Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Canllaw newydd ar wella mynediad i bawb

Cerdded i'r teulu

Creu mwy o fannau hygyrch ar gyfer mwy o bobl.

Mae helpu pobl i fyw bywydau mwy iach a chyflawn yn un o gonglfeini ein gwaith, fel y nodir yn ein dogfen a gyhoeddwyd yn ddiweddar Amcanion Lles.

Er mwyn gwneud hyn yn ymarferol i amrediad eang o’n cwsmeriaid ac ar gyfer pobl Cymru, rydym wedi datblygu canllaw newydd ar gyfer rheolwyr tir ar egwyddorion mynediad lleiaf rhwystrol i’r awyr agored.

Trwy Bob Dull Rhesymol: Mynediad Lleiaf Rhwystrol i’r Awyr Agored

Mae Trwy Bob Dull Rhesymol: Mynediad Lleiaf Rhwystrol i’r Awyr Agored wedi ei ddatblygu i ymroi ymhellach i sicrhau bod mynediad i gefn gwlad a gwagleoedd agored ar gael i bobl o bob oed, sefyllfa a chefndir fel ei gilydd.

Y nod yw darparu dull realistig, ymarferol ac effeithiol o fynd ati i wneud gwelliannau gan greu mwy o fannau hygyrch ar gyfer mwy o bobl.

Mae’r canllaw yn edrych ar sut i wneud llwybrau, safleoedd, cyfleusterau a gwybodaeth berthnasol yn fwy hygyrch a chynhwysol ac ar sut i wella’r profiad mewn mannau sydd eisoes yn hygyrch.

Mae’n defnyddio’r ‘Gadwyn Fynediad’ i ganolbwyntio ar fynediad fel cyfres o ddigwyddiadau sy’n cychwyn, er enghraifft, yn y cartref, lle mae’r penderfyniad i ymweld â safle neu lwybr yn medru cael ei wneud, a lle mae’r cwsmer yn dychwelyd iddo yn dilyn profi’r awyr agored.

Drwy ddarparu fframwaith ar gyfer gwella mynediad, mae’r canllaw yn annog rheolwyr tir i adnabod y safonau a’r dulliau sydd fwyaf addas ar gyfer sefyllfa benodol.

Yn ogystal ag amlygu’r egwyddorion ar gyfer mynediad cynhwysol i’r awyr agored, mae’r canllaw yn cynnwys atodiadau defnyddiol megis safonau mynediad ar gyfer safleoedd gwahanol, dolenni ar gyfer deddfwriaeth a mudiadau perthnasol a chanllaw ar gynnal archwiliad o lwybrau a chynllunio gweithredol.

Dywed Sam Carpenter, arweinydd cydraddoldeb ac amrywiaeth gyda Cyfoeth Naturiol Cymru:

“Mae gwagleoedd agored yn nodweddion canolog o fywyd cymunedol drwy Gymru. Dyma lle mae bywyd cyhoeddus yn digwydd, a lle mae pobl yn medru dod i gyswllt gyda’r byd naturiol a gyda’i gilydd. Rydym yn gwybod nad yw manteision yr awyr agored ar gael i bawb fel ei gilydd.

“Rydym yn gwybod bod pobl ag amhariadau a phobl hŷn yn benodol yn cael eu heffeithio gan rwystrau ffisegol i fynediad, tra bod rhwystrau seico-gymdeithasol megis gofid am ddiogelwch personol ac ansicrwydd am deimlo wedi eu croesawu yn aml yn cael eu hadrodd gan ymwelwyr trawsrywiol, menywod, grwpiau lleiafrifol e.e. pobl ddu, asiaidd ac ethnig.”

Ychwanegodd Jane Stoneham o’r Sensory Trust:

“Mae’r canllaw yma wedi ei gynllunio i’ch cynorthwyo i adnabod y rhwystrau sydd yn rhwystro neu’n anghymell pobl rhag ymweld â’ch safleoedd, a sut i’w tynnu neu eu hosgoi, yn aml drwy newid mewn arferion cynllunio a rheoli.”

Cefndir comisiynu’r canllaw  

Rhai misoedd yn ôl mi wnaeth cydweithwyr a oedd yn rheoli rhai o’n prif safleoedd i ymwelwyr weithio gydag Ymgynghoriaeth Phil Chambers i ddarganfod pa mor gynhwysol yw ein safleoedd i sicrhau mynediad i bawb i fwynhau’r cyfleoedd y maent yn eu cynnig.

Mae Asesiad Cydraddoldeb ac Amrywiaeth y safleoedd yma wedi eu cynllunio i ddangos a yw pobl sy’n cael eu hadnabod fel pobl a ‘nodweddion gwarchodedig’ o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 yn derbyn gwasanaethau a chyfleoedd cyfartal.

Roedd un o brif argymhellion yr adroddiad yn ymwneud â’r wybodaeth a’r canllawiau yr ydym yn ei ddarparu i staff i sicrhau ein bod yn ystyried yr holl nodweddion gwarchodedig yn y safleoedd yr ydym yn eu rheoli.

Comisiynodd Bwrdd Prosiect, a oedd yn cynnwys aelodau o’r tîm Hamdden, Iechyd ac Addysg a’n harweinydd Cydraddoldeb, yr Ymddiriedolaeth Synhwyraidd i ddatblygu ‘Ym mhob modd rhesymol - Mynediad Lleiaf Rhwystrol i’r Awyr Agored’.

Gallwch ddysgu mwy ynghylch yr Asesiad Cydraddoldeb ac Amrywiaeth yn fy mlog blaenorol

Egwyddor mynediad lleiaf rhwystrol

Un o brif gysyniadau’r canllaw yw sicrhau ystyriaeth o’r egwyddor ‘mynediad lleiaf rhwystrol’ wrth gynllunio mynediad yn yr awyr agored. Mae hyn yn golygu, er enghraifft, lle y dylai rhwystrau posibl gael eu tynnu. Os gellid creu bwlch yn y ffin, dyma’r sefyllfa ddelfrydol. Os nad ydi hyn yn bosibl, y nod yw creu clwyd, a dim ond os nad yw hynny yn ymarferol, rhowch gamfa.

Ond mae gwneud mynediad mor hygyrch a chynhwysol a phosibl yn ymwneud â mwy na’r nodweddion ffisegol ar y tir; mae’n ymwneud â’r hyn sy’n dylanwadu ar benderfyniad pobl i ymweld, gwybodaeth y maent yn ei dderbyn, a’u profiad o’r safle o fod yno. Mae’n bosib bod gan rai safleoedd lwybrau mynediad hawdd, ond bod rhai pobl yn teimlo nad ydynt yn medru dod i wybod am y cyfleodd yma a bod dolenni gwybodaeth a chyfathrebu yn rhwystrau i fynediad ynddynt eu hunain. Mae’n bosib bod eraill yn gweld nad yw llwybrau sydd wedi eu creu i sicrhau mynediad hawdd i bobl sy’n llai abl yn gorfforol yn hawdd o gwbl iddyn nhw. Er enghraifft, mae’n bosib bod gan bobl sy’n rhannol ddall anghenion gwahanol.

Rhannu’r canllaw arfer da yma

Rydym yn edrych ymlaen at rannu’r canllaw yma yn fewnol ac yn allanol gyda’n partneriaid yn yr awdurdodau lleol ac yn y sector gwirfoddol.

Rydym wedi gosod cyfnod adolygu o flwyddyn ar y canllaw er mwyn rhoi cyfle i bobl roi adborth wrth iddynt ei ddefnyddio. Felly rhowch wybod i ni os oes gennych unrhyw awgrymiadau i wneud y canllaw mor ddefnyddiol â phosib.

Dywedodd Charlotte Barnett, ymgynghorydd canllaw:

“Wedi ei ysgrifennu mewn Saesneg a Chymraeg clir, hawdd ei ddeall, rydym yn gobeithio y bydd y ddogfen hon yn gosod esiampl o arfer dda o safbwynt drafftio canllaw.”

Am fwy o wybodaeth

 Os oes gennych unrhyw gwestiwn, cysylltwch â’r tîm Hamdden, Iechyd ac Addysg recreationhealth.wellbeing@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk

Lawrlwythiadau dogfennau cysylltiedig

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.