicrhau ei hyfywdra i'r dyfodol ac rydym wedi bod yn gweithio gyda Bwrdd y cylchgrawn i helpu i ddatblygu'r model newydd hwn. 

Bioamrywiaeth – cyfrifoldeb i bawb 

Rwy'n falch o'r cynnydd rydym yn ei wneud wrth brif ffrydio gwelliannau bioamrywiaeth ar draws y sefydliad. Mae gennym lawer i'w wneud o hyd ond rwyf eisiau i bob aelod o staff deimlo eu bod yn gwneud cyfraniad gwerthfawr. Gwyddom pan fydd natur ar ei orau, mae'r gymuned gyfan yn ffynnu. Gwyddom hefyd os byddwn ni'n gofalu am natur, bydd yr amgylchedd yn parhau i gynnal ein cymunedau a'r economi.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.