Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i bori'r wefan rydych yn cytuno â'n defnydd ni o gwcis. Er mwyn cael rhagor o fanylion am gwcis a sut i'w rheoli, gweler ein polisi cwcis.

Diwrnod Coedwigoedd Rhyngwladol

Cwm Rhaeadr Forest towards Mynydd Du in the Brecon Beacons

Er mwyn nodi diwrnod coedwigoedd cenedlaethol, bydd y coedwigwr Greg Jones o'r Trallwng yn siarad am sut y mae coedwigwyr Cyfoeth Naturiol Cymru yn rheoli Ystâd Coedwig Llywodraeth Cymru.

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) yn rheoli 126,000ha o goedwigoedd a choetiroedd ar draws Cymru ar ran Llywodraeth Cymru - mae hynny'n 6% o gyfanswm tir y wlad - a thua 40% o adnodd coedwigoedd Cymru, sy'n golygu mai ni yw'r rheolwr tir mwyaf yng Nghymru.

Wrth reoli'r coetiroedd cyhoeddus hyn, anelwn at gydbwyso anghenion y bobl, yr amgylchedd a'r economi coedwigoedd yng Nghymru.

Edrych yn ôl

Rhwng 7,000 a 5,000 o flynyddoedd yn ôl, roedd y rhan fwyaf o Brydain Fawr wedi'i gorchuddio â choedwigoedd o waelod dyffrynnoedd afonydd i gopaon a llechweddau mynyddoedd. Gwnaed gwaith sylweddol i glirio'r coedwigoedd rhwng 5000 a 6000 o flynyddoedd yn ôl ac mae'n debyg nad oes unrhyw goedwigoedd gwreiddiol, y cyfeirir atynt yn aml yn ‘Coedwig’, ar ôl yn y DU. 

Sefydlwyd coedwigoedd, fel y maen nhw'n cael eu hadnabod heddiw, ar dir nad oedd yn cael ei ystyried gwerth ei ffermio yng nghanol yr 20fed ganrif. Gwnaed hyn mewn ymdrech i gynyddu gorchudd coedwigoedd ac mewn ymgais i wneud iawn oherwydd bod y DU yn gorfod mewnforio'r rhan fwyaf o'i bren yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf a'r Ail Ryfel Byd.

Arweiniodd hyn at y coedwigoedd sefydledig yr ydym yn eu rheoli heddiw sy'n cyflwyno ystod sylweddol o fuddion ar wahân i gynhyrchu pren cynaliadwy megis rheoli dŵr, gwarchod rhywogaethau a bioamrywiaeth. 

Rheoli Coedwigoedd

Mae'r rhan fwyaf o'n coedwigoedd yn cael eu rheoli o dan system a elwir yn ‘llwyrgwympo - ailstocio’, trwy wneud hyn mae coed yn cael eu clirio o ardal ddynodedig o goedwig a elwir yn ‘llannerch’ ar sail disodli coed sydd wedi'u cwympo gyda phlanhigion coedwig 1 neu 2 oed. 

Rydym hefyd yn rheoli coedwigoedd Cymru gan ddefnyddio rheolaeth Coedwig Gorchudd Parhaus, dyma ble y mae clystyrau o goed yn cael eu teneuo yn barhaus i'w tyfu gan ddefnyddio coed wedi'u hatgynhyrchu yn naturiol yn bennaf.

Mae'r holl goedwigoedd yng Nghymru yn cael eu rheoli at amcanion aml-ddiben, ac mae eu cydbwysedd wedi'i seilio'n bennaf ar eu lleoliad ac nid pren yw prif amcan y rheoli bob amser.

Er enghraifft, mae llawer o goedwigoedd conwydd ucheldir ar draws Ystâd Coedwigoedd Llywodraeth Cymru yn cael eu rheoli'n bennaf i gynhyrchu pren ond nid yw hyn yn negyddu amcanion allweddol eraill megis rheoli treftadaeth a chadwraeth.

Coedwriaeth yw'r gelfyddyd a'r wyddor o reoli sefydlu, twf, cyfansoddiad, ac ansawdd llystyfiant y goedwig ar gyfer ystod lawn o amcanion adnoddau'r goedwig.

Mae'n offeryn hanfodol wrth reoli coedwigoedd ac i'n helpu ni i ddeall sut i integreiddio tyfu pren Cymreig yn gynaliadwy gydag amcanion allweddol eraill megis cadwraeth bridd, rheoleiddio’r hinsawdd a rheoli dŵr.

Edrych i'r dyfodol  

Newid yn yr hinsawdd yw un o'r heriau byd-eang mwyaf yr ydym yn eu hwynebu ac mae gan goedwigoedd rôl allweddol i'w chwarae wrth reoli'r effeithiau trwy ostwng lefelau carbon deuocsid yn yr atmosffer.

Bydd cynyddu rheolaeth coedwigoedd gorchudd parhaus ac amrywio'r rhywogaethau coed ynddynt yn golygu y bydd coedwigoedd Cymru yn fwy cadarn i newid yn yr hinsawdd ac yn helpu i oresgyn bygythiad cynyddol heintiau a chlefydau coed.

Mae rheolaeth coedwigoedd gorchudd parhaus yn cyfoethogi swyddogaeth gyffredinol y coedwigoedd sy'n chwarae rôl mor hanfodol yn nhirlun Cymru heddiw.

Archwilio mwy

Cofrestru ar gyfer cylchlythyr

Cofrestru i dderbyn diweddariadau misol gan Cyfoeth Naturiol Cymru

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.